Εξωδικαστικός και για χρέη από 5.000 ευρώ: Πώς θα λειτουργήσει και πώς ωφελούνται 1 εκατομμύριο οφειλέτες

Μια από τις πιο σημαντικές θεσμικές παρεμβάσεις στον τομέα του ιδιωτικού χρέους τίθεται σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία από τη Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026. Η ψηφιακή πλατφόρμα της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους «ανοίγει τις πύλες της» για να υποδεχθεί νέους δικαιούχους, προσφέροντας ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας σε εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά και μικροεπαγγελματίες.

Μέχρι πρόσφατα, ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών αντιμετωπιζόταν ως ένα εργαλείο που αφορούσε σχεδόν αποκλειστικά μεγάλες επιχειρήσεις ή ιδιώτες με υψηλές οφειλές. Ο λόγος ήταν το αυστηρό ελάχιστο όριο χρέους που μπορούσε να ενταχθεί στη ρύθμιση, το οποίο είχε οριστεί στα 10.000 ευρώ. Αυτή η αρχιτεκτονική του μηχανισμού άφηνε ακάλυπτους χιλιάδες οφειλέτες με μικρότερα χρέη, εντελώς ακάλυπτους, εκθέτοντάς τους καθημερινά στον κίνδυνο ξαφνικών κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών ή αναγκαστικών μέτρων είσπραξης και πλειστηριασμούς.

Με την εφαρμογή του νέου Νόμου 5313/2026, το τοπίο εξορθολογίζεται σημαντικά. Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προχώρησε σε μια δομική αλλαγή, μειώνοντας το ελάχιστο απαιτούμενο ποσό οφειλής για την υπαγωγή στον μηχανισμό ακριβώς στο μισό: στα 5.000 ευρώ.

Η μείωση του ορίου απεγκλωβίζει μια τεράστια μάζα μικροοφειλετών. Πρακτικά, δηλαδή, αν ένας πολίτης έχει ένα συνολικό χρέος 6.000 ή 7.500 ευρώ (το οποίο μπορεί να είναι διεσπαρμένο στην ΑΑΔΕ, στον e-ΕΦΚΑ (ΚΕΑΟ) ή σε κάποιο καταναλωτικό δάνειο) αποκτά από την επόμενη Δευτέρα το νομικό δικαίωμα να εισέλθει στην πλατφόρμα.

Ποιους αφορά

«Με πάνω από 64.000 ρυθμίσεις οφειλών περί τα 20 δισ. ευρώ, ο Εξωδικαστικός έχει ήδη κερδίσει το στοίχημα της εμπιστοσύνης των πολιτών ως ένα αντικειμενικό και αξιόπιστο εργαλείο για τη ρύθμιση των οφειλών» αναφέρει σε δήλωσή της στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους.

«Με τη διερεύνηση των ορίων ένταξης από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, δίνουμε πλέον τη δυνατότητα και σε μικροοφειλέτες να τακτοποιήσουν τις εκκρεμείς υποχρεώσεις τους και να διαφυλάξουν τα περιουσιακά τους στοιχεία από αναγκαστικά μέτρα. Με τη διεύρυνση των ορίων δίνεται η δυνατότητα σε περίπου ένα εκατομμύριο δυνητικούς οφειλέτες του δημοσίου να ενταχθούν στον εξωδικαστικό και να λάβουν μια συνολική λύση. Και αποδεικνύει έμπρακτα ότι η κυβέρνηση κατέγραψε και υλοποίησε ένα πάγιο αίτημα της αγοράς και των νοικοκυριών» τονίζει η Θεώνη Αλαμπάση.

Τα πλεονεκτήματα της ένταξης για μικρά χρέη

Η υπαγωγή στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, ακόμη και για το κατώτατο όριο των 5.000 ευρώ, συνοδεύεται από τα ίδια ισχυρά πλεονεκτήματα που ίσχυαν μέχρι τώρα για τους μεγαλύτερους οφειλέτες:

* αναστολή κατασχέσεων: με την οριστική υποβολή της αίτησης στην πλατφόρμα, «παγώνει» αυτόματα κάθε ενέργεια αναγκαστικής είσπραξης ή δέσμευσης από την ΑΑΔΕ ή τους ιδιώτες πιστωτές.

μεγάλος ορίζοντας αποπληρωμής: το χρέος μπορεί να σπάσει σε έως και 240 δόσεις (20 έτη) για οφειλές προς το Δημόσιο και έως 420 δόσεις (35 έτη) προς τις τράπεζες και τα funds.

* δυνατότητα διαγραφής («κούρεμα») οφειλών: εφόσον το επιτρέπουν τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια του οφειλέτη, ο αλγόριθμος μπορεί να προτείνει «κούρεμα» επί των προσαυξήσεων ή και του βασικού κεφαλαίου.

Οι κανόνες του «παιχνιδιού» – Τι να προσέξετε

Παρά τις σημαντικές διευκολύνσεις, η διαδικασία διέπεται από σαφείς κανόνες που απαιτούν προσοχή προκειμένου η αίτηση ρύθμισης να στεφθεί με επιτυχία:

Πρώτον, η ελάχιστη μηνιαία δόση στην πλατφόρμα ορίζεται πλέον στα 50 ευρώ, καθιστώντας τη ρύθμιση προσιτή για κάθε οικογενειακό προϋπολογισμό.

Δεύτερον, το εργαλείο αυτό αφορά αποκλειστικά το σύνολο των χρεών που ξεπερνά τα 5.000 ευρώ. Οφειλές έστω και ένα ευρώ κάτω από αυτό το όριο (π.χ. 4.999 ευρώ) παραμένουν εκτός πλατφόρμας και πρέπει να αντιμετωπιστούν μέσω της Πάγιας Ρύθμισης ή της έκτακτης ρύθμισης.

Σε κάθε περίπτωση, ο οφειλέτης δεν παίρνει όσες δόσεις διαλέξει, αλλά αποδέχεται ή απορρίπτει τη λύση την οποία του προτείνει η πλατφόρμα, με βάση το οικονομικό προφίλ του. Ωστόσο αυτό συνεπάγεται και ότι ο οφειλέτης θα πρέπει πριν ξεκινήσει τη διαδικασία, να συναινέσει να διασταυρωθούν τα στοιχεία εισοδήματος και περιουσίας του, προκειμένου ο αλγόριθμος της πλατφόρμας να υπολογίσει πόσα μπορεί -και πρέπει- να δίνει κάθε μήνα ώστε να αποπληρώσει την οφειλή του.