Τα τρία στοιχήματα του Σεπτεμβρίου: μείωση τιμών, το πακέτο της ΔΕΘ και η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης

Τρεις βασικές προτεραιότητες στην οικονομική πολιτική θέτει η κυβέρνηση για το επόμενο δίμηνο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Αφορούν κρίσιμους στόχους σε ισάριθμα μέτωπα στην κοινωνία και την οικονομία: Την αντιμετώπιση της ακρίβειας, την ενίσχυση των εισοδημάτων και την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης που έχει κομβική σημασία για την ανάπτυξη της χώρας

Με βάση τις προτεραιότητες αυτές γίνεται ήδη ο σχεδιασμός των κυβερνητικών πρωτοβουλιών στο μέτωπο της οικονομίας γεγονός που πιστοποιούν οι δύο παρεμβάσεις που έγιναν αυτήν την εβδομάδα. Πρόκειται για τη συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης και των παραγόντων της αγοράς για τη μείωση των τιμών σε βασικά προϊόντα από τον Σεπτέμβριο, που ανακοίνωσε ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος αλλά και η κατάργηση των περικοπών στις συντάξεις χηρείας που προβλεπόταν από το τρίτο μνημόνιο, την οποία ανακοίνωσε ο υπουργός Εργασίας Νίκη Κεραμέως.

Οι συμφωνία για τις τιμές

Στο μέτωπο της ακρίβειας, πρωταρχικός στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να εφαρμοστεί στο ακέραιο η πρώτη φάση της συμφωνίας με τους παράγοντες της αγοράς για την διατήρηση των τιμών στα ράφια. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να προχωρήσει η δεύτερη φάση της συμφωνίας που αφορά τη μείωση των τιμών σε βασικές κατηγορίες αγαθών στα σούπερ μάρκετ από τον Σεπτέμβριο. Θετικές ως προς την κατεύθυνση αυτή είναι και οι διεθνείς εξελίξεις μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για κατάπαυση του πυρός και η αποκλιμάκωση των εντάσεων στον Περσικό Κόλπο.

Τα νέα δεδομένα έχουν οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου στα επίπεδα των 70 δολ/βαρέλι, γεγονός που έχει ήδη αρχίσει να φαίνεται και στην αγορά μέσω της αποκλιμάκωσης των πληθωριστικών πιέσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα με βάση τα προκαταρκτικά στοιχεία της Eurostat μειώθηκε κατά 1 ποσοστιαία μονάδα τον Ιούλιο, στο 3,9% από 4,9% που ήταν τον Μάιο. Πρόκειται για σημαντική υποχώρηση που δείχνει ότι η αγορά έχει αρχίσει να ανταποκρίνεται στην νέα κατάσταση που έχει δημιουργηθεί για τις διελεύσεις πλοίων στα στενά του Ορμούζ.

Το πακέτο της ΔΕΘ

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έχει ήδη ανακοινώσει ότι η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της δημοσιονομικό χώρο 1 δισ. ευρώ για φοροαπαλλαγές και ενισχύσεις που θα ανακοινωθούν από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη από το βήμα της ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο. Το ποσό αυτό, το οποίο ενδέχεται όταν οριστικοποιηθεί να έχει ανέλθει σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, αναμένεται να αξιοποιηθεί για νέες μειώσεις φόρων σε εργαζόμενους, επαγγελματίες και επιχειρήσεις αλλά και για ενισχύσεις σε χαμηλοσυνταξιούχους και άλλες ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού, όπως οι είναι οι δικαιούχοι του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το δεύτερο 15νθήμερο του Αυγούστου από τον Πρωθυπουργό με βάση τις εισηγήσεις του οικονομικού επιτελείου.

Ταμείο Ανάκαμψης

Το μέτωπο με τη μεγαλύτερη πίεση αυτή τη στιγμή είναι αυτό του Ταμείου Ανάκαμψης. Μέχρι το τέλος Αυγούστου θα πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί οι στόχοι και τα ορόσημα που προβλέπονται. Ο αρμόδιος αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης, επανέλαβε αυτήν την εβδομάδα, απαντώντας σε ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ, ότι δεν θα χαθεί ούτε ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα, από το σύνολο του Ταμείου Ανάκαμψης το 68% ( 24,6 δισ. ευρώ) έχουν εισρεύσει στην οικονομία σε λιγότερο από 5 χρόνια. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 10,9% του ΑΕΠ (του 2023) κατατάσσοντας την Ελλάδα στην 1η θέση μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ ως προς τη σημασία των εκταμιεύσεων στην οικονομία. Ο ίδιος διευκρίνισε ότι το ελληνικό σχέδιο είναι οπισθοβαρές, γι’ αυτό υπάρχει φυσιολογική εξέλιξη στην υλοποίηση των έργων, δεδομένου ότι οι δαπάνες θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται και το 2027, αφού η τελευταία εκταμίευση θα γίνει τον Δεκέμβριο του 2026.