Περισσότερες δυνατότητες επαγγελματικής δραστηριότητας, λιγότερη γραφειοκρατία και ταχύτερη πρόσβαση στις άδειες προβλέπει το νέο καθεστώς λειτουργίας των λαϊκών αγορών, το οποίο αλλάζει την καθημερινότητα παραγωγών και επαγγελματιών πωλητών.
Ανάμεσα στις σημαντικότερες παρεμβάσεις είναι η δυνατότητα συμμετοχής σε δύο λαϊκές αγορές την ίδια ημέρα, η έκδοση αδειών παραγωγών μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες και η κατάργηση της υποχρεωτικής περιοδικής ανανέωσής τους.
Παράλληλα, θεσπίζονται συγκεκριμένες προθεσμίες για την αλλαγή θέσεων, τη μεταβίβαση αδειών και τη διαχείριση των απουσιών, ενώ εισάγονται ευκολότερες διαδικασίες για την προσωρινή εγκατάσταση παραγωγών στις αγορές.
Οι ρυθμίσεις, που θεσπίστηκαν τον περασμένο Απρίλιο, εξειδικεύονται με εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης και αποτελούν μέρος της προσπάθειας εκσυγχρονισμού του υπαίθριου εμπορίου.
Το νέο πλαίσιο διαμορφώθηκε έπειτα από διαβουλεύσεις με εκπροσώπους του κλάδου, με στόχο να περιοριστούν τα διοικητικά εμπόδια, να διευκολυνθεί η επαγγελματική δραστηριότητα και να αποκτήσουν οι καταναλωτές περισσότερες δυνατότητες πρόσβασης στις λαϊκές αγορές.
Μία από τις ουσιαστικότερες αλλαγές αφορά το ωράριο και τη δυνατότητα παράλληλης δραστηριοποίησης των πωλητών.
Πλέον, παραγωγοί και επαγγελματίες μπορούν να συμμετέχουν σε μία πρωινή και μία απογευματινή λαϊκή αγορά την ίδια ημέρα, αξιοποιώντας περισσότερες ευκαιρίες πώλησης των προϊόντων τους.
Η πρόβλεψη αυτή διευρύνει τις δυνατότητες εργασίας και ενδέχεται να συμβάλει στην αύξηση του κύκλου εργασιών των επαγγελματιών.
Ταυτόχρονα, οι απογευματινές αγορές εξυπηρετούν καταναλωτές που εργάζονται το πρωί και δυσκολεύονται να πραγματοποιήσουν τις αγορές τους μέσα στο παραδοσιακό ωράριο λειτουργίας.
Σημαντική είναι και η δυνατότητα των δήμων να δημιουργούν λαϊκές αγορές αποκλειστικά για παραγωγούς, ενισχύοντας την απευθείας διάθεση αγροτικών προϊόντων.
Για την εξυπηρέτηση εποχικών αναγκών προβλέπεται επίσης ότι έως το 10% των διαθέσιμων θέσεων μιας λαϊκής αγοράς μπορεί να παραχωρείται σε παραγωγούς για χρονικό διάστημα που δεν υπερβαίνει τους έξι μήνες.
Η διαδικασία κατανομής αυτών των θέσεων απλουστεύεται σημαντικά.
Η σχετική αίτηση δημοσιοποιείται για 48 ώρες και, εφόσον δεν εμφανιστεί δεύτερος ενδιαφερόμενος, η θέση αποδίδεται στον παραγωγό που την αιτήθηκε.
Στην περίπτωση που εκδηλωθεί ενδιαφέρον από περισσότερους παραγωγούς, η επιλογή πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης, με στόχο τη διασφάλιση μιας ενιαίας και διαφανούς διαδικασίας.
Αλλαγές επέρχονται και στην αδειοδότηση, ένα από τα πεδία που συνδέονταν με σημαντικό διοικητικό φόρτο για τους επαγγελματίες του υπαίθριου εμπορίου.
Σύμφωνα με τις νέες προβλέψεις, η άδεια παραγωγού πωλητή εκδίδεται εντός πέντε εργάσιμων ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν υποβληθεί όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Παράλληλα, οι ηλεκτρονικές άδειες που είναι καταχωρισμένες στο πληροφοριακό σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» αποκτούν ισχύ αορίστου χρόνου.
Αυτό σημαίνει ότι καταργείται η ανάγκη τακτικής ανανέωσης της άδειας, εφόσον ο κάτοχός της εξακολουθεί να πληροί τις προϋποθέσεις που προβλέπει η νομοθεσία.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για όσους εξακολουθούν να διαθέτουν παλαιές έντυπες άδειες, οι οποίες έχουν λήξει χωρίς να έχουν καταργηθεί.
Οι συγκεκριμένοι πωλητές μπορούν να συνεχίσουν νόμιμα τη δραστηριότητά τους μέχρι να ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση των αδειών, με την έκδοση της προβλεπόμενης βεβαίωσης.
Για τη διαδικασία απαιτείται μόνο μία αίτηση από τον ενδιαφερόμενο, ενώ η αρμόδια διοικητική υπηρεσία αναλαμβάνει να αναζητήσει αυτεπάγγελτα τον φάκελό του.
Η αναζήτηση πραγματοποιείται ακόμη και όταν τα σχετικά έγγραφα βρίσκονται σε διαφορετική υπηρεσία ή περιφέρεια, περιορίζοντας την ανάγκη μετακίνησης του πωλητή μεταξύ δημόσιων υπηρεσιών.
Διευκόλυνση προβλέπεται και για τις δηλώσεις ΟΣΔΕ.
Εφόσον η έκδοση της απαιτούμενης δήλωσης καθυστερεί για λόγους που δεν οφείλονται στον παραγωγό, επιτρέπεται η προσωρινή προσκόμιση υπεύθυνης δήλωσης, με δυνατότητα υποβολής του οριστικού εγγράφου σε μεταγενέστερο χρόνο.
Το νέο καθεστώς προβλέπει σαφέστερες διαδικασίες για τη μετακίνηση, την ανταλλαγή και την αλλαγή θέσεων μέσα στις λαϊκές αγορές.
Οι σχετικές αιτήσεις υποβάλλονται και εξετάζονται σε καθορισμένα χρονικά διαστήματα, με δύο βασικές καταληκτικές ημερομηνίες κάθε χρόνο: 24 Μαρτίου και 23 Σεπτεμβρίου.
Όπου η νομοθεσία προβλέπει διαδικασία επιλογής μεταξύ περισσότερων ενδιαφερομένων, εφαρμόζεται ηλεκτρονική κλήρωση.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η ρύθμιση που αφορά την απουσία ενός πωλητή από τη θέση που του έχει παραχωρηθεί.
Συγκεκριμένα, η απουσία από ορισμένη θέση για 20 ημέρες μέσα στο έτος θεωρείται σιωπηρή παραίτηση από αυτήν, σύμφωνα με τους κανόνες του νέου πλαισίου.
Προβλέπεται, πάντως, δυνατότητα αμφισβήτησης της σχετικής απόφασης.
Ο ενδιαφερόμενος έχει δικαίωμα να υποβάλει ένσταση μέσα σε 15 ημέρες από την κοινοποίηση της διοικητικής πράξης, προκειμένου να εξεταστεί η περίπτωσή του.
Με τον τρόπο αυτό τίθενται πιο συγκεκριμένα όρια για τη διατήρηση των θέσεων, αλλά παράλληλα διασφαλίζεται η δυνατότητα προσφυγής του πωλητή κατά της σχετικής διοικητικής απόφασης.
Ειδικές προθεσμίες προβλέπονται και για τη μεταβίβαση άδειας σε περίπτωση θανάτου του κατόχου της.
Η σχετική αίτηση πρέπει να υποβληθεί εντός 12 μηνών από τον θάνατο του πωλητή.
Εάν παρέλθει το συγκεκριμένο διάστημα χωρίς την υποβολή αίτησης, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν υπάρχει πλέον δυνατότητα μεταβίβασής της.
Παράλληλα, το θεσμικό πλαίσιο διευκρινίζει τις υποχρεώσεις των πωλητών αναφορικά με την καταβολή των προβλεπόμενων τελών.
Καθορίζονται επίσης οι περιπτώσεις στις οποίες μπορούν να εφαρμοστούν μειώσεις ή απαλλαγές, ιδίως όταν συντρέχουν περιστάσεις ανωτέρας βίας.
Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις νοσηλείας ή ακραίων καιρικών φαινομένων, που μπορούν να εμποδίσουν την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας.
Συνολικά, οι παρεμβάσεις επιδιώκουν να διαμορφώσουν ένα πιο λειτουργικό περιβάλλον για παραγωγούς και επαγγελματίες, με λιγότερες γραφειοκρατικές διαδικασίες και μεγαλύτερη ευελιξία.
Οι ταχύτερες άδειες, οι νέες δυνατότητες συμμετοχής και οι σαφείς προθεσμίες για τις θέσεις αποτελούν τους βασικούς άξονες των αλλαγών, οι οποίες επηρεάζουν τόσο την καθημερινότητα των πωλητών όσο και την εξυπηρέτηση των καταναλωτών.
