Άνοδο κατά 12,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την περίοδο 2016-2018 κατέγραψε ο ποσοστό των κοινοτόμων επιχειρήσεων στην Ελλάδα, ανερχόμενο στο 72,6% έναντι 60,3% την περίοδο 2016-2018, σύμφωνα με τα στοιχεία για την καινοτομία στις ελληνικές επιχειρήσεις που δημοσιεύει το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης & Ηλεκτρονικού Περιεχομένου (ΕΚΤ).
Πρόκειται για στατιστικά στοιχεία που αποστέλλονται από το ΕΚΤ στη Eurostat στο πλαίσιο των επίσημων ευρωπαϊκών στατιστικών για την καινοτομία και τις καινοτομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων στην ΕΕ (CIS – Community Innovation Survey).
Η έρευνα
Ο πληθυσμός της πανελλήνιας στατιστικής έρευνας CIS, που διεξήχθη το 2021 από το ΕΚΤ, ήταν 14.500 και πλέον επιχειρήσεις με 10 απασχολούμενους και άνω, σε διάφορους κλάδους οικονομικής δραστηριότητας της Βιομηχανίας και των Υπηρεσιών.
Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας, στην Ελλάδα την περίοδο 2018-2020, το 72,6% των επιχειρήσεων καινοτομούν, εισάγοντας νέα ή βελτιωμένα προϊόντα και εφαρμόζοντας νέες επιχειρησιακές διαδικασίες. Το ποσοστό των καινοτόμων επιχειρήσεων παρουσιάζει ανοδική πορεία τα τελευταία έτη και την περίοδο 2018-2020 είναι αυξημένο κατά 12,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη περίοδο 2016-2018. Η αύξηση αυτή είναι αξιοσημείωτη και σχετίζεται με τις απαιτήσεις για νέα προϊόντα και επιχειρησιακές διαδικασίες που υιοθέτησαν οι ελληνικές επιχειρήσεις λόγω των οικονομικών και κοινωνικών συνθηκών που επέφερε η πανδημία το 2020 (έτος που ανήκει στην τριετία αναφοράς 2018-2020).
“Πρωταθλητής” οι Υπηρεσίες
Η βελτίωση των επιδόσεων των ελληνικών επιχειρήσεων ως προς την καινοτομία είναι μεγαλύτερη στον τομέα των Υπηρεσιών. Την περίοδο 2018-2020 το ποσοστό καινοτόμων επιχειρήσεων στον τομέα των Υπηρεσιών ανέρχεται σε 72,9%, σε σχέση με 58,9% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 14 ποσοστιαίες μονάδες. Τα υψηλότερα ποσοστά καινοτόμων επιχειρήσεων καταγράφονται στον κλάδο «Χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες» (78,9%) και στον κλάδο «Ενημέρωση και επικοινωνία» (78,4%), τον κατεξοχήν κλάδο των Τεχνολογιών Πληροφορίας και Επικοινωνιών (ΤΠΕ).
Το ποσοστό καινοτομίας αυξάνεται και στον τομέα της Βιομηχανίας, όπου το ποσοστό καινοτόμων επιχειρήσεων την περίοδο 2018-2020 ανέρχεται σε 72,1%, σε σχέση με 62,4% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 9,7 ποσοστιαίες μονάδες. Το υψηλότερο ποσοστό καινοτόμων επιχειρήσεων (72,9%) καταγράφεται στον πολυπληθή κλάδο της Μεταποίησης.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η αύξηση στην καινοτομία επιχειρησιακών διαδικασιών. Την περίοδο 2018-2020, το ποσοστό των επιχειρήσεων με καινοτομίες επιχειρησιακών διαδικασιών ανέρχεται σε 66,7%, σε σχέση με 55,2% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 11,9 ποσοστιαίες μονάδες. Οι νέες ή βελτιωμένες διαδικασίες αφορούσαν επιχειρησιακές λειτουργίες όπως η οργάνωση της εργασίας, το μάρκετινγκ, η εφοδιαστική, οι εφαρμογές πληροφορικής, η παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών και η οικονομική διαχείριση.
Η καινοτομία προϊόντων
Υψηλές επιδόσεις καταγράφουν οι επιχειρήσεις και στην καινοτομία προϊόντων. Την περίοδο 2018-2020, το ποσοστό επιχειρήσεων στην Ελλάδα με καινοτομίες προϊόντων ανέρχεται σε 48,4%, σε σχέση με 42,5% την περίοδο 2016-2018, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες. Σε σχέση με την πρώτη περίοδο αναφοράς 2010-2012 το ποσοστό αυτό είναι υπερδιπλάσιο.
Την περίοδο 2018-2020 το ποσοστό (%) των επιχειρήσεων που συνεργάστηκαν με άλλες επιχειρήσεις ή οργανισμούς για την υλοποίηση καινοτομικών δραστηριοτήτων ανέρχεται σε 20,2%, παρουσιάζοντας μικρή μείωση σε σχέση με την περίοδο 2016-2018 (ποσοστό 21,4%). Ο βαθμός συνεργασίας αυξάνεται με το μέγεθος των επιχειρήσεων. Οι μεγάλες επιχειρήσεις αναπτύσσουν καινοτομικές δραστηριότητες συνεργαζόμενες σε ποσοστό 58,3%, έναντι μόλις 17,1% των μικρών επιχειρήσεων και 32,2% των μεσαίων. Ως καινοτομικές χαρακτηρίζονται οι αναπτυξιακές, οικονομικές και εμπορικές δραστηριότητες μιας επιχείρησης που στοχεύουν στην εισαγωγή καινοτομιών, είτε σε προϊόντα είτε σε επιχειρησιακές διαδικασίες.
Οι Περιφέρειες
Τέλος, όσον αφορά την περιφερειακή κατανομή των καινοτόμων επιχειρήσεων, την περίοδο 2018-2020 ποσοστά καινοτόμων επιχειρήσεων υψηλότερα από τη μέση εθνική επίδοση (72,6%), καταγράφονται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας (78,0%), στην Περιφέρεια Θεσσαλίας (74,7%), στην Περιφέρεια Κρήτης (74,5%) και στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας (74,2%). Σε όλες τις Περιφέρειες τα ποσοστά καινοτομίας είναι υψηλότερα από 50%.
Η έρευνα για την καινοτομία στις επιχειρήσεις για την περίοδο 2018-2020 από το ΕΚΤ πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Υποέργου 5 «Παραγωγή δεικτών RIS3 για τα έτη 2016-2023» της Πράξης «Εγκατάσταση Μηχανισμού Παρακολούθησης (Monitoring Mechanism) της υλοποίησης της εθνικής στρατηγικής RIS3-Συλλογή και επεξεργασία Δεικτών», που υλοποιείται από το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου, στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος “Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα & Καινοτομία (ΕΣΠΑ 2014-2020)”, με τη συγχρηματοδότηση της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.