Μάχη στο Ελεγκτικό Συνέδριο για λιγότερες κρατήσεις σε υψηλές συντάξεις

Στην Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου εισέρχεται την επόμενη βδομάδα ο τρόπος υπολογισμού της Εισφοράς Αλληλεγγύης Συνταξιούχων (ΕΑΣ), με το ενδεχόμενο αλλαγής που μπορεί να περιορίσει σημαντικά την κράτηση για τις υψηλότερες συντάξεις να είναι ανοικτό.

Στο επίκεντρο της πρότυπης δίκης βρίσκεται η εφαρμογή του συντελεστή στο σύνολο της σύνταξης και όχι μόνο στο ποσό που υπερβαίνει το όριο των 1.468,02 ευρώ. Η δίκη είχε αρχικά προσδιοριστεί για τις 10 Ιουνίου, αλλά αναβλήθηκε κατόπιν αιτήματος του Δημοσίου και έχει οριστεί για τις 7 Οκτωβρίου.

Σύμφωνα με το αντικείμενο της υπόθεσης, το κρίσιμο σημείο δεν είναι αυτή καθεαυτή η διατήρηση της ΕΑΣ, αλλά ο τρόπος υπολογισμού της. Σήμερα, από 1ης Ιανουαρίου 2026, η κράτηση επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις από 1.468,02 ευρώ και άνω, με οκτώ κλιμάκια συντελεστών από 3% έως 14%.

Το επίμαχο είναι ότι όταν ο συνταξιούχος ξεπεράσει το κατώφλι, ο αντίστοιχος συντελεστής εφαρμόζεται στο συνολικό ποσό της σύνταξης και όχι μόνο στο τμήμα που βρίσκεται πάνω από το όριο. Αυτό ακριβώς το σημείο αμφισβητεί ο συνταξιούχος που προσέφυγε στη Δικαιοσύνη.

Όπως περιγράφεται στην επίσημη πράξη του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αντικείμενο της πρότυπης δίκης είναι το εάν είναι συνταγματικά συμβατό να εφαρμόζεται ενιαίος συντελεστής στο σύνολο της σύνταξης, αντί να εξαιρείται ένα βασικό ποσό και η εισφορά να υπολογίζεται στο υπερβάλλον τμήμα.

Ιδιαίτερο βάρος αποκτά η εισήγηση του Γενικού Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία, σύμφωνα με πληροφορίες προερχόμενες από έγκυρους νομικούς, κινείται υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού, ώστε η εισφορά να επιβάλλεται μόνο στο ποσό πάνω από το όριο. Η εισήγηση, πάντως, δεν αποτελεί απόφαση και τον τελικό λόγο έχει η Ολομέλεια.

Στο ενδεχόμενο μιας πιθανής αλλαγής προς αυτή την κατεύθυνση, βέβαια, η διαφορά μπορεί να γίνει ιδιαίτερα αισθητή στην τσέπη των συνταξιούχων. Για παράδειγμα, στην περίπτωση σύνταξης ύψους 2.000 ευρώ, εφόσον εφαρμοζόταν απαλλασσόμενο ποσό 1.468 ευρώ, η εισφορά θα υπολογιζόταν στα 532 ευρώ. Με συντελεστή 7%, η κράτηση θα ήταν περίπου 37 ευρώ, αντί για 140 ευρώ που προκύπτουν όταν το 7% εφαρμόζεται στο σύνολο των 2.000 ευρώ.

Η δημοσιονομική πλευρά

Ακόμη βέβαια και να υπάρξει εισήγηση για αλλαγή, το πραγματικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τον τρόπο που θα διαμορφωθεί τυχόν νέα κλίμακα μετά τη δικαστική κρίση. Και αυτό γιατί εκτός από τη συνταγματική, η υπόθεση έχει και μεγάλη δημοσιονομική διάσταση. Η ΕΑΣ αποτελεί σημαντική πηγή εσόδων του ΑΚΑΓΕ (Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών), δηλαδή του ασφαλιστικού «κουμπαρά» για τις μελλοντικές ανάγκες του συστήματος συντάξεων.

Στον Κρατικό Προϋπολογισμό 2026 προβλέπονται έσοδα 721 εκατ. ευρώ από την ΕΑΣ στις κύριες συντάξεις και 167 εκατ. ευρώ από τις επικουρικές (συνολικά 888 εκατ. ευρώ). Παράλληλα, σύμφωνα με πληροφορίες, το συνολικό απόθεμα του «κουμπαρά» θα ξεπερνάει τα 23 δισ. ευρώ στο τέλος του 2026.

Τα αναδρομικά

Το δεύτερο μεγάλο κεφάλαιο είναι τα αναδρομικά. Μια δικαστική κρίση υπέρ της αλλαγής του τρόπου υπολογισμού δεν σημαίνει αυτομάτως ότι όλοι οι συνταξιούχοι θα λάβουν επιστροφές για όλο το παρελθόν.

Δεν αποκλείεται, το ζήτημα των αξιώσεων, των χρονικών ορίων και της παραγραφής να αποτελέσει ξεχωριστό πεδίο διεκδικήσεων. Ήδη, σύλλογοι συνταξιούχων και νομικοί προτρέπουν σε αιτήσεις προς τον ΕΦΚΑ, με αντικείμενο την αμφισβήτηση του υπολογισμού, την επιφύλαξη δικαιωμάτων και τη διακοπή της παραγραφής.

Η πρότυπη δίκη θα συζητηθεί στο Ανώτατο Δικαστήριο στις 7 Οκτωβρίου, με την απόφαση της Ολομέλειας να καθορίζει το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα κινηθούν τόσο η κυβέρνηση για μια νέα αρχιτεκτονική της ΕΑΣ όσο και οι συνταξιούχοι που θα θελήσουν να διεκδικήσουν ποσά από τις κρατήσεις που έγιναν με τον σημερινό τρόπο.

Η κυβέρνηση, και δη το υπουργείο Εργασίας, έχει εξετάσει σενάρια αναλογικότερου υπολογισμού, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει ανακοινώσει συγκεκριμένη αλλαγή, αναμένοντας την απόφαση της Δικαιοσύνης.

Πηγή: euro2day.gr