Περίπου 2,1 δισ. ευρώ κατέβαλε ο ΕΛΓΑ την περίοδο 2020-2026 για ζημιές στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο, καθώς και μέσω προγραμμάτων κρατικών ενισχύσεων για τις μεγάλες φυσικές καταστροφές των τελευταίων ετών.
Την ίδια στιγμή, η συχνότερη εκδήλωση ακραίων καιρικών φαινομένων αυξάνει διαρκώς τις ανάγκες για αποζημιώσεις, ενώ τα έσοδα από την ειδική ασφαλιστική εισφορά παραμένουν σταθερά, ασκώντας πίεση στα οικονομικά του Οργανισμού.
«Οι αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν την περίοδο 2020-2026 υπερβαίνουν τα 2 δισ. ευρώ και αποτελούν μια κορυφαίας σημασίας παρέμβαση για τη στήριξη των αγροτικών νοικοκυριών όταν δοκιμάζονται από ακραία καιρικά φαινόμενα και άλλες ζημιές», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ, Ανδρέας Λυκουρέντζος.
Όπως ανέφερε, οι προκαταβολές που δόθηκαν μετά τις καταστροφές από τον «Ιανό», τον «Daniel» και άλλα ακραία φαινόμενα επέτρεψαν την ταχύτερη οικονομική στήριξη των πληγέντων παραγωγών.
Πώς κατανέμονται τα 2,1 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΛΓΑ:
- 1.881.765.977,34 ευρώ καταβλήθηκαν ως αποζημιώσεις στο πλαίσιο των Κανονισμών Ασφάλισης για ζημιές στη φυτική παραγωγή και το ζωικό κεφάλαιο.
- Από αυτά, τα 1.069.516.776,69 ευρώ προήλθαν από την ειδική ασφαλιστική εισφορά των παραγωγών.
- Άλλα 812.249.200,65 ευρώ καλύφθηκαν από τον Τακτικό Προϋπολογισμό και ειδικά προγράμματα για καταστροφές, όπως ο «Ιανός» και τα φαινόμενα «Daniel-Elias».
- Επιπλέον, 200.853.954,83 ευρώ διατέθηκαν μέσω προγραμμάτων Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων και δράσεων της Κρατικής Αρωγής, κυρίως για ζημιές από τις μεγάλες πυρκαγιές των τελευταίων ετών.
Ο κ. Λυκουρέντζος επισήμανε ότι οι σημερινοί Κανονισμοί Ασφάλισης και η κρατική χρηματοδότηση επιτρέπουν στον ΕΛΓΑ να διατηρεί τη φερεγγυότητα και την αξιοπιστία του. Τόνισε, ωστόσο, ότι οποιαδήποτε διεύρυνση των καλύψεων σε νέους κινδύνους πρέπει να συνοδεύεται από πρόσθετα έσοδα.
«Οφείλουμε να συνεργαστούμε όλοι για να αντιμετωπίσουμε το δυσβάσταχτο κόστος των αποζημιώσεων που προκαλεί η όξυνση της κλιματικής κρίσης», ανέφερε.
Στα 113,8 εκατ. ευρώ οι οφειλές των παραγωγών
Τα οικονομικά στοιχεία αποτυπώνουν την αυξανόμενη πίεση που δέχεται ο Οργανισμός.
Με βάση τη Δήλωση Καλλιέργειας του 2025, η ασφαλιζόμενη αξία της φυτικής παραγωγής και του ζωικού κεφαλαίου ανέρχεται σε 10 δισ. ευρώ, ενώ τα προβλεπόμενα έσοδα του ΕΛΓΑ φτάνουν τα 232 εκατ. ευρώ.
Μέχρι το τέλος Αυγούστου του 2026, οι παραγωγοί είχαν καταβάλει λιγότερα από 200 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, οι συνολικές οφειλές προς τον ΕΛΓΑ για την περίοδο 2020-2025 διαμορφώνονται σε 113.786.593,68 ευρώ.
Σύμφωνα με τη διοίκηση του Οργανισμού, βασικός στόχος παραμένει η οικονομική σταθερότητα και η διατήρηση της δυνατότητας έγκαιρης αποζημίωσης των ασφαλισμένων παραγωγών.
Πώς γίνεται η εκτίμηση των ζημιών
Η διαδικασία εκτίμησης βασίζεται σε αυτοψίες και πορίσματα που συντάσσουν γεωτεχνικοί, γεωπόνοι και κτηνίατροι. Στη συνέχεια, τα στοιχεία ελέγχονται από τους αρμόδιους επόπτες των τοπικών υποκαταστημάτων.
Όπως υποστηρίζει ο ΕΛΓΑ, με αυτή τη διαδικασία διασφαλίζεται η ακρίβεια και η αντικειμενικότητα των εκτιμήσεων, περιορίζοντας το ενδεχόμενο αυθαίρετων αξιολογήσεων ή άνισης μεταχείρισης των παραγωγών.
Ο Οργανισμός διαθέτει επίσης ιδιόκτητα πληροφοριακά συστήματα, τα οποία, σύμφωνα με τη διοίκησή του, δεν επιτρέπουν παρεμβάσεις στην καταχώριση των πορισμάτων ή στις διαδικασίες πληρωμής της ασφαλιστικής εισφοράς.
Από το 2027 η ψηφιοποίηση των εκτιμήσεων
Σημαντικές αλλαγές αναμένεται να επιφέρει από το 2027 η ολοκλήρωση του έργου «Ψηφιοποίηση της Εκτιμητικής Διαδικασίας», προϋπολογισμού 1,6 εκατ. ευρώ.
Με τα νέα συστήματα, τα στοιχεία από τις αυτοψίες στο πεδίο θα μεταφέρονται ψηφιακά στους κεντρικούς υπολογιστές του ΕΛΓΑ, αφού πρώτα ολοκληρώνεται ο απαραίτητος ποιοτικός έλεγχος.
Η νέα διαδικασία εκτιμάται ότι θα μειώσει κατά τουλάχιστον έξι μήνες τον χρόνο που απαιτείται για την καταχώριση των πορισμάτων και την εκκαθάριση των αποζημιώσεων.
Επέκταση της χαλαζικής προστασίας
Παράλληλα, ο ΕΛΓΑ διευρύνει το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας για την περίοδο 2027-2030.
Η καλυπτόμενη έκταση προβλέπεται να αυξηθεί από τα 5,5 εκατ. στρέμματα σε περίπου 6,5 εκατ. στρέμματα, στο πλαίσιο των επιχειρησιακών δυνατοτήτων των αεροσκαφών του προγράμματος.
Ο Οργανισμός εξετάζει επίσης την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών για την ενίσχυση της προστασίας της αγροτικής παραγωγής από τα ολοένα συχνότερα ακραία καιρικά φαινόμενα.
