Εμβόλια κορωνοϊού: Οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο για παρενέργειες

Ο εμβολιασμός έναντι της COVID-19 βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη σε όλο τον κόσμο και η σημασία του εντείνεται ειδικά με την επικράτησης της μετάλλαξης Όμικρον που έχει αυξήσει κατακόρυφα τον αριθμό των νέων κρουσμάτων. Ωστόσο, οι εμβολιασμένοι μπορεί να εμφανίσουν παροδικές και ήπιες αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό και σπανιότερα σοβαρότερες παρενέργειες.

Για αυτό και ερευνητές αξιολόγησαν τους παράγοντες που μπορεί να προκαλούν τις παρενέργειες μετά τον εμβολιασμό έναντι της COVID-19, σε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε μεταξύ 26ης Μαΐου 2020 και 19ης Μαΐου 2021 και συμπεριέλαβε 19586  εμβολιασθέντες με τουλάχιστον 1 δόση εμβολίου COVID-19. Η διάμεση ηλικία ήταν τα 54 έτη (ηλικιακό εύρος 38 με 66 έτη), ενώ το 68.8% (13420 άτομα) ήταν γυναίκες.

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Γιάννης Ντάνασης, Πάνος Μαλανδράκης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τη σχετική δημοσίευση των A. L. Beatty και συνεργατών στο περιοδικό JAMA Network Open (JAMA Netw Open. 2021;4(12):e2140364.).

Αλλεργική αντίδραση ή αναφυλαξία αναφέρθηκε σε 26 από τα 8680 άτομα (0.3%) μετά από την πρώτη δόση των εμβολίων mRNA ΒΝΤ162b2 (Pfizer/BioNTech) ή mRNA-1273 (Moderna), σε 27 από τα 11141 άτομα (0.2%) μετά από δύο δόσεις του BNT162b2 ή mRNA-1273 ή μία δόση του JNJ-78436735 (Johnson & Johnson).

Οι κυριότεροι παράγοντες που σχετίστηκαν με την εμφάνιση παρενεργειών ήταν ο αριθμός των δόσεων του εμβολίου (μεγαλύτερη πιθανότητα με περισσότερες δόσεις), το είδος του εμβολίου (μεγαλύτερη πιθανότητα με το mRNA-1273 συγκριτικά με το BNT162b2, και μεγαλύτερη πιθανότητα με το BNT162b2 συγκριτικά με το JNJ-78436735), η ηλικία (μεγαλύτερη πιθανότητα στους νεότερους), το φύλο (μεγαλύτερη πιθανότητα στις γυναίκες), καθώς και η προηγούμενη νόσος COVID-19 πριν τον εμβολιασμό.

Συμπερασματικά, η συγκεκριμένη μελέτη που συνέλεξε δεδομένα από την καθημερινή κλινική πρακτική έδειξε ότι οι σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες των εμβολίων για τη COVID-19 ήταν σπάνιες.

Οι δύο δόσεις των εμβολίων, το είδος του εμβολίου, η νεαρότερη ηλικία, το γυναικείο φύλο και το ατομικό ιστορικό COVID-19 πριν τον εμβολιασμό αναδείχθηκαν ως παράγοντες κινδύνου που αύξαναν τον κίνδυνο παρενεργειών.

Η φαρμακοεπαγρύπνηση είναι σημαντική να συνεχιστεί καθ’ όλη τη διάρκεια εφαρμογής του εμβολιαστικού προγράμματος έναντι της COVID-19 συμπεριλαμβανομένων και των αναμνηστικών δόσεων.