Ανατροπές στο Λύκειο και την Τριτοβάθμια – Τι αλλάζει το ΥΠΑΙΘΑ

Η κυβέρνηση σχεδιάζει σαρωτικές αλλαγές στη δομή του λυκείου, με στόχο τη θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου και την εισαγωγή νέου συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, ανακοινώνοντας το χρονοδιάγραμμα για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις του 2025, προχώρησε σε διευκρινίσεις για το Εθνικό Απολυτήριο που θα εφαρμοστεί στα Λύκεια.

Όπως ανακοίνωσε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη σε συνέντευξή της στην τηλεόραση της ΕΡΤ, το Εθνικό Απολυτήριο (ΙΒ) «είναι μία μεγάλη συζήτηση που θα γίνει σε επίπεδο υπερκομματικό, κυρίως για το πώς μπορεί να δομηθεί».

Η Σοφία Ζαχαράκη εμφανίστηκε καθησυχαστική, τονίζοντας πως τα παιδιά δεν πρέπει να ανησυχούν. «Τα παιδιά τα οποία ετοιμάζονται αυτή τη χρονιά και είναι στη β’ τάξη του Λυκείου. Οι εξετάσεις θα ισχύσουν κανονικά γιατί γνωρίζω ότι ήδη έχουν ξεκινήσει και προετοιμάζονται.

Πρέπει όμως, ως Κυβέρνηση, να κάνουμε μία συζήτηση αναφορικά με τη δυνατότητα να συγκεντρώνουν τον μέσο όρο από τα προηγούμενα έτη, όπως γίνεται και στα άλλα κράτη. Το ΙΒ είναι ένας δύσκολος θεσμός και για τους εκπαιδευτικούς αλλά και για τα παιδιά που έχουν συνηθίσει σε έναν συγκεκριμένο τρόπο μάθησης.

Έχει εντελώς διαφορετική προσέγγιση, έχει συνθετική γνώση, έχει συνδυαστική σκέψη, έχει πολλαπλές πηγές. Έχουμε ήδη καλέσει τους εκπαιδευτικούς και κάνουν αιτήσεις αυτές τις μέρες έως και την άλλη εβδομάδα, για να “δουλέψουν” τον τρόπο που διδάσκεται το ΙΒ», δήλωσε η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.

Συγκρότηση Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων για το Εθνικό Απολυτήριο

Η υπουργός Παιδείας, έχει ανακοινώσει την πρόθεση συγκρότησης μίας ειδικής επιτροπής εμπειρογνωμόνων, γνωστής και ως επιτροπή «σοφών», με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και ρεαλιστικού μοντέλου του νέου Εθνικού Απολυτηρίου. Στην επιτροπή θα συμμετέχουν εκπαιδευτικοί, ακαδημαϊκοί και ειδικοί με εμπειρία σε εκπαιδευτικά συστήματα και μεταρρυθμίσεις.

Όπως τόνισε η υπουργός σε πρόσφατη συνέντευξή της, η επιδίωξη είναι η μετάβαση από τη μονοδιάστατη εξέταση των Πανελλαδικών σε ένα ολιστικό σύστημα αξιολόγησης, το οποίο θα δίνει έμφαση στη συνεχή πρόοδο των μαθητών αντί στην «εξεταστική τύχη» μιας μόνο ημέρας.

Η ίδια υπογράμμισε πως «θέλω να μιλήσω με ανθρώπους της εκπαίδευσης που μπορούν να σταθούν ψύχραιμα πάνω σε αυτό το θέμα, εμπεριστατωμένα, μελετώντας τις βέλτιστες πρακτικές, που όμως είναι υλοποιήσιμες στην Ελλάδα».

Τι ανακοινώθηκε

• Από το 2026–2027 ξεκινά πιλοτικά η εφαρμογή του International Baccalaureate (IB) σε 13 δημόσια λύκεια, συμπεριλαμβανομένων πρότυπων, πειραματικών, μουσικών και καλλιτεχνικών σχολείων
• Ο σχεδιασμός για την καθολική θεσμοθέτηση του Εθνικού Απολυτηρίου αναμένεται να ολοκληρωθεί μετά το 2027, με την κυβέρνηση να επιδιώκει υπερκομματική συναίνεση

Το νέο Εθνικό Απολυτήριο: πώς θα λειτουργήσει

1. Συνδυαστική αξιολόγηση
   Ο τελικός βαθμός προτείνεται να συνδυάζει:
   • Βαθμούς από ενδοσχολικές εξετάσεις, με ερωτήσεις από Τράπεζα Θεμάτων, σε μαθήματα κατεύθυνσης (π.χ. Μαθηματικά, Φυσική, Ιστορία, Έκθεση)
   • Συμμετοχή της βαθμολογίας της Β’ Λυκείου ως ποσοστό (μία πρόταση είναι 70 %–30 % ή 60 %–40 % Β’ έναντι Γ’)
2. Σταδιακή εισαγωγή
   Οι μαθητές της φετινής Β’ Λυκείου (2024–2025) θα ακολουθήσουν το υπάρχον σύστημα Πανελλαδικών, χωρίς αλλαγές
3. Διαβούλευση και διαφάνεια
   ● Υπερκομματικός διάλογος: συμμετέχουν κόμματα, επιτροπές εκπαιδευτικών και πανεπιστημιακών, καθώς και κοινοβουλευτική διαβούλευση (πρόταση 8 βουλευτών ΠΑΣΟΚ έχει γίνει δεκτή) .

   ● Αυξημένες ανησυχίες: εστιάζουν στην «ακεραιότητα και αδιάβλητο των εξετάσεων» και στο πολιτικό κόστος θεσμοθέτησης διπλών εξετάσεων.

Τι αλλάζει με το νέο σύστημα εισαγωγής

Η φιλοσοφία του νέου μοντέλου βασίζεται στην εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο μέσω του υπολογισμού βαθμών από την Α’, Β’ και Γ’ Λυκείου, με ειδικό συντελεστή ανά τάξη, και στην ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων για τις εξετάσεις.

Η επιτυχής ολοκλήρωση του Λυκείου θα οδηγεί στην απόκτηση του «εθνικού απολυτηρίου», το οποίο θα αποτελεί μέρος του εισιτηρίου για την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Επιπλέον, για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια οι υποψήφιοι θα δίνουν εξετάσεις σε τέσσερα μαθήματα ανά επιστημονικό πεδίο.

Το σχέδιο προβλέπει:

• Τράπεζα Θεμάτων για την κλήρωση των θεμάτων σε όλες τις εξετάσεις.
• Στην Α’ Λυκείου οι εξετάσεις θα γίνονται σε όλα τα μαθήματα, με επιτήρηση και διόρθωση από τους εκπαιδευτικούς του σχολείου. Τα θέματα θα προέρχονται κατά το ήμισυ από τον διδάσκοντα και κατά το ήμισυ από την Τράπεζα Θεμάτων.
• Από τη Β’ Λυκείου οι μαθητές επιλέγουν επιστημονικό προσανατολισμό και εξετάζονται σε τέσσερα μαθήματα, εκ των οποίων η Νεοελληνική Γλώσσα είναι κοινό μάθημα. Τα υπόλοιπα τρία ορίζονται ανάλογα με το επιστημονικό πεδίο: Ανθρωπιστικές, Θετικές Επιστήμες, Επιστήμες Υγείας, Οικονομίας – Πληροφορικής.
• Οι Πανελλαδικές θα διεξάγονται με κοινά θέματα από την Τράπεζα Θεμάτων και η επιτήρηση/διόρθωση θα γίνεται από καθηγητές άλλων σχολείων.

Ο υπολογισμός του τελικού βαθμού

Ο τελικός βαθμός κάθε μαθήματος θα προκύπτει από το συνδυασμό βαθμού στις γραπτές εξετάσεις και βαθμού τετραμήνων, με προσαρμογές στον βαθμό καθηγητή. Ο βαθμός του Εθνικού Απολυτηρίου θα προκύπτει είτε από τους βαθμούς των δύο τελευταίων τάξεων είτε και από τις τρεις τάξεις του Λυκείου, με ειδικούς συντελεστές:

• Αν υπολογίζονται δύο τάξεις, το 30-40% θα αντιστοιχεί στη Β’ Λυκείου και το 60-70% στη Γ’ Λυκείου.
• Αν υπολογίζονται και οι τρεις τάξεις, το ποσοστό θα μοιράζεται 10% στην Α’, 30% στη Β’ και 60% στη Γ’ Λυκείου.

Παρά τη φιλοδοξία για «τέλος» των παραδοσιακών Πανελλαδικών, το νέο σύστημα διατηρεί τη βασική εξεταστική διαδικασία, προσθέτοντας νέα επίπεδα αξιολόγησης. Η προσπάθεια του υπουργείου να «ανοίξει» την πρόσβαση και στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, μέσω της εφαρμογής της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής (ΕΒΕ), προσθέτει επιπλέον παράγοντες αναταραχής.

Ο διάλογος για το νέο σύστημα αναμένεται έντονος, καθώς οι μαθητές, οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί παρακολουθούν με αγωνία το πώς θα διαμορφωθούν οι λεπτομέρειες.

Το IB στα δημόσια λύκεια: τι αλλάζει

• Εφαρμογή από το 2026–2027: αρχικά σε 13 λύκεια, με απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 44225/ΓΔ4 της 29/4/2025
• Μαθήματα και εκπαιδευτικά προγράμματα:
  • Περιλαμβάνονται Φυσική, Μαθηματικά, Πληροφορική, Επιστήμη Άθλησης, Περιβάλλον, Μουσική, Θέατρο, Εικαστικές, Ψηφιακή Κοινωνία
  • Εκπαιδευτικοί έχουν ξεκινήσει επιμορφώσεις (σε Αθήνα, π.χ. Μαΐος 2025)

 Χρονοδιάγραμμα εφαρμογής

Περίοδος	Μεταρρύθμιση
2026–2027	Πιλοτική έναρξη IB σε 13 λύκεια
Μετά το 2027	Σταδιακή υιοθέτηση Εθνικού Απολυτηρίου

Πηγή: alfavita.gr