Φόρος κληρονομιάς: Ποιοι δικαιούνται απαλλαγή – Αυξάνονται οι ωφελούμενοι

Νέες ρυθμίσεις του υπουργείου Οικονομικών διευρύνουν τη βεντάλια των φορολογουμένων που δικαιούνται απαλλαγή από τον φόρο κληρονομιάς για ακίνητα. Η νέα ρύθμιση ενσωματώνεται στο νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση του πλαισίου δημοσιονομικής διαχείρισης που βρίσκεται στη Βουλή.

Με τη νέα διάταξη εναρμονίζονται οι όροι απαλλαγής από τον φόρο κληρονομιάς με τους όρους που ισχύουν για την απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης κατά την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Αποτέλεσμα είναι να διευρύνεται ο αριθμός των δικαιούχων που απαλλάσσονται από τον φόρο κληρονομιάς.

Οι νέες διατάξεις του νομοσχεδίου φέρνουν, σύμφωνα με «Τα Νέα», ευκολότερες μεταγραφές ακινήτων στα Κτηματολογικά Γραφεία, νέους κανόνες για την έκπτωση των χρεών των κληρονομουμένων από την αξία της κληρονομιάς, αλλά και περιορισμούς σε μεταβιβάσεις αγροτικών εκτάσεων που είχαν απαλλαχθεί από φόρο μεταβίβασης.

Για λόγους ίσης φορολογικής μεταχείρισης εναρμονίζονται οι όροι απαλλαγής από τον φόρο κληρονομιάς για ακίνητο που αποκτάται αιτία θανάτου από σύζυγο ή τέκνο του κληρονομουμένου κατά πλήρη κυριότητα. Οι νέοι όροι ταυτίζονται με εκείνους που ισχύουν για την απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης πρώτης κατοικίας κατά την αγορά ακινήτου.

Για ακίνητο που αποκτάται αιτία θανάτου από σύζυγο ή τέκνο του κληρονομουμένου κατά πλήρη κυριότητα, εξ ολοκλήρου ή κατά ποσοστό εξ αδιαιρέτου, η απαλλαγή από τον φόρο κληρονομιάς χορηγείται εφόσον ο κληρονόμος ή κληροδόχος ή ο σύζυγος αυτού ή οποιοδήποτε από τα ανήλικα τέκνα αυτού δεν έχουν δικαίωμα πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας ή οίκησης σε κατοικία ή ιδανικό μερίδιο κατοικίας.

Οι στεγαστικές ανάγκες των δικαιούχων θεωρείται ότι καλύπτονται αν το συνολικό εμβαδόν των σχετικών ακινήτων και των λοιπών αντίστοιχων κληρονομιαίων ακινήτων είναι:

* 70 τ.μ. ή 90 τ.μ. για δικαιούχο με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%
* Προσαύξηση κατά 25 τ.μ. για καθένα από τα δύο πρώτα τέκνα
* Προσαύξηση κατά 30 τ.μ. για το τρίτο και καθένα από τα επόμενα τέκνα
* Προσαύξηση κατά 45 τ.μ. για κάθε προστατευόμενο τέκνο με ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%

Τα χρέη του κληρονομουμένου προς το Δημόσιο εκπίπτουν από την αξία της κληρονομιάς, ύστερα από αίτηση που μπορεί να υποβληθεί από τους κληρονόμους μέχρι την οριστική περαίωση της υπόθεσης. Αν το χρέος έγινε βέβαιο και εκκαθαρισμένο μετά την οριστική περαίωση, η αίτηση μπορεί να υποβληθεί μέσα σε ένα έτος αφότου το χρέος έγινε βέβαιο και εκκαθαρισμένο.

Σε κάθε περίπτωση η αίτηση δεν μπορεί να υποβληθεί πέραν της δεκαετίας από την υποβολή της δήλωσης και, εφόσον δεν έχει υποβληθεί δήλωση, από τη λήξη της προθεσμίας για την υποβολή της.

Σε περίπτωση μεταγραφής σύμβασης ή δικαστικής απόφασης ή οποιασδήποτε άλλης πράξης που αφορά εμπράγματα δικαιώματα επί ακινήτων, πλην της σύστασης υποθήκης, και δεν έχει υποβληθεί σχετική φορολογική δήλωση, ο προϊστάμενος του Κτηματολογικού Γραφείου ενημερώνει εντός του επόμενου από τη μεταγραφή μήνα τη Φορολογική Διοίκηση για τη μη υποβολή δήλωσης.

Με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ ορίζεται ο τρόπος ενημέρωσης της Φορολογικής Διοίκησης. Με τη διάταξη αυτή εκτιμάται ότι θα εντοπίζεται η σχετικά αδήλωτη φορολογική ύλη χωρίς ταυτόχρονα να εμποδίζεται η μεταγραφή στο Κτηματολογικό Γραφείο.

Αγρότες που απέκτησαν εκτάσεις προς εκμετάλλευση και απαλλάχθηκαν από τον φόρο μεταβίβασης απαγορεύεται να μεταβιβάσουν τις συγκεκριμένες εκτάσεις πριν από την πάροδο 15 ετών χωρίς την υποβολή δήλωσης και την εφάπαξ καταβολή ολόκληρου του φόρου.

Ο φόρος που αναλογεί στην κατά τον χρόνο αυτό αξία της έκτασης ή στο δηλωθέν τίμημα, εφόσον αυτό είναι μεγαλύτερο, υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές που ίσχυαν κατά τον χρόνο της απαλλαγής. Εξαίρεση υπάρχει μόνο αν ο φόρος που αναλογούσε στην αξία του ακινήτου κατά τον χρόνο της απαλλαγής είναι μεγαλύτερος, οπότε καταβάλλεται ο μεγαλύτερος αυτός φόρος.