Συντάξεις χηρείας: Ποιοι χάνουν – ποιοι κερδίζουν

Αυξημένες κατά 470 ευρώ, κατά μέσο όρο, θα είναι οι συντάξεις χηρείας που θα λάβουν στις 28 Αυγούστου (τα χρήματα φαίνονται στα ΑΤΜ την προηγούμενη αργά το απόγευμα) 8.552 δικαιούχοι. Κι αυτό γιατί τίθεται σε εφαρμογή η πρόσφατη νομοθετική παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας με την οποία καταργήθηκε η περικοπή της σύνταξης λόγω θανάτου μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας στις περιπτώσεις που ο δικαιούχος λαμβάνει παράλληλα δική του σύνταξη ή εισόδημα από εργασία.

Η πρώτη εφαρμογή της ρύθμισης θα αποτυπωθεί στις συντάξεις Σεπτεμβρίου, η πληρωμή των οποίων έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή 28 Αυγούστου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΚΑ, πρόκειται για 8.552 συνταξιούχους του Δημοσίου που είχαν ήδη υποστεί τη μείωση και πλέον θα δουν τη σύνταξη χηρείας τους να επανέρχεται στο 70% της σύνταξης του θανόντος. Το συνολικό καθαρό δημοσιονομικό κόστος της αποκατάστασης ανέρχεται σε περίπου 4 εκατ. ευρώ τον μήνα, γεγονός που αντιστοιχεί σε μέση μηνιαία αύξηση περίπου 470 ευρώ ανά δικαιούχο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αύξηση θα είναι ακόμη μεγαλύτερη, καθώς η σύνταξη που είχε περιοριστεί στο 35% επανέρχεται στο αρχικό επίπεδο του 70%. Η περικοπή είχε επιβληθεί με το ασφαλιστικό πλαίσιο του νόμου Κατρούγκαλου (Ν. 4387/2016). Μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας από την απονομή της σύνταξης λόγω θανάτου, το ποσό περιοριζόταν στο 35% όταν ο δικαιούχος είχε παράλληλα δική του σύνταξη ή εργαζόταν. Η νέα διάταξη του υπουργείου Εργασίας, που ψηφίστηκε πρόσφατα, καταργεί οριστικά τον συγκεκριμένο περιορισμό και προβλέπει ότι οι συντάξεις χηρείας που έχουν απονεμηθεί μετά τις 13 Μαΐου 2016, όταν ψηφίστηκε ο μνημονιακός νόμος Κατρούγκαλου, θα συνεχίσουν να καταβάλλονται στο 70%, χωρίς την πρόσθετη περικοπή.

Για τις συντάξεις χηρείας θα ισχύουν εφεξής, με τον νέο Νόμο 5322/2026, τα παρακάτω:

• Καμία περικοπή, αν η/ο χήρα/χήρος έχει δική της/του σύνταξη ή εργάζεται. Η σύνταξη θα παραμένει εφ’ όρου ζωής σταθερά στο 70% της σύνταξης του/της πρωτοδικαιούχου θανόντος/θανούσας.
• Αν σωρεύονται δύο συντάξεις (χηρείας και εξ ιδίου δικαιώματος) η/ο χήρα/χήρος θα λαμβάνει δύο εθνικές συντάξεις κατ’ εξαίρεση, αφού όλοι οι άλλοι συνταξιούχοι στην περίπτωση σώρευσης ελάμβαναν και θα συνεχίσουν να λαμβάνουν μόνο μία εθνική σύνταξη.
• Τα ορφανά και από τους δύο γονείς, αντί για μισή εθνική σύνταξη από κάθε γονέα, θα λαμβάνουν μία εθνική σύνταξη από κάθε γονέα (δύο εθνικές συντάξεις).
• Διαγράφονται και δεν αναζητούνται ποσά (έως και 20.000-30.000 ευρώ) από 80.000 συντάξεις χηρείας του ιδιωτικού τομέα που δεν περικόπηκαν.
• Περιορίζεται η μείωση των αγροτικών συντάξεων χηρείας αφού εφεξής θα κόβεται η βασική σύνταξη (σήμερα 360 ευρώ) αλλά δεν θα κόβεται η σύνταξη χηρείας, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα. Η σύνταξη χηρείας θα παραμένει στο 70%.
• Δεν ισχύουν οι νέες ρυθμίσεις για τις συντάξεις χηρείας πριν από τον νόμο Τσίπρα – Κατρούγκαλου (πριν από τις 13-5-2016).
• Δεν επιστρέφονται ποσά στους δικαιούχους σύνταξης χηρείας του δημόσιου τομέα (περίπου 8.000) που υπέστησαν περικοπές στην τριετία από τον θάνατο του πρωτοδικαιούχου.
• Ο νόμος δεν διευκρινίζει αν οι νέες ρυθμίσεις αφορούν τις επικουρικές που έχουν υποστεί περικοπές στο σύνολό τους.