«Σεισμολογία στο Σχολείο»: Γιατί δεν ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα στο Ηράκλειο

Ημιτελές έμεινε ένα σημαντικό και με ενδιαφέρον, ειδικά την εποχή που διανύουμε, πρόγραμμα που έβαζε την καταγραφή και γνώση γύρω από τους σεισμούς στη σχολική τάξη.

Πρόκειται για το πρόγραμμα «Σεισμολογία στο Σχολείο» για το οποίο είχε υπογραφεί σύμβαση ανάμεσα στο Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον Ιωάννη  Καλογερά, Δ/ντή Ερευνών του Γεωδυναμικού, και το Δήμο Ηρακλείου.

Τα προβλήματα που ανέκυψαν από την έναρξη εφαρμογής του προγράμματος πολλά και έτσι αυτό έληξε άδοξα με την ολοκλήρωση μόλις της πρώτης φάσης του χωρίς το όφελος να περάσει στους μικρούς μαθητές και την εκπαιδευτική κοινότητα. Αν σκεφτεί μάλιστα κανείς τις συνθήκες που επικρατούν τους τελευταίους μήνες στην ευρύτερη περιοχή του Ηρακλείου λόγω σεισμών με επίκεντρο ρήγμα στην δήμο Μινώα Πεδιάδος, τότε μπορεί να καταλάβει πως ούτε άχρηστο ούτε περιττό θα ήταν ένα τέτοιο πρόγραμμα.

Βασικός λόγος διακοπής του αποτέλεσε η πανδημία του κορωνοϊού που έβαλε για μεγάλο διάστημα λουκέτο στα σχολεία.

Έτσι παρότι οι σεισμογράφοι, που περιελάμβανε το πρόγραμμα εγκαταστάθηκαν σε επιλεγμένες σχολικές μονάδες, η δεύτερη και ουσιαστική φάση του, που προέβλεπε το να μάθουν οι μαθητές πως λειτουργούν οι σεισμοί, τα όργανα που τους καταγράφουν αλλά και το ίδιο το περιβάλλον όπου κινούνται ώστε σε περίπτωση σεισμού να ξέρουν τι να κάνουν και πώς να κινηθούν, δεν έγινε πράξη ποτέ.

Το ιστορικό του προγράμματος

Με εισήγηση της  Διεύθυνσης Παιδείας, Πολιτισμού & Νέας Γενιάς (Τμήμα Παιδείας και Διά Βίου Μάθησης) του Δήμου Ηρακλείου έφθασε στο δημοτικό συμβούλιο η πρόταση μέσω της οποίας ζητούνταν να υπερψηφιστεί η υλοποίηση εκπαιδευτικού προγράμματος με θέμα: «Η Σεισμολογία στο Σχολείο: Πιλοτική εφαρμογή σε Σχολικές Μονάδες του Δήμου Ηρακλείου», σε συνεργασία με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Η εισήγηση ανέφερε μεταξύ άλλων: «Δεδομένου ότι ο σεισμός μπορεί να συμβεί οποτεδήποτε και να επηρεάσει ευρύτερες περιοχές, οι μαθητές και το εκπαιδευτικό προσωπικό αποτελούν ομάδες που μπορεί να έχουν σημαντικό ρόλο στην μείωση των επιπτώσεων: οι μεν μαθητές διότι έχουν την ικανότητα της ευκολότερης αφομοίωσης και εφαρμογής συγκεκριμένων οδηγιών τις οποίες μπορούν να μεταφέρουν στο οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον τους, το δε εκπαιδευτικό προσωπικό διότι διαχειρίζεται για σημαντικό μέρος της ημέρας ευαίσθητες ομάδες πληθυσμού.

Σε ευρύτερη κλίμακα, οι γνώσεις που αποκτώνται για το φυσικό φαινόμενο και την ατομική προστασία, μεταφέρονται σε μεγαλύτερες ηλικίες στα πλαίσια των πληθυσμιακών ομάδων στους εργασιακούς χώρους»

Η πρόταση ουσιαστικά εισήγαγε τη διαθεματική εκπαίδευση με αξιοποίηση σύγχρονων μεθόδων και τεχνικών στο πλαίσιο της Εκπαιδευτικής Σεισμολογίας με στόχο τη μεγιστοποίηση του εκπαιδευτικού αποτελέσματος, την κινητροδότηση και εμπλοκή των μαθητών και τη διάχυση της γνώσης για το σεισμό από το σχολείο προς την κοινωνία.

Ο συνολικός προϋπολογισμός του προγράμματος ήταν 24.000 ευρώ και υπερψηφίστηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο Ηρακλείου.

Η πρώτη φάση του, αυτή της προετοιμασίας προέβλεπε την υλοποίηση σεμιναρίων ενημέρωσης και επιμόρφωσης των εκπαιδευτικών αλλά και την προμήθεια  5 σεισμικών αισθητήρων, ώστε να γίνει η εγκατάστασή τους σε 5 επιλεγμένα σχολεία και ενσωμάτωση τους στο εθνικό δίκτυο επιταχυνσιογράφων, που λειτουργεί το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο πυκνώνοντας το σχετικό δίκτυο σεισμογραφικών οργάνων στο Ηράκλειο.

Όπως ανέφερε στο Newshub.gr  ο κ. Καλογεράς Καθηγητής του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Αστεροσκοπείου Αθηνών, πράγματι οι αισθητήρες εγκαταστάθηκαν στα σχολεία και ο ίδιος ήλθε σε επαφή με τους καθηγητές για να τους ενημερώσει σχετικά με τη λειτουργία τους και τη συντήρηση τους.

Όμως δυστυχώς ήλθε η πανδημία του κορωνοϊού και η δεύτερη φάση, που προέβλεπε εργασίες και ενημερωτικές παρουσιάσεις στα σχολεία δεν μπορούσε να προχωρήσει γιατί τα σχολεία τη μια άνοιγαν  και την άλλη έκλειναν.

Από μέρους του κ. Καλογερά, έγινε εναλλακτική πρόταση να σταλεί εποπτικό υλικό στις σχολικές μονάδες από το Γεωδυναμικό ώστε να δουλέψουν μόνοι τους εκπαιδευτικοί και μαθητές η οποία όμως, όπως μας λέει, δεν έγινε δεκτή από το Δήμο Ηρακλείου γιατί δεν την προέβλεπε η μεταξύ τους σύμβαση, παρότι ο αρχικός προϋπολογισμός δεν θα άλλαζε.

«Ο Δήμος Ηρακλείου ίσως θεώρησε πως δεν ήταν προτεραιότητα του το συγκεκριμένο πρόγραμμα και δεν θέλησε να το συνεχίσει», αναφέρει ο κ. Καλογεράς.

Ο ίδιος πάντως εξηγεί πως οι σεισμογράφοι που τοποθετήθηκαν λειτουργούν κανονικά και δίνουν σε πραγματικό χρόνο δεδομένα στο Γεωδυναμικό μαζί με τους άλλους 5 που ήδη ήταν εγκατεστημένοι στο Ηράκλειο από το Ινστιτούτο.

Ωστόσο, προσθέτει, θα ήταν σημαντικό οι μαθητές να μάθουν τις ιδιαιτερότητες στο εσωτερικό της γης, να δουλέψουν πάνω στα μέσα προστασίας τους και να ξέρουν ποιο σημείο, μέσα στο σχολείο αλλά και στη διαδρομή για το σπίτι τους ή έξω από τη σχολική μονάδα, είναι ασφαλές σε περίπτωση σεισμού. Αυτό το πρόγραμμα και η γνώση του φαινομένου των σεισμών, επισημαίνει, θα άλλαζε την κουλτούρα σκέψης των παιδιών κάτι που είναι τόσο χρήσιμο γενικότερα σε όλα τα φυσικά φαινόμενα, κι όχι μόνο στους σεισμούς.

Ο κ. Καλογεράς πάντως ελπίζει πως ο Δήμος Ηρακλείου θα δει εκ νέου το ζήτημα του προγράμματος και ίσως μελλοντικά κατανοήσει τη χρησιμότητα του. Μάλιστα όπως αποκάλυψε ήδη γίνονται κάποιες συζητήσει επ’ αυτού.

Και η Προϊσταμένη του Τμήματος Παιδείας & Δια Βίου Μάθησης του Δήμου Ηρακλείου Μαριάννα Δημητρίου μιλώντας στο Newshub.gr δεν απέκλεισε συνέχιση και ολοκλήρωση του προγράμματος.

Όπως μας είπε, λόγω κλειστών σχολείων δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί το δεύτερο κομμάτι της σύμβασης αν και υπήρξαν κι άλλα παρατράγουδα που όμως δεν έγιναν αιτία μη ολοκλήρωσης του, όπως για παράδειγμα το ότι προηγήθηκαν ενημερωτικές συναντήσεις με τους εκπαιδευτικούς της υπογραφής της σύμβασης.

Στην εξέλιξη του προγράμματος δημιουργήθηκε και θέμα με την αποπληρωμή του και χρειάστηκε να πάει το θέμα στον Επίτροπο ώστε να καταβληθούν τα προβλεπόμενα ποσά για την πρώτη φάση του.

Αναμένουμε λοιπόν να δούμε αν και εφόσον το πρόγραμμα αυτό ολοκληρωθεί όπως πρέπει με τη νέα σχολική χρονιά καθώς και ο ίδιος ο Δήμος Ηρακλείου στην απόφαση έγκρισης του προγράμματος ανέφερε πως η εκλαΐκευση των επιστημονικών εννοιών για ένα καταστροφικό φαινόμενο, έτσι ώστε ο πληθυσμός να ανταποκριθεί σωστά, ακολουθώντας τα μέτρα προστασίας και βασιζόμενος στη γνώση και στην κριτική σκέψη, είναι ένας από τους στόχους του Γεωδυναμικού μέσω επιτόπιων δράσεων προς μαθητές, εκπαιδευτικούς και κοινό, κι αυτό ακριβώς ήταν και το ζητούμενο του προγράμματος που έμεινε στη μέση.