Ζαχαράκη: Στρατηγική για τη σωστή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης

Μπορεί ένας μαθητής από τη Λέρο, χωρίς πρόσθετη απογευματινή βοήθεια στο σχολείο, να έχει υποστήριξη στη μάθηση μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ); Ενδιαφέρονται οι εκπαιδευτικοί για τα προγράμματα επιμόρφωσης που αφορούν τη χρήση της επαναστατικής αυτής τεχνολογίας στην τάξη;

Στις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) να μειώσει τις ανισότητες που δημιουργεί στην εκπαίδευση η γεωγραφία, αλλά και στο μεγάλο ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών για τα προγράμματα επιμόρφωσης γύρω από τη χρήση της και στην ανάγκη προστασίας της κριτικής σκέψης και πολυεπίπεδης αξιολόγησης, αναφέρθηκε απόψε η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, μιλώντας σε εκδήλωση της ΕΥ Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη, με την ευκαιρία της 90ής ΔΕΘ.

Σε συζήτηση με τον Χρήστο Ταραντίλη, εταίρο και επικεφαλής του Τομέα Κεντρικής Κυβέρνησης και Δημοσίου της EY Ελλάδος, η κα Ζαχαράκη παραδέχτηκε ότι την προβληματίζει το πού βρίσκεται η ελληνική εκπαίδευση ως προς το επίπεδο επάρκειας για την ΤΝ, αλλά υπάρχει μια πολύ μεγάλη πηγή αισιοδοξίας: «Έχουμε πάρα πολλούς συμμάχους που είναι εκεί όταν χρειαζόμαστε. Εταιρείες που προσφέρουν επιμορφωτικά προγράμματα πέραν όσων εντάσσουμε εμείς σε χρηματοδοτικά εργαλεία και την ιδιαίτερη ζέση των εκπαιδευτικών. Ενδεικτικό είναι ότι στο πρώτο μισάωρο από το ανέβασμα ενός προγράμματος επιμόρφωσης (εκπαιδευτικών) εξαντλείται ο αριθμός των θέσεων» είπε και διατύπωσε την εκτίμηση ότι αυτό δεν γίνεται μόνο για τη μοριοδότηση, αλλά και διότι υπάρχει πραγματική αγάπη για την εκπαίδευση και εύλογη αγωνία των εκπαιδευτικών για το πώς θα ανταπεξέλθουν στα νέα δεδομένα,
Σε ερώτηση ως προς το ενδεχόμενο η ΤΝ να διευρύνει αντί να απαλείψει τις ανισότητες μεταξύ διαφορετικών σχολείων και περιοχών, η κα Ζαχαράκη σημείωσε πως απαντάς στη γεωγραφική και κοινωνική ανισότητα, όταν ένα παιδί από ακριτικό νησί μπορεί να έχει στη διάθεσή του έναν προσωπικό βοηθό ΤΝ, όπως ο EduAI.«Εχεις μια απορία και ανεξαρτήτως του πού βρίσκεσαι, αν έχεις ένα κινητό, ένα iPad ή έναν υπολογιστή και μια σύνδεση στο Διαδίκτυο, έχεις πρόσβαση στη γνώση» επισήμανε.

Η υπουργός αναφέρθηκε ακόμη στην Κοινή Υπουργική Απόφαση για τους όρους και τις προϋποθέσεις χρηστής και ηθικής χρήσης της ΤΝ στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, αλλά και στη συνεργασία με την Open AI και άλλες εταιρείες, όπως η Microsoft και η Google για την επιμόρφωση εκπαιδευτικών.

Μεταξύ άλλων υπενθύμισε ότι ως αποτέλεσμα μιας πρώτης συμφωνίας με την Open AI, επιμορφώθηκαν πάνω από 450 εκπαιδευτικοί σε 20 σχολεία πιλοτικά και πλέον μπαίνουν τα παιδιά της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε πιο πρωταγωνιστική θέση για να έχουν άδεια για τη χρήση της εκπαιδευτικής εκδοχής του ChatGPT.

Πρόσθεσε ότι σταδιακά προχωρά και η εκπόνηση στρατηγικής για την ενσωμάτωση της ΤΝ στην εκπαίδευση, σε συνεργασία με ΙΕΠ (Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής). Το αμέσως επόμενο βήμα είναι η διενέργεια έρευνας σε εκπαιδευτικούς και παιδιά για το πόσο χρησιμοποιούν πραγματικά την ΤΝ στην καθημερινότητά τους.

Η κα Ζαχαράκη συμπλήρωσε ότι χρειάζεται να εξεταστεί και το θέμα της αξιολόγησης στο εκπαιδευτικό σύστημα. «Κάποια εκπαιδευτικά συστήματα πηγαίνουν περισσότερο προς την προφορική εξέταση κι αυτή μια ερώτηση που θέτω και στον εθνικό διάλογο για την εκπαίδευση, οι μέθοδοι αξιολόγησης και πώς μπορούν να είναι πιο αξιόπιστες» συμπλήρωσε.

Η ανάληψη δράσης στο πεδίο της διατήρησης της κριτικής σκέψης των μαθητών και μαθητριών είναι εξαιρετικά σημαντικά, δεδομένου ότι οι επιδόσεις τους, πχ, στην κατανόηση κειμένου επιδεινώνονται κι αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. «Την άλλη εβδομάδα περιμένουμε το αποτέλεσμα της αξιολόγησης PISA και θα δείτε πως οι επιδόσεις των παιδιών, κυρίως στην κατανόηση κειμένου, θα είναι απογοητευτικές. Υπάρχει μεγάλη ύφεση και κάμψη όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες» επισήμανε.

Μεταξύ των θεμάτων πάνω στα οποία εργάζεται το υπουργείο περιλαμβάνεται ακόμη η προστασία των προσωπικών δεδομένων των μαθητών. «Η ΤΝ βρίσκεται, ήδη, στην καθημερινότητα των παιδιών μας. Δική μας ευθύνη είναι να τα βοηθήσουμε να τη χρησιμοποιούν με γνώση, ασφάλεια και κριτική σκέψη. Γι’ αυτό, θέτουμε σαφείς κανόνες, επιμορφώνουμε τους εκπαιδευτικούς μας και προχωράμε βήμα-βήμα: εφαρμόζουμε πιλοτικά το “AI in Schools” σε 20 Λύκεια και αναπτύσσουμε, στο πλαίσιο του Ψηφιακού Φροντιστηρίου, το EduAI, που θα δίνει στους μαθητές ασκήσεις ανάλογες με τις ανάγκες και την πρόοδό τους. Αξιολογούμε κάθε εφαρμογή πριν την επεκτείνουμε, ώστε οι νέες δυνατότητες να είναι ασφαλείς, παιδαγωγικά χρήσιμες και προσβάσιμες σε κάθε παιδί. Η ΤΝ μπορεί να βοηθήσει τον μαθητή να μάθει και τον εκπαιδευτικό να διδάξει καλύτερα. Δεν μπορεί, όμως, να αντικαταστήσει ούτε την προσπάθεια του παιδιού, ούτε την κρίση και την ευθύνη του εκπαιδευτικού» κατέληξε η κα Ζαχαράκη, η οποία είχε επισημάνει νωρίτερα ότι στόχος είναι «να μιλάμε και για το παραδοσιακό βιβλίο».

Από την πλευρά του, ο Χρήστος Ταραντίλης σημείωσε: «Η ΤΝ μετασχηματίζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τη διαδικασία μάθησης, αξιολογούμε, και οργανώνουμε το
εκπαιδευτικό σύστημα. Η επιτυχής ενσωμάτωσή της πρέπει να κρίνεται με βάση συγκεκριμένους δείκτες, όπως η βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων, η μείωση του διοικητικού έργου, η ενίσχυση της συμμετοχής, η καλλιέργεια της δημιουργικότητας, η εμπιστοσύνη και η ισότιμη πρόσβαση, χωρίς να παραμελούνται η ανθρώπινη κρίση, η προστασία των προσωπικών δεδομένων και η διαφάνεια. Είναι, επομένως, απαραίτητο να ακολουθηθεί συνεκτική εθνική στρατηγική, με κοινά πρότυπα ποιότητας και αξιολόγηση, η οποία θα δίνει έμφαση στην πραγματική μάθηση, στην κατανόηση, στην προσπάθεια και στη δημιουργικότητα· όχι μόνο στο τελικό αποτέλεσμα».

Ακολούθησε πάνελ με τη συμμετοχή των Γιώργου Νικολετάκη, διευθύνοντος συμβούλου των 100mentors και wiserwork.ai, Λευτέρη Ντουάνογλου, ιδρυτή και διευθύνοντος συμβούλου της Schoox και Θρασύβουλου-Κωνσταντίνου Τσιάτσου, καθηγητή του Τμήματος Πληροφορικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης