1η Μαρτίου: «Υγειονομικό μπλακ-άουτ» για χιλιάδες επαγγελματίες και αγρότες λόγω οφειλών στον ΕΦΚΑ

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται χιλιάδες ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες, καθώς η 1η Μαρτίου σηματοδοτεί τη λήξη της περιόδου χάριτος για την ασφαλιστική ικανότητα.

Όσοι δεν έχουν καταφέρει να τακτοποιήσουν τις οφειλές τους προς τον e-ΕΦΚΑ ή δεν έχουν ρυθμίσει τα χρέη τους, κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς πλήρη υγειονομική περίθαλψη, αντιμέτωποι με ένα κενό προστασίας που αφορά τόσο τους ίδιους όσο και τα προστατευόμενα μέλη των οικογενειών τους.

Το χρονικό της προθεσμίας

Κάθε χρόνο, την 1η Μαρτίου, το σύστημα «ΑΤΛΑΣ» επικαιροποιεί την ασφαλιστική ικανότητα των πολιτών. Για τους μη μισθωτούς, η προϋπόθεση για την ανανέωση της παροχής ιατροφαρμακευτικής κάλυψης είναι είτε η πλήρης εξόφληση των εισφορών του προηγούμενου έτους, είτε η τήρηση μιας ενεργής ρύθμισης. Παρά τις κατά καιρούς νομοθετικές παρατάσεις που δόθηκαν κατά την περίοδο της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης, η επιστροφή στην κανονικότητα φέρνει χιλιάδες ασφαλισμένους μπροστά στο φάσμα της «ιδιωτικής» πληρωμής για εξετάσεις και φάρμακα.

Τα οικονομικά μεγέθη και η αδυναμία πληρωμής

Σύμφωνα με στοιχεία των επαγγελματικών φορέων, ένα μεγάλο ποσοστό των οφειλετών δεν είναι «κακοπληρωτές», αλλά επαγγελματίες που πλήττονται από τον συνδυασμό του υψηλού πληθωρισμού, της αύξησης των εισφορών (λόγω της σύνδεσης με τον δείκτη τιμών καταναλωτή) και της πτώσης της αγοραστικής δύναμης.

• Το κόστος της «απώλειας»: Η απώλεια της ασφαλιστικής ικανότητας σημαίνει ότι ο επαγγελματίας έχει πρόσβαση μόνο στις δημόσιες δομές υγείας για επείγοντα περιστατικά, αλλά χάνει το δικαίωμα δωρεάν συνταγογράφησης φαρμάκων, διαγνωστικών εξετάσεων σε συμβεβλημένα κέντρα και παροχών υγείας από τον ΕΟΠΥΥ.
• Η «παγίδα» των εισφορών: Η πρόσφατη αύξηση των ασφαλιστικών κατηγοριών έχει επιβαρύνει τον μηνιαίο προϋπολογισμό των ελευθέρων επαγγελματιών, καθιστώντας ακόμα και τη ρύθμιση των 24 δόσεων δυσβάσταχτη.

Η κοινωνική διάσταση και τα αιτήματα των φορέων

Επιμελητήρια και ομοσπονδίες (όπως η ΓΣΕΒΕΕ και η ΕΣΕΕ) ζητούν επιτακτικά από την κυβέρνηση μια νέα παράταση ή μια ειδική ρύθμιση που θα αποσυνδέει την υγειονομική περίθαλψη από τις χρονίζουσες οφειλές. Υποστηρίζουν ότι η υγεία αποτελεί θεμελιώδες κοινωνικό αγαθό και δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο πίεσης για την είσπραξη εισφορών, ειδικά σε μια περίοδο που το διαθέσιμο εισόδημα συμπιέζεται δραματικά.

Το πολιτικό δίλημμα

Η ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας βρίσκεται ενώπιον ενός δύσκολου διλήμματος. Από τη μία πλευρά, η ανάγκη για εισπραξιμότητα προκειμένου να στηριχθεί το ασφαλιστικό σύστημα και από την άλλη, ο κίνδυνος να μείνουν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες «ακάλυπτοι», με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δημόσια υγεία αλλά και για το πολιτικό κόστος σε μια περίοδο έντονης κοινωνικής δυσαρέσκειας.