Όσοι φορολογούμενοι επέλεξαν κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος να υποβάλλουν χωριστές φορολογικές δηλώσεις, αν αυτή η επιθυμία τους εξακολουθεί να ισχύει και υφίσταται η έγγαμη σχέση, δεν απαιτείται να εισέλθουν στη σχετική εφαρμογή, εκτός αν επιθυμούν να ανακαλέσουν αυτή την επιλογή τους. Σε περίπτωση ανάκλησης, και εφόσον υπάρχει εκ νέου επιθυμία για υποβολή χωριστής δήλωσης, πρέπει να γνωστοποιηθεί ξανά από τουλάχιστον έναν εκ των συζύγων.
Πριν την οριστική απόφαση για «φορολογικό διαζύγιο», οι σύζυγοι θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους ότι:
- Στις χωριστές δηλώσεις δεν υφίσταται η έννοια του οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη τεκμηρίων διαβίωσης (κατοικίες, αυτοκίνητα κ.λπ.) και απόκτησης περιουσιακών στοιχείων, καθώς αυτά επιβαρύνουν αποκλειστικά τον κάθε σύζυγο. Για την ανάλωση κεφαλαίου δεν είναι δυνατή η επίκληση εισοδημάτων του άλλου συζύγου.
- Δεν προβλέπεται μεταφορά αποδείξεων μεταξύ των συζύγων. Επομένως, όποιος δεν καλύπτει το απαιτούμενο όριο αποδείξεων, θα επιβαρυνθεί με πρόσθετο φόρο 22% επί της διαφοράς από το όριο του 30%.
- Η καταβολή κοινωνικών και προνοιακών επιδομάτων δεν επηρεάζεται από την επιλογή χωριστής δήλωσης.
- Κάθε σύζυγος δηλώνει το ποσοστό ιδιοκτησίας του στην ιδιόκτητη κατοικία, το ποσοστό συμμετοχής του ως μισθωτής σε ενοικιαζόμενη κατοικία ή το αντίστοιχο ποσοστό δωρεάν παραχώρησης.
- Τα τέκνα από κοινό γάμο, καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα, δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους.
- Το εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται στο όνομά του, προστίθεται στο εισόδημα του γονέα με το υψηλότερο εισόδημα και δηλώνεται αποκλειστικά από αυτόν.
- Όπως και στην κοινή δήλωση, έτσι και στη χωριστή, η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών του ενός συζύγου δεν εμποδίζει την έκδοση φορολογικής ενημερότητας για τον άλλον.
- Δεν απαιτείται η υποβολή χωριστών δηλώσεων για συζύγους που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία.
Οδηγός ΑΑΔΕ
Για την πληρέστερη ενημέρωση των ενδιαφερομένων, η ΑΑΔΕ, εξέδωσε «οδηγό» με τη μορφή ερωτήσεων και απαντήσεων, καλύπτοντας όλες τις πτυχές του θέματος:
1. Πώς μπορώ να γνωστοποιήσω την επιλογή μου να υποβάλω χωριστή δήλωση Φορολογίας Εισοδήματος (εφεξής: Φ.Ε.);
Η γνωστοποίηση γίνεται μέσω ειδικής ηλεκτρονικής εφαρμογής στον διαδικτυακό τόπο www.aade.gr, ακολουθώντας τη διαδρομή → Ψηφιακές Υπηρεσίες → Φορολογικές Υπηρεσίες → Εισόδημα → Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης, είτε από εσάς με τους δικούς σας κωδικούς πρόσβασης είτε από, ειδικά για τον σκοπό αυτό, εξουσιοδοτημένο λογιστή – φοροτεχνικό, με τους προσωπικούς του κωδικούς πρόσβασης.
2. Αν κανείς από τους συζύγους δεν γνωστοποιήσει την επιλογή υποβολής χωριστής δήλωσης Φ.Ε., εντός της προθεσμίας που έχει ορισθεί, τι θα συμβεί;
Στην περίπτωση αυτή οι σύζυγοι θα υποβάλουν κοινή δήλωση για το φορολογικό έτος 2025.
3. Στις περιπτώσεις κοινής δήλωσης Φ.Ε. συζύγων, θα γίνεται συμψηφισμός φόρου μεταξύ συζύγων και βεβαίωση στο όνομα του συζύγου;
Όχι, θα γίνεται χωριστή βεβαίωση φόρου και δεν θα γίνεται συμψηφισμός χρεωστικού και πιστωτικού ποσού μεταξύ των συζύγων.
4. Επηρεάζεται η χορήγηση επιδομάτων στις χωριστές δηλώσεις συζύγων;
Όχι, δεν επηρεάζεται η χορήγηση των επιδομάτων από την υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε. από τους συζύγους.
5. Είναι απαραίτητο να υποβάλλονται χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία;
Όχι, δεν είναι απαραίτητη η υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε., διότι προβλέπεται ήδη χωριστή φορολογική αντιμετώπιση στις κοινές δηλώσεις συζύγων που έχουν διαφορετική φορολογική κατοικία.
6. Πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων;
Η κύρια κατοικία δηλώνεται στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1, στους αντίστοιχους κωδικούς κύριας κατοικίας. Ο κάθε σύζυγος συμπληρώνει το ποσοστό ιδιοκτησίας του σε περίπτωση ιδιόκτητης κατοικίας, το ποσοστό του ως μισθωτής σε περίπτωση μισθωμένης κατοικίας και το ποσοστό της δωρεάν παραχώρησης, αντίστοιχα.
7. Στις περιπτώσεις χωριστών δηλώσεων Φ.Ε., πώς δηλώνεται στο Ε1 η κύρια κατοικία όταν ένας εκ των δύο συζύγων δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης;
Ο σύζυγος που δεν διαθέτει καθόλου ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης, συμπληρώνει στον πίνακα 6 την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο».
8. Πώς αναγράφονται τα τέκνα ως εξαρτώμενα μέλη του φορολογούμενου στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε.;
Τα τέκνα που προέρχονται από κοινό γάμο, καθώς και τα αναγνωρισμένα τέκνα, δηλώνονται ως εξαρτώμενα μέλη και από τους δύο συζύγους.
9. Ποιος δηλώνει το εισόδημα ανήλικου τέκνου που προέρχεται από τον κοινό γάμο στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. όταν αυτό δεν έχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης Φ.Ε.;
Το εισόδημα του ανήλικου τέκνου, που δεν φορολογείται στο όνομα του τέκνου, προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και δηλώνεται μόνο από αυτόν τον γονέα.
10. Ποιος βαρύνεται με τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. συζύγων;
Στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. συζύγων δεν υφίσταται η έννοια του οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη των επιμέρους τεκμηρίων καθενός εκ των συζύγων, καθώς τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης βαρύνουν τον κάθε σύζυγο ατομικά. Όσον αφορά τη δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων με ανάλωση κεφαλαίου, δεν μπορεί να γίνει επίκληση εισοδημάτων από τη χωριστή δήλωση του άλλου συζύγου.
11. Στις χωριστές δηλώσεις Φ.Ε. υπάρχει δυνατότητα μεταφοράς υπολειπόμενου ποσού αποδείξεων από τον ένα σύζυγο στον άλλο;
Όχι, δεν υπάρχει αυτή η δυνατότητα.
12. Ποια είναι η προθεσμία γνωστοποίησης της επιλογής υποβολής χωριστής δήλωσης Φ.Ε. συζύγων;
Για κάθε φορολογικό έτος, η καταληκτική ημερομηνία είναι η 28η Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης (σ.σ. ειδικά για φέτος είναι η 2α Μαρτίου)
13. Μετά την ημερομηνία αυτή η επιλογή για υποβολή χωριστής δήλωσης Φ.Ε. μπορεί να ανακληθεί;
Η ανάκληση της επιλογής υποβολής χωριστής δήλωσης είναι δυνατή μέχρι και την προαναφερθείσα ημερομηνία.
14. Ποιος από τους συζύγους μπορεί να γνωστοποιήσει την επιλογή για υποβολή χωριστής δήλωσης Φ.Ε.;
Οποιοσδήποτε από τους συζύγους ή και οι δύο.
15. Πρέπει η γνωστοποίηση της επιλογής για υποβολή χωριστής δήλωσης Φ.Ε. να γίνει μέχρι τις 2 Μαρτίου;
Όσοι φορολογούμενοι επέλεξαν το προηγούμενο φορολογικό έτος να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις, για το τρέχον φορολογικό έτος, θα χρειαστεί να εισέλθουν στη σχετική εφαρμογή, εφόσον υφίσταται η έγγαμη σχέση, μέχρι την 2α Μαρτίου, μόνο εφόσον επιθυμούν να ανακαλέσουν την επιλογή τους. Σε περίπτωση ανάκλησης, και εφόσον υπάρχει εκ νέου επιθυμία για υποβολή χωριστής δήλωσης σε κάποιο έτος, πρέπει να γνωστοποιηθεί ξανά για το έτος αυτό, από τουλάχιστον έναν εκ των συζύγων, μέχρι την προαναφερθείσα προθεσμία.
16. Πρόκειται να τελέσω γάμο εντός του έτους υποβολής της δήλωσης Φ.Ε.. Μπορώ να υποβάλω χωριστή δήλωση Φ.Ε.;
Από το φορολογικό έτος 2024 και εφεξής, οι σύζυγοι, κατά τη διάρκεια του γάμου, υποβάλλουν κοινή δήλωση, αρχής γενομένης από το φορολογικό έτος σύναψης του γάμου και για τα εισοδήματα του έτους αυτού. Συνεπώς, εκ του νόμου, θα υποβάλλετε τη δήλωσή σας ως υπόχρεος χωρίς στοιχεία συζύγου. Η γνωστοποίηση υποβολής χωριστής δήλωσης, θα είναι δυνατή για το φορολογικό έτος εντός του οποίου τελέστηκε ο γάμος.
17. Τα μέρη συμφώνου συμβίωσης (ΜΣΣ) γνωστοποιούν την επιθυμία τους για υποβολή χωριστών δηλώσεων Φ.Ε.;
Όχι, καθόσον για τα ΜΣΣ εκ του νόμου υπάρχει η δυνατότητα υποβολής κοινής δήλωσης ή χωριστών δηλώσεων.
18. Πρέπει και οι δύο σύζυγοι να διαθέτουν δικούς τους κωδικούς πρόσβασης προκειμένου να υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις Φ.Ε.;
Ναι. Εφόσον η σύζυγος δεν έχει προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης, οφείλει να αποκτήσει προκειμένου να υποβάλει τη δική της δήλωση.