Την απόφαση της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας να πρωταγωνιστήσει στην προσπάθεια άρσης των δυσμενών επιπτώσεων που έχει για χιλιάδες παραγωγούς επιτραπέζιας ελιάς στην περιοχή, η απόφαση του ΣτΕ που ακύρωσε την Υπουργική Απόφαση του 2018, βάσει της οποίας η ποικιλία Καλαμών είχε χαρακτηριστεί ως συνώνυμη της Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) «Ελιά Καλαμάτας», δίνοντας τη δυνατότητα στις ελιές ποικιλίας Καλαμών που παράγονται σε όλα τα σημεία της χώρας να εξαχθούν ως προϊόντα ΠΟΠ, διατύπωσε ο περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας κ. Νεκτάριος Φαρμάκης.
Ωστόσο, μετά από προσφυγή φορέων της Μεσσηνίας, το ΣτΕ αποφάσισε την ακύρωση της Υπουργικής Απόφασης, γεγονός που σημαίνει ότι δεν μπορούν πλέον να εξαχθούν ως προϊόντα ΠΟΠ οι ελιές που παράγονται εκτός Μεσσηνίας.
«Είμαστε υποχρεωμένοι να διεκδικήσουμε μία καθαρή και δίκαιη λύση για το ζήτημα, μία λύση που θα διασφαλίζει τους συμπολίτες μας αλλά και τελικά, το εθνικό συμφέρον. Δεν επιδιώκουμε αντιδικίες και ανταγωνισμούς. Πρέπει να παραμεριστούν οι τοπικισμοί, να πάψουν οι ελιτισμοί και να προβάλλουμε λύσεις που θα θέσουν το κοινό καλό υπεράνω όλων. Στόχος μας, ως Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας είναι με σχέδιο, και πίστη σε αυτό το σχέδιο, να γίνουμε μέρος της λύσης. Προσεγγίζουμε το ζήτημα εθνικά και όχι τοπικά. Και ελπίζουμε πως όλες οι πλευρές θα αξιολογήσουν τις προτάσεις μας και θα αντιληφθούν τις παρεμβάσεις μας προς τη κατεύθυνση του δημόσιου συμφέροντος», είπε χαρακτηριστικά ο περιφερειάρχης Νεκτάριος Φαρμάκης.
Απειλούνται 73.000 τόνοι εξαγώγιμων ελιών ποικιλίας Καλαμών
«Με βάση τα σημερινά δεδομένα απειλούνται 73.000 τόνοι εξαγώγιμων ελληνικών επιτραπέζιων ελιών της ποικιλίας Καλαμών, η αξία των οποίων φτάνει τα 220 εκ. ευρώ, ενώ απειλή υφίσταται επίσης και για 120.000 τόνους προϊόντος του αύριο, μετά τις φυτεύσεις εκατομμυρίων ελαιόδεντρων της συγκεκριμένης ποικιλίας κυρίως στις περιφερειακές ενότητες Αιτωλοακαρνανίας, Λακωνίας και Φθιώτιδας. Κινδυνεύουν έτσι να καταστούν οικονομικά μη βιώσιμες 27.000 ελαιοπαραγωγικές εκμεταλλεύσεις της ποικιλίας καλαμών και να πτωχεύσει σημαντικό μέρος της μεταποιητικής βιομηχανίας της χώρας μας» εξήγησε ο κ. Φαρμάκης, σημειώνοντας πως το κενό που θα δημιουργηθεί στην παγκόσμια αγορά, ενδέχεται να καλυφθεί από τρίτες χώρες, πλήττοντας έτσι την ελληνική αγροτική παραγωγή και την εθνική οικονομία. «Κανιβαλίζουμε μόνοι μας το δικό μας προϊόν… Χαρίζουμε ένα ελληνικό προϊόν σε ξένες χώρες, απλά για να το αφαιρέσουμε από άλλες ελληνικές περιοχές, εκτός Μεσσηνίας; Είναι αυτό λογική; Και κυρίως, είναι κοινή πορεία και εθνική στρατηγική;» αναρωτήθηκε ο Περιφερειάρχης, προσθέτοντας πως η Περιφερειακή Αρχή έχει επεξεργαστεί μια σειρά προτάσεων για την αναζήτηση λύσεων, που όπως υπογράμμισε «θα δώσουν απάντηση στο εθνικό πρόβλημα, χωρίς όμως να μπούμε σε ατραπούς που θα πυροδοτούν εντάσεις».
Οι προτάσεις
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ Φαρμάκης πρότεινε την τροποποίηση της αρχικής αίτησης ως προς τη γεωγραφική περιοχή ή την επικαιροποίηση των προδιαγραφών και επέκταση της ζώνης ΠΟΠ στους νομούς της Μεσσηνίας της Λακωνίας, Αρκαδίας, Ηλείας, Αιτωλοακαρνανίας, Φωκίδας και Φθιώτιδας.
Επίσης, τη διερεύνηση της δυνατότητας υποβολής νέων αιτήσεων καταχώρισης ομώνυμων γεωγραφικών ενδείξεων με την προστατευόμενη γεωγραφική ένδειξη «ελιά Καλαμάτας ΠΟΠ» (π.χ. kalamata olives συνοδευόμενη από την ονομασία της γεωγραφικής περιοχής προέλευσης του προϊόντος) σύμφωνα με το άρθρο 30 της Πρότασης του Νέου Κανονισμού (Brussels, 2.5.2022 COM(2022) 134 final/2 2022/0089 (COD).
Ακόμα, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας τόνισε ότι μπορεί να υπάρξει νέο σχέδιο Υπουργικής Απόφασης που θα προβαίνει στην καταχώρηση του συνωνύμου «kalamata» στο Μητρώο Ποικιλιών – αφού προηγουμένως αποφανθούν τα αρμόδια όργανα του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων – διατυπώνοντας ουσιαστική τεχνική κρίση σχετικά με την συνδρομή των πέντε (5) προϋποθέσεων του άρθρου 42, παρ.1 του ισχύοντος σήμερα Κανονισμού 1151/2012.
Τέλος, επεσήμανε την ανάγκη εντατικοποίησης των ελέγχων από τους αρμόδιους φορείς της Πολιτείας προκειμένου να αποφευχθούν ελληνοποιήσεις ελιών, αλλά και τη σύσταση διαπεριφερειακής επιτροπής από το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης που θα παρακολουθεί τη διαδικασία και την εξέλιξη του θέματος, ξεκινώντας διαβούλευση πάνω στο πλαίσιο των παραπάνω προτεινόμενων προτάσεων.
Στη συζήτηση που ακολούθησε, υπήρξαν τοποθετήσεις των παρατάξεων του Περιφερειακού Συμβουλίου και εκπροσώπων φορέων παραγωγών της Δυτικής Ελλάδας. Το Περιφερειακό Συμβούλιο κατέληξε, κατά πλειοψηφία, στην έκδοση ψηφίσματος, στη βάση των προτάσεων που έκανε ο Περιφερειάρχης.
