Το «πράσινο φως» στην οριστική μελέτη -αρχιτεκτονική, στατική, ηλεκτρομηχανολογική, αρχιτεκτονική τοπίου και φωτισμού- για την επέκταση και αναβάθμιση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, έδωσαν τα μέλη του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) και του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ), που γνωμοδότησαν ομόφωνα θετικά με παρατηρήσεις. Στις συνεδριάσεις των ανώτατων γνωμοδοτικών οργάνων του ΥΠΠΟ παραβρέθηκαν, εκτός από τους μελετητές που έκαναν την παρουσίαση, ο αρχιτέκτονας Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ (David Chipperfield), επικεφαλής του αρχιτεκτονικού γραφείου Chipperfield, που μαζί με το γραφείο Τομπάζη έχουν αναλάβει τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό του έργου.
«Σήμερα είναι μια πολύ σημαντική ημέρα. Έχουμε διανύσει μια μακρά διαδρομή. Δεν είναι αδύνατον να δημιουργήσεις ένα καλό έργο σε κακό περιβάλλον, αλλά είναι δύσκολο. Αντίθετα, ένα καλό περιβάλλον εξασφαλίζει το καλό αποτέλεσμα. Είχαμε μια πολύ καλή συνεργασία με όλους κι αυτό είναι βασικό για το σημείο που βρισκόμαστε», δήλωσε ο διεθνώς καταξιωμένος αρχιτέκτονας που έκανε μια μικρή σύνοψη του έργου και του σκεπτικού του.
«Ξέρουμε ότι τα μουσεία είναι τουριστικοί προορισμοί ή μέρος του τουριστικού μηχανισμού, αλλά ουσιαστικά απευθύνονται στους πολίτες. Στην περίπτωση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, λάβαμε φυσικά υπόψη τη γειτονιά, τον τρόπο που σχεδιάστηκε για την πόλη και τη θέση του στον ελληνικό πολιτισμό», πρόσθεσε ο Ντέιβιντ Τσίπερφιλντ που εξήρε την παγκόσμια σημασία της συλλογής του Μουσείου, τονίζοντας παράλληλα ότι πρώτη προτεραιότητα των μελετητών ήταν να παρουσιάσουν αυτή τη συλλογή με τον καλύτερο τρόπο, όχι μόνο για τους επισκέπτες από το εξωτερικό, αλλά και για τους πολίτες. «Αυτό ήταν και μια από τις προκλήσεις. Πώς να το κάνεις αρκετά σημαντικό για τους ανθρώπους της πόλης», είπε χαρακτηριστικά. Ο ίδιος επισήμανε ότι στρατηγική των επεμβάσεων ήταν να αποφευχθεί ο ανταγωνισμός με το υπάρχον μνημείο, η αναβάθμιση του οποίου έγινε με μετριοπαθείς παρεμβάσεις και με σεβασμό ως προς αυτό.
Οι οριστικές μελέτες έλαβαν υπόψη τις παρατηρήσεις των μελών του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ, οι οποίες είχαν γίνει πριν λίγους μήνες επί των προμελετών, προχωρώντας σε κάποιες αλλαγές, όπως για παράδειγμα η μείωση του ύψους της πρόσοψης επί της οδού Πατησίων, η οποία θα κυμαίνεται από τα 5, 25 μ. έως τα 7,25 μ. ανάλογα με την κλίση του εδάφους, καθώς και η τοποθέτηση κυλιόμενων σκαλών που θα συνδέουν το υπόγειο με το ισόγειο, συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση της ροής των επισκεπτών. Επίσης, στις νέες μελέτες προτάθηκε η αντικατάσταση υλικού στις εξωτερικές όψεις (εσωτερικά θα χρησιμοποιηθεί συμπιεσμένο χώμα που βελτιώνει το μικροκλίμα και την ακουστική και εξωτερικά συμπιεσμένο σκυρόδεμα που έχει μεγάλη διάρκεια και είναι ανθεκτικό, ακόμα και κατά των βανδαλισμών), ενώ απλοποιήθηκε ο σχεδιασμός των περιπτέρων στον κήπο με μια νέα αρχιτεκτονική «γλώσσα», τα οποία θα έχουν μαρμάρινη επένδυση και όχι ξύλινη, όπως είχε αρχικά προταθεί.
Τα σχόλια των μελών ήταν γενικά θετικά, οι δε τοποθετήσεις και ερωτήσεις τους αφορούσαν ποικίλα θέματα. Όπως για παράδειγμα το κυκλοφοριακό και αν υπάρχει σχετική μελέτη για την επίλυση ζητημάτων που πιθανόν προκύψουν π.χ. από την στάση τουριστικών ή άλλων οχημάτων επί της οδού Πατησίων. Ο αρμόδιος μελετητής είπε πως έχει γίνει μελέτη κυκλοφοριακών επιπτώσεων, που προκρίνει την οδό Β. Ηρακλείου ως χώρο προσωρινής στάθμευσης των πούλμαν και τη μεταφορά του σταθμού λεωφορείων του ΟΑΣΑ που βρίσκεται επί της οδού. Άλλες παρατηρήσεις αφορούσαν το ύψος και το είδος των δέντρων από τις νέες φυτεύσεις, που όπως είπαν οι μελετητές αριθμούν περίπου 250 νέα δέντρα και 5.000 νέοι θάμνοι, καθώς και τη λειτουργία του κήπου (ο οποίος θα είναι δημόσιος, αλλά θα κλείνει το βράδυ για λόγους προστασίας), ενώ υπήρξαν τοποθετήσεις και για πιο ειδικά θέματα, όπως η έκκεντρη τοποθέτηση της μεγάλης κλίμακας που οδηγεί από την Πατησίων στον κήπο ή ο μνημειώδης χαρακτήρας της, που ίσως μπορεί να περιοριστεί. Επίσης, επισημάνθηκε η σημασία διατήρησης της ιστορικής υλικής φυσιογνωμίας του Μουσείου, όπως για παράδειγμα το παλιό αμφιθέατρο. Οι μελετητές, που αναγνώρισαν την ιστορική αξία του, είπαν πως υπάρχουν προτάσεις του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου για το θέμα, αλλά δεν έχει οριστικοποιηθεί η απόφαση.
«Είναι μια σπουδαία μέρα σήμερα. Ένα πολύ μεγάλο πρόγραμμα που αφορά το σημαντικότερο μουσείο της χώρας κάνει ένα πολύ σημαντικό βήμα. Στην οριστική μελέτη έχουν ενσωματωθεί οι προηγούμενες παρατηρήσεις του ΚΑΣ και του ΚΣΝΜ. Είμαστε απόλυτα ικανοποιημένοι από αυτή τη συνεργασία και την εξέλιξη του προγράμματος», δήλωσε μεταξύ άλλων η γενική γραμματέας Πολιτισμού, Ολυμπία Βικάτου, στο τέλος των συνεδριάσεων. Όπως έγινε γνωστό, οι μελέτες εφαρμογής που θα ακολουθήσουν θα εξεταστούν από τα κεντρικά συμβούλια του ΥΠΠΟ.
Μνημείο Άγνωστου Στρατιώτη
Ένα άλλο θέμα που απασχόλησε το ΚΣΝΜ ήταν η έγκριση ή μη της αρχιτεκτονικής διαμόρφωσης Περιβάλλοντος Χώρου του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη στην Αθήνα, καθώς και της μελέτης συντήρησης των λίθινων και μεταλλικών στοιχείων της πλατείας του.
Στη συνεδρίαση έγινε μια αρκετά εκτενή αποτύπωση των προβλημάτων του μνημείου, που αφορούν, μεταξύ άλλων, στην κατάσταση των μαρμάρινων στοιχείων του τα οποία έχουν υποστεί ρηγματώσεις, θραύσεις και φθορές από επικαθήσεις αιθάλης και μαύρης κρούστας, καθώς και των μεταλλικών που έχουν ανάγκη από καθαρισμό και συμπληρώσεις. Τα στοιχεία αυτά θα τύχουν φροντίδας από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟ.
Η αρχιτεκτονική μελέτη, η οποία είχε εγκριθεί προηγουμένως από συμβουλευτική επιτροπή που συστάθηκε για τον σκοπό αυτό από το ΥΠΠΟ και το ΥΕΘΑ, συζητήθηκε επίσης στη συνεδρίαση. Σύμφωνα με αυτήν, οι περιοχές ασφάλτου του περιβάλλοντα χώρου του μνημείου, που εκπέμπουν θερμότητα κι είναι ιδιαίτερα ολισθηρές λόγω φθοράς, προτάθηκε να αντικατασταθούν με μάρμαρα Αλιβερίου σε ζώνες που θα λύνουν τα προβλήματα αυτά, ενώ το γκρίζο χρώμα τους θα ταιριάζει με εκείνο της ασφάλτου -μια επιλογή του αρχιτέκτονα του μνημείου Εμμανουήλ Λαζαρίδη. Τα μέλη του ΚΣΝΜ έδωσαν ομόφωνα το «πράσινο φως» στην παραπάνω πρόταση, ενώ ζήτησαν επιπλέον αναλυτικές μελέτες φωτισμού και φυτοτεχνική, καθώς και εξειδικευμένη μελέτη για τα παγκάκια που προτάθηκαν.
