Σχολεία: Οι αλλαγές, τα νέα μαθήματα και η μείωση της διδακτέας ύλης – Οι αλλαγές τη νέα σχολική χρονιά

Καθώς ο Σεπτέμβρης του 2025 πλησιάζει το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε το πλήρες χρονοδιάγραμμα για την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2025-2026, φέρνοντας παράλληλα ένα κύμα αλλαγών στο εκπαιδευτικό σύστημα.

Αν και βρισκόμαστε ακόμα στην καρδιά του καλοκαιριού, η προετοιμασία για τον Σεπτέμβριο έχει ήδη ξεκινήσει για μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικούς.

Η σχολική χρονιά 2025-2026 ξεκινά την Πέμπτη 11 Σεπτεμβρίου με τον καθιερωμένο αγιασμό σε όλες τις βαθμίδες. Οι μαθητές προσέρχονται στα σχολεία για την τελετή, παραλαμβάνουν τα σχολικά βιβλία και ενημερώνονται για το ωρολόγιο πρόγραμμα των πρώτων ημερών.

Οι εκπαιδευτικοί επιστρέφουν στις σχολικές μονάδες από τη Δευτέρα 1 Σεπτεμβρίου, αφιερώνοντας το επόμενο δεκαήμερο σε:

• Διοικητικές εργασίες
• Παιδαγωγικές συναντήσεις
• Επιμορφωτικές δράσεις και ενημερώσεις για νέες οδηγίες

Η παρουσία τους εξασφαλίζει την ομαλή και έγκαιρη προετοιμασία για τη νέα σχολική χρονιά.

Διάρκεια σχολικής χρονιάς 2025-2026

Η διδασκαλία ξεκινά επίσημα στις 11 Σεπτεμβρίου 2025 και ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026 για τα Νηπιαγωγεία και τα Δημοτικά. Για τα Γυμνάσια και τα Λύκεια, η χρονιά επεκτείνεται έως τις 30 Ιουνίου.

Ας δούμε τις αλλαγές που θα συναντήσουν μαθητές και εκπαιδευτικοί.

Η (μερική) μείωση της διδακτέας ύλης: Ανάσα ή υποψία;

Από την Α’ Δημοτικού έως και τη Γ’ Γυμνασίου, η διδακτέα ύλη περιορίζεται – σε ορισμένα μαθήματα – μέχρι και 30%.

«Το σχέδιο αφορά τη διδακτέα ύλη όλων των τάξεων του Δημοτικού και του Γυμνασίου και αυτή τη στιγμή βρίσκεται στο τελικό στάδιο των επανελέγχων, προτού γίνει η τελική εισήγηση προς την υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη», δηλώνει στο ΑΠΕ ο πρόεδρος του ΙΕΠ.

Η μεταρρύθμιση δεν θα επηρεάσει όλα τα μαθήματα. Όπως ξεκαθαρίζει ο ίδιος: «Σε κάποια μαθήματα δεν θα υπάρξουν αλλαγές και σε όποια υπάρξουν, ο περιορισμός της ύλης θα φτάνει έως και το 30% της σημερινής ύλης».

Ειδικά για τα Μαθηματικά και τη Γλώσσα, δεν προβλέπονται ουσιαστικές τροποποιήσεις. Η εστίαση είναι κυρίως σε μαθήματα που σήμερα έχουν υπερβολικά διευρυμένη ύλη, χωρίς απαραίτητα να οδηγούν σε καλύτερη εκπαιδευτική απόδοση.

Στόχος, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΙΕΠ, είναι «να αποκτήσουν οι εκπαιδευτικοί μεγαλύτερη παιδαγωγική ευελιξία, να εμβαθύνουν στη γνώση και να καλλιεργήσουν δεξιότητες πέρα από την αποστήθιση».

Η λογική: βασικοί-υποχρεωτικοί στόχοι για όλους και πρόσθετοι-προαιρετικοί για τους πιο προχωρημένους ή ενθουσιώδεις. Διδασκαλία ανάλογη με τον ρυθμό της τάξης και όχι με το άκαμπτο βιβλίο.

Αλλά ποιος θα διασφαλίσει ότι οι εκπαιδευτικοί δεν θα πιεστούν, όπως συχνά συμβαίνει, να «τρέξουν» και τους προαιρετικούς στόχους από φόβο για την αξιολόγηση, τις προσδοκίες των γονιών ή τα κριτήρια σύγκρισης ανάμεσα στα σχολεία; Κι αν οι στόχοι αλλάζουν αλλά τα παλιά βιβλία παραμένουν μέχρι το 2026-27, πώς θα στηριχθεί η διδασκαλία στην πράξη;

Οι αλλαγές δεν θα εφαρμοστούν στο Λύκειο. Ο λόγος είναι ότι στις προαγωγικές και απολυτήριες εξετάσεις του Λυκείου εφαρμόζεται η Τράπεζα Θεμάτων, η οποία στηρίζεται σε συγκεκριμένη και πλήρη ύλη.

Επομένως, οι μαθητές Λυκείου θα συνεχίσουν να ακολουθούν το υφιστάμενο πρόγραμμα.

Νέα μαθήματα

Η χρονιά φέρνει νέα μαθήματα :

• Οικονομία στην Α’ Λυκείου

• Μονόωρο υποχρεωτικό μάθημα
• Εστίαση σε βασικές οικονομικές έννοιες (ΑΕΠ, πληθωρισμός, αποταμίευση, φορολογία)
• Βιωματικές ασκήσεις μέσω των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων
• Διδασκαλία από οικονομολόγους καθηγητές

• Υποχρεωτική Κολύμβηση στην Πρωτοβάθμια

• Στις Γ’ και Δ’ τάξεις Δημοτικού
• Εκμάθηση βασικών τεχνικών, πρώτων βοηθειών και ναυαγοσωστικής
• Δωρεάν μεταφορά των μαθητών σε κολυμβητήρια
• Συνεργασία με εξειδικευμένο προσωπικό

• «Λαχανόκηποι στα σχολεία»

• Πιλοτικό πρόγραμμα σε Νηπιαγωγεία και Δημοτικά

• Αυτοτελής Λογοτεχνία στο Δημοτικό

• Ολόκληρα έργα αντί για αποσπάσματα
• Διαβάσματα μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας eVivlio
• Διαθεματική και βιωματική προσέγγιση με στόχο τη φιλαναγνωσία

• Νέο μάθημα Ηθικής – Από τη Γ’ Δημοτικού έως και τη Γ’ Λυκείου

• Αντικαθιστά τα Θρησκευτικά για όσους απαλλάσσονται
• Περιλαμβάνει θέματα όπως ανθρώπινα δικαιώματα, τεχνητή νοημοσύνη, ηθικά διλήμματα
• Διδάσκεται με ουδετερόθρησκο και πολυπολιτισμικό χαρακτήρα

• Νέο εργαλείο Επαγγελματικού Προσανατολισμού στην Α’ Λυκείου

  Ο ΕΟΠΠΕΠ αναλαμβάνει τη θεσμοθέτηση του επαγγελματικού προσανατολισμού, με:

• Ψηφιακό ερωτηματολόγιο
• Ατομική συνεδρία με σύμβουλο σταδιοδρομίας
• Κατάρτιση εξατομικευμένου σχεδίου δράσης
• Βάση για επαγγελματικές αποφάσεις των μαθητών
• Καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και συνεργασίας
• Εκμάθηση κομποστοποίησης, βιολογικών μεθόδων και περιβαλλοντικής αγωγής

Από την ύλη στη δεξιότητα: Μια πραγματική μετατόπιση;

Η επανασχεδίαση των στόχων, σε συνδυασμό με τα νέα Εργαστήρια Δεξιοτήτων, τα ψηφιακά βιβλία και την ενίσχυση της κριτικής σκέψης, αναδεικνύει μια σύγχρονη εκπαιδευτική φιλοσοφία. Όμως η επιτυχία της εξαρτάται από ένα θεμελιώδες ερώτημα: Έχουν οι εκπαιδευτικοί το χρόνο και την ελευθερία να σχεδιάσουν μάθημα για τις δικές τους τάξεις; Ή μήπως ζητείται από αυτούς να κάνουν πολλά με λίγα, μέσα από αυστηρά πλαίσια και πολλαπλές υποχρεώσεις;

Το ευέλικτο ωρολόγιο: ελευθερία ή χάος;

Σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, δίνεται «ευελιξία» για την ενσωμάτωση μαθημάτων όπως οι “Δράσεις Ενεργού Πολίτη” μέσα στο υπάρχον ωρολόγιο. Ωστόσο, οι εκπαιδευτικοί καλούνται να αναλάβουν ρόλους ενορχηστρωτή, συντονιστή και μάγου της παιδαγωγικής διαχείρισης, χωρίς ξεκάθαρο πλαίσιο, συχνά χωρίς επιμόρφωση ή υποστήριξη.

Επιπλέον, η παραμονή των εκπαιδευτικών δεν θα υπερβαίνει, λέει, τις 6 ώρες ημερησίως – αλλά αυτό δεν περιλαμβάνει τις προετοιμασίες, τις εξωδιδακτικές εργασίες, τα σχέδια δράσης, τις επιτροπές, την ενδοσχολική γραφειοκρατία.