Το ΕΚΠΑ στα 900 καλύτερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα – Οι σχολές που σαρώνουν

Την 206η θέση στον κόσμο καταλαμβάνει για το 2020 το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, ανάμεσα στα 900 καλύτερα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, σύμφωνα με τον διεθνώς αναγνωρισμένο πίνακα κατάταξης «Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities».  Σε σχέση με το 2019 το ΕΚΠΑ ανέβηκε έξι (6) θέσεις, καταλαμβάνοντας την 1η Θέση μεταξύ των έξι (6) Ελληνικών Πανεπιστημίων που συμπεριλαμβάνονται στον συγκεκριμένο πίνακα κατάταξης (Βλ. Πίνακα 2).  Επιπροσθέτως στην κατάταξη των Πανεπιστημίων  σε επιμέρους επιστημονικούς τομείς το ΕΚΠΑ βρίσκεται μεταξύ των άλλων, στην 123η θέση στον κόσμο στην Ιατρική (βλ. Πίνακα 3). Στην κατάταξη των επιμέρους επιστημονικών αντικειμένων το ΕΚΠΑ βρίσκεται στο top 100  στην Ανοσολογία και στην Φαρμακευτική – Τοξικολογία, στο  top 150 στην Κλινική Ιατρική και τη Φυσική, και στο top 200 στην Επιστήμη του Διαστήματος (βλ. Πίνακα 4).

Η επιλογή των 900 πανεπιστημίων έγινε ύστερα από προαξιολόγηση τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ανώτατων ιδρυμάτων, των οποίων τα στοιχεία εξετάσθηκαν αρχικώς. Η τελική ένταξη στον εν λόγω πίνακα κατάταξης βασίστηκε στις πληροφορίες που προέρχονται από τους βασικούς δείκτες επιστήμης (Essential Science Indicators ESI).

Επιπρόσθετα της συνολικής κατάταξης, ο συγκεκριμένος φορέας περιλαμβάνει κατατάξεις σε 6 ευρύτερα επιστημονικά πεδία (fields), καθώς και σε 24 συγκεκριμένα επιστημονικά αντικείμενα (subjects). Και εδώ το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχει επιτύχει σημαντικές διακρίσεις έχοντας συμπεριληφθεί στα κορυφαία Πανεπιστήμια στα πέντε από τα έξι επιστημονικά πεδία (βλ. Πίνακα 3). Ιδιαίτερη μνεία θα πρέπει να γίνει στο επιστημονικό πεδίο της Ιατρικής το οποίο τοποθετείται στην 123η θέση στον κόσμο, στις επιστήμες της ζωής στην 236η θέση στον κόσμο και στις φυσικές επιστήμες (243η θέση παγκοσμίως).

Και στην επιμέρους κατάταξη των Πανεπιστημίων σε συγκεκριμένα επιστημονικά αντικείμενα, το ΕΚΠΑ έχει συμπεριληφθεί  και αξιολογηθεί θετικά σε 17 από τα 24 αντικείμενα της Κατάταξης (βλ. πίνακα 4). Μεταξύ των επιστημονικών αντικειμένων που διακρίθηκαν στην κατάταξη, αναφέρουμε την Φαρμακολογία – Τοξικολογία στην  οποία το ΕΚΠΑ βρίσκεται στην 81η θέση παγκοσμίως, την Ανοσολογία  στην 82η θέση, την Κλινική Ιατρική στην 107η θέση παγκοσμίως, την Φυσική στην 147η θέση και τις επιστήμες του διαστήματος στην 177η θέση παγκοσμίως.

Η αξιολόγηση «Performance Ranking of Scientific Papers for World Universities» στηρίζεται αποκλειστικά στο ερευνητικό έργο που παράγεται και δημοσιεύεται σε κάθε Ίδρυμα, στην απήχηση που επιτυγχάνουν οι δημοσιευμένες εργασίες των μελών ΔΕΠ και ερευνητών του, καθώς και στην τελική ιδιαίτερη διάκρισή και αναγνώριση που λαμβάνουν ως δημοσιεύσεις με υψηλή απήχηση. Κατατάξεις όπως η συγκεκριμένη είναι ιδιαίτερα σημαντική,  διότι δεν επηρεάζεται από τους πόρους που διατίθενται σε ερευνητικούς σκοπούς, από τις υποδομές εκπαίδευσης και τα μεμονωμένα επιτεύγματα μελών ΔΕΠ αλλά από τη διαχρονική  και υψηλού επιπέδου και συνέπειας  επιστημονική έρευνα που λαμβάνει χώρα σε Πανεπιστήμια όπως το ΕΚΠΑ. 

Στην πρώτη της έκδοση, το 2007, συντάχθηκε από το Συμβούλιο Αξιολόγησης και Πιστοποίησης της Ανώτατης Εκπαίδευσης της ΤΑΙΒΑΝ (HEEACT).  Από το 2012 και μετά την ευθύνη συλλογής, επεξεργασίας των στοιχείων και δημοσίευσης της κατάταξης έχει το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Ταιβάν (National Taiwan University). Βασίζεται  αποκλειστικά στις επιστημονικές δημοσιεύσεις των καθηγητών και ερευνητών των Πανεπιστημίων και στην απήχηση που αυτές έχουν στην διεθνή επιστημονική κοινότητα.

Τα κριτήρια αξιολόγησης για το 2020 περιλαμβάνουν οκτώ  (8) δείκτες. Αυτοί οι δείκτες αντιπροσωπεύουν και ενσωματώνουν τρία διαφορετικά κριτήρια απόδοσης των επιστημονικών δημοσιεύσεων: την παραγωγικότητα της έρευνας, τον αντίκτυπο της έρευνας και την αριστεία της έρευνας. Ο  Πίνακας 1 παρουσιάζει τους δείκτες αξιολόγησης και  τις αντίστοιχες σταθμίσεις για κάθε δείκτη.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική άνοδος του ΕΚΠΑ στην εν λόγω κατάταξη, γεγονός που αποδεικνύει την σημαντική ερευνητική παραγωγή του Ιδρύματος, η οποία συνεχίστηκε απρόσκοπτα και παρά τα προβλήματα, στην περίοδο της οικονομικής κρίσης (βλέπε πίνακα 5)

Επιπροσθέτως, η άνοδος κατά 95 θέσεις μεταξύ των ετών 2007-2020, δεικνύει και την σημαντική επίδραση του ερευνητικού έργου του ΕΚΠΑ στην ακαδημαϊκή κοινότητα, διότι έχει φαίνεται από τους δείκτες ότι αυξηθεί σημαντικά  ο αριθμός άρθρων με υψηλό αριθμό ετεροαναφορών και οι δημοσιεύσεις σε περιοδικά υψηλής απήχησης.