Φορολογικές δηλώσεις: Τα δύο κλειδιά που έφεραν την μεγάλη ανατροπή και εξασφαλίζουν λιγότερη ταλαιπωρία

Επί δεκαετίες, οι φορολογικές δηλώσεις υπήρξαν κάτι σαν… εθνικό σπορ για τα μέσα ενημέρωσης. Κάθε Άνοιξη, η ίδια ιστορία: πότε ανοίγει το σύστημα για την υποβολή τους και – το κυριότερο – πότε θα κλείσει; Οι παρατάσεις διαδέχονταν η μία την άλλη, οι προθεσμίες μετακινούνταν ξανά και ξανά, και δεν ήταν λίγες οι χρονιές που οι δηλώσεις ολοκληρώνονταν ακόμη και τον Σεπτέμβριο.

Αυτή η εποχή, όμως, μοιάζει να τελειώνει. Ίσως για πρώτη φορά εδώ και πολλά χρόνια, όλα δείχνουν ότι το κεφάλαιο «δηλώσεις» βάζει τάξη και προβλεψιμότητα στη ζωή των φορολογουμένων. Ήδη από φέτος, και ακόμη περισσότερο από του χρόνου, η έναρξη και η λήξη της διαδικασίας παύουν να αποτελούν είδηση. Κι αυτό διότι, πλέον, οι σχετικές ημερομηνίες κατοχυρώνονται νομοθετικά και δεν αλλάζουν.

Πίσω από αυτή τη μεγάλη αλλαγή βρίσκονται δύο παρεμβάσεις που, αν και απλές στην σύλληψη, αλλάζουν ουσιαστικά την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.

Η πρώτη αφορά την αυτόματη υποβολή φορολογικής δήλωσης για μισθωτούς και συνταξιούχους που έχουν μία και μόνο πηγή εισοδήματος. Για αυτούς, που κάθε χρόνο καλούνταν να περάσουν από τη διαδικασία της υποβολής -με αποτέλεσμα συνήθως ήδη γνωστό- τα πράγματα αλλάζουν θεαματικά. Πλέον, η δήλωσή τους θα εκκαθαρίζεται αυτόματα από την ΑΑΔΕ, εκτός αν οι ίδιοι επιλέξουν να κάνουν τροποποιήσεις ή αλλαγές.

Η δεύτερη τομή αφορά το τι συμβαίνει στο παρασκήνιο. Πλέον όλοι οι φορείς του Δημοσίου έχουν την υποχρέωση να αποστέλλουν στην ΑΑΔΕ, μέσα σε αυστηρά χρονικά περιθώρια, τα στοιχεία των πληρωμών και των κρατήσεων για κάθε φορολογούμενο. Και αν δεν το κάνουν; Ο νόμος προβλέπει κυρώσεις και πρόστιμα για τα φυσικά πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για την καθυστέρηση.

Την ίδια στιγμή, θεσπίζονται κίνητρα για την έγκαιρη υποβολή των δηλώσεων, ενώ ορίζονται με σαφήνεια -και κυρίως με σταθερότητα- οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης κάθε φορολογικής χρονιάς. Ο φορολογούμενος δεν θα χρειάζεται πλέον να περιμένει μέχρι την τελευταία στιγμή ή να παρακολουθεί τις ειδήσεις για να δει πότε ανοίγει το σύστημα.

Το χρονοδιάγραμμα είναι ξεκάθαρο. Για παράδειγμα, για το φορολογικό έτος 2025, οι δηλώσεις θα ξεκινήσουν να υποβάλλονται στις 16 Μαρτίου 2026. Ήδη από τώρα, ο καθένας γνωρίζει το πότε και το πώς.

Η νέα αυτή πραγματικότητα, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς και στελέχη της διοίκησης, έρχεται να δώσει απαντήσεις σε μια διαχρονική ανάγκη των πολιτών: λιγότερη ταλαιπωρία, περισσότερη απλότητα, χαμηλότερο κόστος.

Και όπως όλα δείχνουν, ίσως για πρώτη φορά, το θέμα των φορολογικών δηλώσεων – αυτό το άλλοτε αγαπημένο θέμα συζήτησης στα ΜΜΕ – θα αρχίσει σιγά-σιγά να περνάει στα ψιλά.

Ας δούμε την εικόνα μέχρι και την περασμένη Παρασκευή:

Από τις 1.314.253 δηλώσεις που έχουν υποβληθεί μέχρι τις 10 Απριλίου:

– 375.088 δηλώσεις (28,54%) είναι χρεωστικές, με τον μέσο φόρο που καλούνται να πληρώσουν οι φορολογούμενοι να ανέρχεται στα 1.381 ευρώ.

– 318.838 δηλώσεις (24,26%) είναι πιστωτικές, με το μέσο ποσό επιστροφής να φτάνει τα 339 ευρώ. Ήδη έχουν λάβει το ποσό της προβλεπόμενης επιστροφής 248.747 φορολογούμενοι με το συνολικό ποσό της επιστροφής να ανέρχεται στα 248,8 εκατ.

– 620.327 δηλώσεις (47,2%) είναι μηδενικές, δηλαδή δεν προκύπτει καμία φορολογική υποχρέωση.

Συνολικά, έχει ήδη υποβληθεί περίπου το 20,5% των συνολικών δηλώσεων που αναμένονται, με το 71% αυτών να μην επιβαρύνονται με επιπλέον φόρους. Αυτό οφείλεται είτε στο γεγονός ότι είναι μηδενικές είτε γιατί είναι πιστωτικές, συνεπάγοντας επιστροφή χρημάτων. Το συγκεκριμένο στοιχείο αποδεικνύει ότι η πλειονότητα των φορολογουμένων δεν θα υποστεί οικονομική επιβάρυνση από την ετήσια φορολογική διαδικασία.

Η φετινή διαδικασία υποβολής δηλώσεων φέρνει σημαντικές αλλαγές και διευκολύνσεις για τους φορολογούμενους:

1. Αυτόματες δηλώσεις: Πάνω από 1,5 εκατ. μισθωτοί και συνταξιούχοι θα δουν την φορολογική τους δήλωση προσυμπληρωμένη και θα οριστικοποιηθεί αυτόματα στις 25 Απριλίου 2025, εκτός αν απαιτούνται τροποποιήσεις (μέχρι 15 Ιουλίου 2025).

2. Δόσεις και εκπτώσεις: Ο φόρος μπορεί να πληρωθεί σε 8 δόσεις ή εφάπαξ με εκπτώσεις: 4% έως 30 Απριλίου 2025, 3% έως 15 Ιουνίου 2025, και 2% έως 15 Ιουλίου 2025.

3. Κατάργηση τέλους επιτηδεύματος: Οι ελεύθεροι επαγγελματίες απαλλάσσονται από το τέλος επιτηδεύματος.

4. Απαλλαγές για ακίνητα: Ιδιοκτήτες με κενά ή βραχυχρόνια μισθωμένα ακίνητα δικαιούνται απαλλαγές για το 2022 και 2023.

5. Κοινή δήλωση συζύγων: Οι σύζυγοι υποβάλλουν κοινή δήλωση από το έτος του γάμου τους. Οι νεόνυμφοι του 2024 υποβάλλουν κοινή δήλωση, ενώ οι παντρεμένοι το 2025 ξεχωριστές δηλώσεις.

6. Δηλώσεις αποβιωσάντων: Οι κληρονόμοι υποβάλλουν ψηφιακά δηλώσεις αποβιωσάντων έως 31 Δεκεμβρίου 2025.

7. Ενημερώσεις φορολογουμένων: Οι φορολογούμενοι που έχουν υποβάλει ή θα υποβάλουν αυτόματα τη δήλωση θα λαμβάνουν ενημερώσεις μέσω e-mail και του myAADE για οποιεσδήποτε αλλαγές.

8. Εξπρές επιστροφές φόρου: Οι επιστροφές φόρου γίνονται άμεσα για όσους δεν έχουν οφειλές και συμψηφίζονται αυτόματα με εκκρεμείς οφειλές για άλλους.