Η ταχεία αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους ισχυρό χαρτί για τις νέες αναβαθμίσεις της οικονομίας

Η ταχεία μείωση του δημοσίου χρέους, που βασίζεται στις υψηλές δημοσιονομικές επιδόσεις της ελληνικής οικονομίας και στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, αποτελεί το ισχυρό χαρτί της χώρας στη διεκδίκηση των νέων αναβαθμίσεων από τους ξένους οίκους αξιολόγησης.

Στο τέλος του χρόνου η Ελλάδα, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, αναμένεται να κλείσει έναν μακροχρόνιο αρνητικό κύκλο σε ό,τι αφορά το ύψος του δημόσιου χρέους. Δεν θα είναι πλέον η χώρα με το υψηλότερο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρώπη. Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας μετά και την τελευταία αναθεώρηση αναμένεται να σημειώσει νέα σημαντική πτώση στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026, καθιστώντας το χαμηλότερο από αυτό της Ιταλίας που προβλέπεται να διαμορφωθεί στο 138,6% του ΑΕΠ. Πρόκειται για νέα συνεχόμενη βουτιά του δημόσιου χρέους από τα επίπεδα του 145,9% του 2025 ενώ περαιτέρω μείωση προβλέπεται για το 2027 στο 130,3% του ΑΕΠ, ώστε να αγγίξει το 119% του ΑΕΠ το 2029 ( δηλαδή κάτω από το κρίσιμο όριο του 120%)

Αυτή η εικόνα αποτυπώνει την ταχύτερη αποκλιμάκωση δημοσίου χρέους από κάθε άλλη οικονομία τα τελευταία 40, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην τελευταία συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. Και αποτελεί ένα ρεκόρ για την Ελλάδα, το οποίο επισημαίνεται σε όλες τις τελευταίες εκθέσεις των διεθνών οίκων αξιολόγησης. Στις 8 Μαΐου αναμένεται να κλείσει ο εφετινός πρώτος γύρος αξιολόγησης από τους ξένους οίκους με την δημοσιοποίηση της έκθεσης της Fitch. Θα ακολουθήσει ο δεύτερος γύρος από τον Σεπτέμβριο έως και τον Νοέμβριο του 2026 όπου η κυβέρνηση προσδοκά να επιτύχει νέες αναβαθμίσεις στην πιστοληπτική αξιολόγηση της ελληνικής οικονομίας, εφόσον βεβαίως το επιτρέψουν οι γεωπολιτικές εξελίξεις που σχετίζονται με την τροπή του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Σημειώνεται ότι για εφέτος έχουν προγραμματιστεί δύο πρόωρες αποπληρωμές του δημοσίου χρέους που αναλήφθηκε την περίοδο των μνημονίων. Συγκεκριμένα, μέσα στο καλοκαίρι θα αποπληρωθούν 7 δισ. ευρώ από το δάνειο των 52,9 δισ. ευρώ που είχε συνάψει η Ελλάδα με τις χώρες της ευρωζώνης. Επίσης στόχος είναι στο τέλος του έτους, να αποπληρωθεί μέρος του δανείου ύψους 110 δισ. ευρώ που είχε λάβει η Ελλάδα από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας ( EFSF).

Βασικός παράγοντας, εκτός από τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, για την μεγάλη μείωση του δημοσίου χρέους είναι οι δημοσιονομικές επιδόσεις της χώρας τα τελευταία χρόνια. Το πρωτογενές πλεόνασμα το 2025 σημείωσε νέα υπέρβαση σε σχέση με τον αρχικό στόχο. Ανήλθε στο 4,9% του ΑΕΠ έναντι στόχου 3,7% του ΑΕΠ ενώ και εφέτος, με βάση τις νέες αναθεωρημένες προβλέψεις, προβλέπεται να ανέβει στο 3,2% του ΑΕΠ έναντι αρχικής πρόβλεψης 2,8%. Για ακόμη ένα έτος, το 2025, σημαντική για το ισχυρό πρωτογενές πλεόνασμα, ήταν η συμβολή των εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής. Ειδικότερα εκτιμάται ότι πέρυσι τα επιπλέον έσοδα από την πάταξη της φοροδιαφυγής ανήλθαν σε 3 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 ανέρχονταν σε 2 δισ. ευρώ συμβάλλοντας καθοριστικά στην αύξηση του πρωτογενούς πλεονάσματος στο 4,7% του ΑΕΠ.