Προκαταβολή φόρου: Ποιοι επαγγελματίες και επιχειρήσεις μπορούν να πληρώσουν λιγότερα

Έναν τρόπο να περιορίσουν τον φετινό φορολογικό λογαριασμό έχουν επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις που βλέπουν τα εισοδήματά τους να έχουν υποχωρήσει αισθητά σε σχέση με πέρυσι, καθώς η προκαταβολή φόρου που έχει ήδη βεβαιωθεί μπορεί να μειωθεί εφόσον το εισόδημα έχει πέσει πάνω από 25%, με την προθεσμία για την αίτηση να εκπνέει στις 30 Σεπτεμβρίου.

Με απλά λόγια, κάποιος επαγγελματίας που πέρυσι είχε υψηλότερα κέρδη αλλά φέτος βλέπει τη δουλειά του να έχει υποχωρήσει δεν είναι υποχρεωμένος να συνεχίσει να πληρώνει προκαταβολή φόρου σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα.

Ας σημειωθεί πως το 2025 τα έσοδα του Δημοσίου από προκαταβολή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων έφτασαν τα 699,62 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 30,35% έναντι του 2024.

Η δυνατότητα αφορά φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα, όταν η μείωση του εισοδήματός τους ξεπερνά το 25%.

Η προκαταβολή φόρου στους ελεύθερους επαγγελματίες υπολογίζεται στο 55% του φόρου που προκύπτει από την επιχειρηματική δραστηριότητα. Για έναν επαγγελματία, το βασικό κριτήριο είναι ουσιαστικά τι έδειξε το ταμείο του φέτος σε σχέση με πέρυσι. Αυτό σημαίνει ότι για κάποιον με υψηλό φόρο εισοδήματος η προκαταβολή μπορεί να προσθέσει αρκετές χιλιάδες ευρώ στον συνολικό λογαριασμό.

Αν όμως η φετινή εικόνα της επιχείρησης είναι πολύ χειρότερη από την περσινή, ο φορολογούμενος μπορεί να ζητήσει να περιοριστεί το ποσό που θα πληρώσει για τις δόσεις που δεν έχουν ακόμη λήξει.

Έτσι, ένας επαγγελματίας που είδε τις δουλειές ή τα κέρδη του να μειώνονται σημαντικά μέσα στη χρονιά μπορεί να υποβάλει αίτημα και να ζητήσει η προκαταβολή να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα. Για παράδειγμα, αν από την επιχειρηματική δραστηριότητα προκύπτει φόρος 10.000 ευρώ, η προκαταβολή με συντελεστή 55% είναι 5.500 ευρώ. Αν η ΑΑΔΕ δεχθεί ότι το εισόδημα έχει μειωθεί κατά 40%, η μείωση της προκαταβολής ακολουθεί αναλογικά την πτώση, αλλά μόνο για τις δόσεις που δεν είχαν γίνει ληξιπρόθεσμες όταν υποβλήθηκε η αίτηση.

Η προκαταβολή αποκτά μεγαλύτερη σημασία μετά την εφαρμογή του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος στους ελεύθερους επαγγελματίες. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι όταν το φορολογητέο εισόδημα προσδιορίζεται τεκμαρτά, ο φόρος που αντιστοιχεί σε αυτό συνυπολογίζεται και στην προκαταβολή.

Έτσι, ο λογαριασμός δεν σταματά στον φόρο που προκύπτει από το τεκμαρτό, αλλά επηρεάζει και το ποσό που προκαταβάλλεται για την επόμενη χρονιά.

Ωστόσο, η μείωση δεν ενεργοποιείται αυτόματα μόνο επειδή υποβλήθηκε η αίτηση.

Η ΑΑΔΕ εξετάζει τα στοιχεία του φορολογουμένου και ελέγχει αν πράγματι προκύπτει η απαιτούμενη πτώση του εισοδήματος.

Η φορολογική διοίκηση έχει περιθώριο τριών μηνών για να απαντήσει. Αν δεχθεί το αίτημα, μειώνεται αντίστοιχα η προκαταβολή φόρου που αφορά τις επόμενες δόσεις.

Η 30ή Σεπτεμβρίου είναι έτσι η τελευταία ευκαιρία για όσους πληρώνουν σήμερα προκαταβολή φόρου με βάση μια οικονομική εικόνα που στην πράξη έχει ήδη αλλάξει.