Τι αλλάζει για την ετήσια άδεια στον ιδιωτικό τομέα

Σημαντικές τροποποιήσεις στο καθεστώς χορήγησης της ετήσιας άδειας των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα προωθεί το υπουργείο Εργασίας, επιχειρώντας να εξασφαλίσει μεγαλύτερη ευελιξία και διαφάνεια, τόσο για τους εργαζόμενους όσο και για τους εργοδότες. Οι αλλαγές αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή το 2025, ενώ βασίζονται στον ήδη υφιστάμενο Νόμο 4808/2021.

Η ετήσια άδεια συνεχίζει να είναι υποχρεωτική και αμειβόμενη. Για τον πρώτο χρόνο εργασίας, ο εργαζόμενος δικαιούται κατ’ αναλογία 20 ημέρες (σε πενθήμερη απασχόληση) ή 24 ημέρες (σε εξαήμερη). Από το δεύτερο έτος και εφεξής, το δικαίωμα αυξάνεται στις 21 ή 25 ημέρες, αντίστοιχα, ενώ μετά από 10 χρόνια υπηρεσίας στον ίδιο εργοδότη ή 12 συνολικά, η άδεια φτάνει στις 25 ή 30 ημέρες αντίστοιχα. Μετά την 25ετία προστίθεται και μία επιπλέον ημέρα.

Η βασική καινοτομία αφορά στη δυνατότητα κατάτμησης της άδειας σε περισσότερες από δύο περιόδους. Πλέον, εφόσον το ζητήσει ο ίδιος ο εργαζόμενος, μπορεί να «σπάσει» την άδεια του χωρίς να χάνει το δικαίωμα για 10 συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Παράλληλα, σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης ή λειτουργικής αναγκαιότητας της επιχείρησης, ο εργοδότης μπορεί να χορηγήσει την άδεια σε δύο τμήματα, εκ των οποίων το πρώτο δεν μπορεί να είναι μικρότερο από πέντε εργάσιμες ημέρες.

Ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγήσει την άδεια εντός του ημερολογιακού έτους. Αν αυτό δεν καταστεί δυνατόν, οφείλει να την καταβάλει με προσαύξηση 100% στο ύψος των αποδοχών (όχι στο επίδομα άδειας). Η μεταφορά της άδειας για λόγους ανωτέρας βίας ή αδυναμίας χορήγησης, μπορεί να γίνει μόνο μέχρι το τέλος Μαρτίου του επόμενου έτους, και απαιτεί τεκμηρίωση.

Το επίδομα αδείας συνεχίζει να αντιστοιχεί στο ποσό των ημερών άδειας με πλήρεις αποδοχές, με ανώτατο όριο τις 15 ημέρες για εργαζόμενους με μηνιαίο μισθό και τις 13 για ημερομισθίους. Το ποσό αυτό καταβάλλεται είτε κατά την έναρξη της άδειας είτε με τον πρώτο μισθό που ακολουθεί, αναλόγως των συνθηκών.

Σε περίπτωση λύσης της σύμβασης πριν τη χορήγηση της άδειας, ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση που αντιστοιχεί στο σύνολο των ημερών αδείας που δεν έχει λάβει. Ο υπολογισμός γίνεται με βάση τις τακτικές αποδοχές κατά τον χρόνο αποχώρησης.

Η διαδικασία καταγραφής και ελέγχου της άδειας ενισχύεται επίσης. Ο εργοδότης οφείλει να καταχωρεί άμεσα την άδεια στο Βιβλίο Αδειών και στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ (έντυπο Ε11) ηλεκτρονικά, εντός της ίδιας ημέρας χορήγησης.

Αξίζει να σημειωθεί πως οι διατάξεις δεν αφορούν εργαζομένους με συμβάσεις δημοσίου δικαίου ή ειδικά καθεστώτα, αλλά αμιγώς τον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα, η ΓΣΕΕ διατηρεί επιφυλάξεις, εκτιμώντας ότι η ευελιξία ενδέχεται να μετατραπεί σε πίεση για κατάτμηση, αν δεν υπάρξει σαφές πλαίσιο προστασίας του εργαζόμενου.

Οι αλλαγές θα εξειδικευτούν το επόμενο διάστημα με εγκυκλίους, ώστε να υπάρξει ομαλή μετάβαση και πλήρης συμμόρφωση με τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού και εθνικού εργατικού δικαίου.