Νέα εποχή για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης

Σε τροχιά αλλαγών βρίσκεται ο 2ος πυλώνας της ασφάλισης, δηλαδή o θεσμός των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.

Πηγές του Capital.gr από αρμόδια στελέχη του υπουργείου Εργασίας αναφέρουν πως το τελευταίο εξάμηνο βρίσκεται σε εξέλιξη έργο τεχνικής βοήθειας για τον 2ο πυλώνα ασφάλισης, το οποίο ζητήθηκε από την Κομισιόν και η υλοποίησή του ανατέθηκε στην Eυρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων (European Insurance and Occupational Pensions Authority – EIOPA), δηλαδή την αρμόδια εποπτική αρχή των ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης στην Ε.Ε. Οι προτάσεις του έργου της τεχνικής βοήθειας για βελτιωτικές αλλαγές και παρεμβάσεις στο πλαίσιο και την εποπτεία της επαγγελματικής ασφάλισης από πλευράς EIOPA επί τη βάσει καλών διεθνών πρακτικών αναμένεται να λάβουν την τελική μορφή και να υποβληθούν υπό μορφή έκθεσης μέχρι τα τέλη Μαρτίου 2022.

Ασφαλείς πληροφορίες του Capital.gr από παράγοντες που έχουν εμπλακεί στις διαβουλεύσεις για τις επερχόμενες αλλαγές στον 2ο πυλώνα αναφέρουν πως τα τρία σημαντικότερα ζητήματα που εξετάζονται για υιοθέτηση είναι η δημιουργία ενιαίας εποπτικής αρχής για τα ΤΕΑ, η θεσμοθέτηση των πολυ-εργοδοτικών Επαγγελματικών Ταμείων και η διεύρυνση των επενδυτικών επιλογών για τα ασφαλισμένα μέλη των Ταμείων.

Πιο αναλυτικά, μεταξύ των προτάσεων που έχουν πέσει στο τραπέζι, σύμφωνα με παράγοντες της επαγγελματικής ασφάλισης με τους οποίους ήρθε σε επαφή το Capital.gr, είναι οι ακόλουθες:

Ενιαία εποπτεία 

Οι ίδιες πηγές τονίζουν πως η εποπτεία του 2ου πυλώνα ασφάλισης, δηλαδή των ΤΕΑ, είναι σήμερα κατακερματισμένη και όχι ενιαία, καθώς ασκείται από τρεις εποπτικές αρχές, και συγκεκριμένα από το υπουργείο Εργασίας, την Εθνική Αναλογιστική Αρχή και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.

Επιπλέον, σύμφωνα με στελέχη του κλάδου της επαγγελματικής ασφάλισης, οι αρμόδιες εποπτικές αρχές δεν έχουν το αναγκαίο στελεχιακό δυναμικό που χρειάζονται για να ασκήσουν αποτελεσματικά το εποπτικό και ελεγκτικό τους έργο.

Από αυτή την άποψη, καταγράφονται σημαντικές καθυστερήσεις στις διαδικασίες που αφορούν τις εγκρίσεις, αλλά και τις τροποποιήσεις των Καταστατικών, τον έλεγχο στοιχείων, τις εκδόσεις σχετικών πιστοποιητικών κ.λπ. των επαγγελματικών ταμείων.

Για παράδειγμα, ο χρόνος αδειοδότησης του Καταστατικού ενός νέου επαγγελματικού ταμείου μπορεί να διαρκέσει από 8 έως και πάνω από 12 μήνες, λόγω της κατακερματισμένης και υποστελεχωμένης σημερινής δομής της εποπτείας των επαγγελματικών ταμείων.

Την ίδια ώρα, ιδιαίτερα χρονοβόρες είναι και οι αντίστοιχες αδειοδοτικές διαδικασίες εγκρίσεων των τροποποιήσεων των Καταστατικών των υφιστάμενων επαγγελματικών ταμείων, γεγονός που προκαλεί κόστος και δυσχεραίνει το έργο των συμμετεχόντων ΤΕΑ στην αγορά της επαγγελματικής ασφάλισης.

Δυνατότητα σύστασης πολυ-εργοδοτικών επαγγελματικών ταμείων χωρίς επαγγελματικό δεσμό

Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) τα οποία ιδρύονται από έναν κλάδο ή κλάδους εργαζομένων προβλέπονται ήδη από το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο.

Παρ’ όλα αυτά έως τώρα λειτουργούν επαγγελματικά ταμεία στην Ελλάδα τα οποία έχουν συσταθεί ιδίως “εξατομικευμένα” κλειστά από επιχειρήσεις μόνο για το προσωπικό τους.

Αυτό αποκλείει όλους τους υπόλοιπους μικρότερους εργοδότες. Από αυτή την άποψη, έχουν κατατεθεί εισηγήσεις, σύμφωνα με στελέχη της επαγγελματικής ασφάλισης με τα οποία ήρθε σε επαφή το “Κ”, για τη θεσμοθέτηση της δυνατότητας πολυ-εργοδοτικών ΤΕΑ. Αυτά θα μπορούν να συσταθούν όπως ακριβώς τα τυπικά ΤΕΑ βάσει του θεσμικού πλαισίου του Ν. 3029/2002, δηλαδή, για παράδειγμα, από μία επιχείρηση ή επαγγελματική ένωση, αλλά παρέχουν συγκεκριμένα συνταξιοδοτικά προγράμματα στα οποία μπορούν να ενταχτούν λοιποί εργοδότες (επιχειρήσεις), επαγγελματικές ενώσεις, αυτοτελώς απασχολούμενοι ή ελεύθεροι επαγγελματίες, χωρίς την αναγκαιότητα ύπαρξης του συναφούς επαγγελματικού δεσμού.

Το εντελώς καινούργιο σε αυτό είναι ότι τη δυνατότητα αυτή θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν επιχειρήσεις ιδίως του χρηματοπιστωτικού τομέα (π.χ. τράπεζες, ασφαλιστικές εταιρείες) ή/και λοιπές επαγγελματικές ομάδες από τον ιδιωτικό τομέα, με αποτέλεσμα την ενίσχυση του ανταγωνισμού εντός του 2ου πυλώνα και τη σημαντική περαιτέρω ανάπτυξή του, σημειώνουν οι ίδιες πηγές.

Δυνατότητα να παρέχονται επενδυτικές επιλογές στα μέλη

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εξετάζεται η δυνατότητα να αυξηθούν οι βαθμοί ελευθερίας όσον αφορά τις επενδυτικές επιλογές των ασφαλισμένων μελών των επαγγελματικών ταμείων και να επιτραπεί νομοθετικά σε αυτά η παροχή επενδυτικών προϊόντων διαφορετικού προφίλ κινδύνου, βάσει και της ηλικιακής εξέλιξης των ασφαλισμένων μελών των ΤΕΑ (π.χ. life-cycle επενδυτικά προϊόντα). Υπογραμμίζεται ότι η συγκεκριμένη πρακτική επενδυτικής διαχείρισης θεσμοθετήθηκε για το ΤΕΚΑ και τους νέους εργαζομένους που θα ασφαλιστούν σε αυτό από 1/1/2022, από πλευράς της κυβέρνησης και της ηγεσίας του υπουργείου Εργασίας.

Παράλληλα, έχουν πέσει στο τραπέζι οι ακόλουθες προτάσεις:

– Διατήρηση των υφιστάμενων φορολογικών κινήτρων του 2ου πυλώνα.

– Κατάργηση του υφιστάμενου υποχρεωτικού ορίου των 100 ατόμων για τη δημιουργία ΤΕΑ.

– Νομοθετική πρόβλεψη για ευνοϊκή φορολογική αντιμετώπιση της μεταφοράς αποθεμάτων από ομοειδείς δραστηριότητες. Για παράδειγμα, δυνατότητα μεταφοράς ενεργητικού από ιδιωτικό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα ασφαλιστικής εταιρείας σε ΤΕΑ (και αντίστροφα) χωρίς φορολογική επιβάρυνση.

– Απαλλαγή από ΦΠΑ των αναγκαίων από τη νομοθεσία διαχειριστικών λειτουργιών των ΤΕΑ (λογιστήριο, μηχανογράφηση, αναλογισμός, διαχείριση κινδύνων, επενδυτικές υπηρεσίες κ.ο.κ.), δεδομένου του μη κερδοσκοπικού τους χαρακτήρα και της υποχρέωσης αυστηρής κανονιστικής συμμόρφωσης για την εκπλήρωση του σκοπού τους.

– Εφαρμογή του κριτηρίου της αναλογικότητας στις εποπτικές υποχρεώσεις των επαγγελματικών ταμείων για περιορισμό του σημαντικού κόστους λειτουργίας ιδίως των μικρών σε όρους πληθυσμού ασφαλισμένων μελών ΤΕΑ.