ΟΠΕΚΑ: Αναλυτικά τα νέα ποσά και οι δικαιούχοι

Αυξημένες οικονομικές ενισχύσεις αναμένεται να δουν από την 1η Ιανουαρίου 2027 χιλιάδες δικαιούχοι αναπηρικών επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ και παροχών του e-ΕΦΚΑ. Η νέα χρονιά φέρνει αλλαγές στο ύψος των συγκεκριμένων ενισχύσεων, καθώς προβλέπεται η εφαρμογή ενός μόνιμου μηχανισμού αναπροσαρμογής, ο οποίος θα συνδέει τις αυξήσεις με τον ετήσιο συντελεστή αύξησης των συντάξεων. Η σχετική πρόβλεψη περιλαμβάνεται στο άρθρο 21 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση. Με βάση την κυβερνητική εκτίμηση για το 2027, το ποσοστό αύξησης διαμορφώνεται στο 2,8%, με αποτέλεσμα οι μηνιαίες παροχές να ενισχύονται από 4,98 έως και 23,69 ευρώ, ανάλογα με το είδος και το ύψος του επιδόματος. Πρόκειται για μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο καθορισμού των αναπηρικών ενισχύσεων, καθώς θεσπίζεται ένας σταθερός μηχανισμός ετήσιας αναπροσαρμογής, περιορίζοντας την ανάγκη για έκτακτες νομοθετικές παρεμβάσεις. Στόχος είναι τα ποσά να ακολουθούν τις οικονομικές εξελίξεις και να διατηρούν καλύτερα την αγοραστική τους αξία.

Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται τα προνοιακά αναπηρικά επιδόματα σε χρήμα που χορηγεί ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ). Η αναπροσαρμογή αφορά μεγάλο αριθμό δικαιούχων και καλύπτει διαφορετικές κατηγορίες αναπηρίας και σοβαρών παθήσεων. Ειδικότερα, αυξήσεις προβλέπονται για όσους λαμβάνουν:

• Επίδομα βαριάς αναπηρίας.
• Επίδομα σοβαρής ή βαριάς νοητικής υστέρησης.
• Επίδομα για άτομα με προβλήματα όρασης.
• Επίδομα κώφωσης και βαρηκοΐας.
• Επίδομα εγκεφαλικής παράλυσης.
• Επίδομα παραπληγίας και τετραπληγίας.
• Ενισχύσεις για άτομα που πάσχουν από συγκεκριμένα αιματολογικά νοσήματα.
• Διατροφικό επίδομα.
• Επίδομα κίνησης.
• Επίδομα για ασθενείς και αποθεραπευθέντες από τη νόσο Χάνσεν.
Με την εφαρμογή της αύξησης κατά 2,8%, οι δικαιούχοι των παραπάνω παροχών θα δουν το μηνιαίο ποσό που λαμβάνουν να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκουν.

Οι αυξήσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το ύψος της σημερινής παροχής. Ενδεικτικά, για ορισμένες από τις βασικές κατηγορίες αναπηρικών επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ, τα νέα ποσά διαμορφώνονται ως εξής:
• Βαριά αναπηρία: Από 338 ευρώ, το μηνιαίο επίδομα αυξάνεται στα 347,46 ευρώ. Η διαφορά ανέρχεται σε 9,46 ευρώ τον μήνα ή 113,52 ευρώ σε ετήσια βάση.

• Σοβαρή ή βαριά νοητική υστέρηση: Από 569 ευρώ, η ενίσχυση ανεβαίνει στα 584,93 ευρώ μηνιαίως.
• Παραπληγία και τετραπληγία: Το πλήρες προνοιακό επίδομα αυξάνεται από 833 ευρώ σε 856,32 ευρώ τον μήνα.
• Παροχή ύψους 753 ευρώ: Το νέο ποσό διαμορφώνεται στα 774,08 ευρώ, προσφέροντας επιπλέον 21,08 ευρώ κάθε μήνα ή 252,96 ευρώ ετησίως.

Οι παραπάνω μεταβολές αποτυπώνουν την επίδραση της προβλεπόμενης αναπροσαρμογής στα μηνιαία εισοδήματα των δικαιούχων, χωρίς να αλλάζουν οι βασικοί όροι και οι προϋποθέσεις χορήγησης των παροχών.

Η νέα ρύθμιση δεν περιορίζεται μόνο στις προνοιακές παροχές του ΟΠΕΚΑ, αλλά επεκτείνεται και σε συγκεκριμένες αναπηρικές ενισχύσεις που καταβάλλονται μέσω του e-ΕΦΚΑ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το εξωιδρυματικό επίδομα, για το οποίο προβλέπεται επίσης αύξηση 2,8%. Ειδικότερα, το πλήρες ποσό από 846 ευρώ που είναι σήμερα διαμορφώνεται στα 869,69 ευρώ μηνιαίως. Αυτό σημαίνει επιπλέον 23,69 ευρώ κάθε μήνα, ενώ σε ετήσια βάση το όφελος φτάνει τα 284,28 ευρώ.
Αντίστοιχη αναπροσαρμογή προβλέπεται και για τους δικαιούχους που λαμβάνουν το μισό εξωιδρυματικό επίδομα λόγω μονού ακρωτηριασμού. Στην περίπτωση αυτή, η μηνιαία παροχή αυξάνεται από 423 ευρώ σε 434,84 ευρώ.

Στο πεδίο εφαρμογής του νέου μηχανισμού εντάσσεται επίσης το επίδομα απολύτου αναπηρίας που χορηγείται σε συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ, οι οποίοι έχουν αναγνωρισμένη αναπηρία 100% εφ’ όρου ζωής και λαμβάνουν τη βασική σύνταξη.

Παράλληλα, προβλέπεται αναπροσαρμογή και στην πρόσθετη αναπηρική οικονομική ενίσχυση που καταβάλλεται σε ανάδοχους γονείς ατόμων τα οποία είναι ενταγμένα σε ειδικά προνοιακά προγράμματα. Με αυτόν τον τρόπο, η νέα νομοθετική παρέμβαση επιχειρεί να καλύψει ένα ευρύτερο φάσμα αναπηρικών παροχών, τόσο του προνοιακού όσο και του ασφαλιστικού συστήματος.

Σημαντικό είναι ότι η προβλεπόμενη αύξηση αφορά αποκλειστικά το χρηματικό ύψος των παροχών. Δεν συνεπάγεται αλλαγές στα ιατρικά κριτήρια πιστοποίησης της αναπηρίας ούτε στις υπόλοιπες ασφαλιστικές και προνοιακές προϋποθέσεις που πρέπει να πληρούν οι δικαιούχοι. Επομένως, όσοι ήδη λαμβάνουν τις συγκεκριμένες ενισχύσεις δεν χρειάζεται να θεωρήσουν ότι η αναπροσαρμογή συνοδεύεται από νέο σύστημα αξιολόγησης της αναπηρίας. Πότε θα φανούν οι αυξήσεις; Με βάση τη σχεδιαζόμενη ρύθμιση, η αναπροσαρμογή των αναπηρικών επιδομάτων του ΟΠΕΚΑ και των προβλεπόμενων παροχών του e-ΕΦΚΑ θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, με ποσοστό αύξησης 2,8%, σύμφωνα με την κυβερνητική εκτίμηση για το συγκεκριμένο έτος.