Η ανάρτηση των δασικών χαρτών έφερε τα πάνω κάτω στη ζωή χιλιάδων ιδιοκτητών, που «βλέπουν» από τη μια στιγμή στην άλλη τις περιουσίες τους να μετατρέπονται σε δασικές εκτάσεις (!).
Η ανάρτηση σήκωσε το χαλί και φάνηκαν τα προβλήματα των τελευταίων 80 χρόνων (!). Αυτή τη στιγμή, δείχνει πως το 60% της ελληνικής επικράτειας είναι δασικό. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει, μεταξύ άλλων, πως οικόπεδα, βοσκοτόπια κ.ά. εμφανίζονται ως δάση…
Όπως έχει διαπιστωθεί από όσα ανακοινωθηκαν και προκάλεσαν ποικίλες αντιδράσεις, στην Κρήτη το ποσοστό των δασικών εκτάσεων και χορτολιβαδικών εκτάσεων στο νησί είναι υψηλό και οι πρώτοι «θιγόμενοι» είναι οι κτηνοτρόφοι, μερίδα των οποίων έχει φθάσει στο σημείο να απειλεί ευθέως τις δασικές υπηρεσίες.
Σε πολλές περιοχές σε όλη τη χώρα οι δασικοί χάρτες έχουν αναρτηθεί, ωστόσο τα αποτελέσματα των «αναμορφώσεων» του υπουργείου Περιβάλλοντος δεν είναι ορατά.
Σήμερα περισσότεροι από 30 περιφερειακές ενότητες (νομοί) είναι αναρτημένοι στην ειδική εφαρμογή της Ελληνικό Κτηματολόγιο, μέσω της οποίας πραγματοποιείται και όλη η διαδικασία υποβολής αντιρρήσεων (να σημειωθεί ότι στους παλαιούς δασικούς χάρτες αφορά μόνο τις περιοχές που αναμορφώθηκαν μετά τον τελευταίο νόμο).
Ενδεικτική, όπως επισημάνθηκε παραπάνω, είναι η περίπτωση της Κρήτης: σχεδόν όλο το νησί αποτυπώνεται πράσινο, με χιλιάδες αγρότες και κτηνοτρόφους να κινδυνεύουν να χάσουν – ακόμη και – τις κοινοτικές επιδοτήσεις και να τους απαγορευτεί να καλλιεργήσουν τις εκτάσεις τους (για τον λόγο αυτό αναμένεται νομοθετική ρύθμιση). Ιδια εικόνα και σε πολλά ακόμη νησιά και περιοχές της Ελλάδας.
Σε πόλεμο
Ο… πόλεμος των δασικών χαρτών μόλις έχει ξεκινήσει. Το πρόβλημα το αναγνωρίζουν πλέον όλοι. Ηδη, με πρωτοβουλία του αρμόδιου υφυπουργού για θέματα Προστασίας του Περιβάλλοντος Γιώργου Αμυρά, έχει συσταθεί ομάδα εργασίας η οποία θα πρέπει έως τον ερχόμενο Ιούνιο να καταλήξει σε μέτρα για την επίλυση του ζητήματος των δασικών χαρτών, το οποίο παραμένει εδώ και δεκαετίες άλυτο στην Ελλάδα, η οποία είναι η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που δεν διαθέτει ολοκληρωμένους δασικούς χάρτες.
«ΤΑ ΝΕΑ» (στο φύλλο της 4ης Μαρτίου 2021) παρουσίασαν τον βασικό σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος. Ωστόσο, στο σημείο αυτό θα πρέπει να διευκρινιστεί πως η έκβαση του σχεδιασμού θα εξαρτηθεί και από την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που συνεδρίασε την περασμένη Παρασκευή. Σημειώνεται πως προσφυγή στο ΣτΕ ενάντια στην απόφαση που υπέγραψε ο πρώην υπουργός Περιβάλλοντος Κωστής Χατζηδάκης για την αναμόρφωση των δασικών χαρτών κατέθεσαν η Πανελλήνια Ενωση Δασολόγων του Δημοσίου (ΠΕΔΔΥ) και το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο (ΓΕΩΤΕΕ). 
Με την υπουργική απόφαση θα πρέπει, μεταξύ άλλων, να καταγράφονται όλες οι διοικητικές πράξεις με τις οποίες εκτάσεις έχασαν τον δασικό τους χαρακτήρα πριν από το 1975. Ετσι, αν η απόφαση είναι υπέρ της προσφυγής, τότε αλλάζει όλος ο σχεδιασμός για τους δασικούς χάρτες και θα υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις αλλά και επιπτώσεις στο Κτηματολόγιο.
Τι να κάνετε
«ΤΑ ΝΕΑ» με τη βοήθεια του προέδρου του Πανελλήνιου Συλλόγου Διπλωματούχων Τοπογράφων Μηχανικών Μιχάλη Καλογιαννάκη παρουσιάζουν το «οπλοστάσιο» των ιδιοκτητών προκειμένου να σώσουν την περιουσία τους.
Μετά την κύρωση των δασικών χαρτών οριστικοποιείται όχι μόνο αν μια έκταση είναι δασική, αλλά σε πολλές περιοχές επηρεάζεται και το ιδιοκτησιακό. Για τον λόγο αυτό, η αντίρρηση που θα κατατεθεί από τον ενδιαφερόμενο πρέπει να είναι σωστά τεκμηριωμένη.
«Δεν αρκεί μόνο η χωρική περιγραφή – μέσω της εφαρμογής του Κτηματολογίου – και η προσκόμιση του τίτλου ιδιοκτησίας», συμπληρώνει. «Μόνο με αυτά, το αποτέλεσμα της αντίρρησης το πιο πιθανό είναι να είναι απορριπτικό, διότι η εκάστοτε επιτροπή, χωρίς επιπλέον στοιχεία, δεν δύναται να έχει διαφορετική κρίση από τον μελετητή που συνέταξε τον δασικό χάρτη, εκτός από ξεκάθαρες περιπτώσεις που μπορούν να αντιμετωπιστούν με αίτηση για πρόδηλο σφάλμα», εξηγεί ο Μιχάλης Καλογιαννάκης.
Οι αντιρρήσεις
Τα βασικά «όπλα», κατά περίπτωση, για τη σωστή τεκμηρίωση της αντίρρησης είναι:
Το εξαρτημένο τοπογραφικό διάγραμμα
Είναι το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει ώστε να υποβληθεί ορθά η αντίρρηση και δεν μπορεί να κατατεθεί κατά τη διάρκεια της εξέτασης των αντιρρήσεων. Είναι αναγκαίο, ώστε να γίνει η σωστή αποτύπωση των ορίων της ιδιοκτησίας.
Πολλές φορές είναι χρήσιμη και η αποτύπωση χαρακτηριστικών στοιχείων εντός της ιδιοκτησίας ή της ευρύτερης ιδιοκτησίας. Γιατί; Επειδή:
α) Οι ορθοφωτοχάρτες του Κτηματολογίου που χρησιμοποιούνται στην υποβολή της αντίρρησης των δασικών χαρτών έχουν σφάλμα από δεκάδες εκατοστά μέχρι και αρκετά μέτρα. Η ακρίβεια της εφαρμογής της θέασης ορθοφωτοχαρτών λόγω των προδιαγραφών της ανταποκρίνεται μόνο για τον εντοπισμό του ακινήτου και δεν έχει την απαιτούμενη ακρίβεια για τις αντιρρήσεις. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ίδιο εξαρτημένο τοπογραφικό διάγραμμα που χρησιμοποιήθηκε στη δήλωση στο Κτηματολόγιο.
β) Η Επιτροπή Εξέτασης Αντιρρήσεων θα κρίνει την περιοχή που θα έχει οριστεί από τις συντεταγμένες των ορίων που θα δηλωθούν. Αν είναι λάθος, τότε υπάρχει περίπτωση να μην εξεταστεί μέρος της ιδιοκτησίας.
γ) Τα χαρακτηριστικά στοιχεία που θα αποτυπωθούν στο τοπογραφικό διάγραμμα μπορεί να βοηθήσουν στη φωτοερμηνευτική ή / και φωτογραμμετρική εξέταση παλαιότερων και νεότερων αεροφωτογραφιών.
δ) Mε τη σύνταξή του μπορεί να τεκμηριωθούν /οριοθετηθούν παλαιότερες διοικητικές πράξεις που δεν έχουν ληφθεί υπόψη κατά τη σύνταξη του δασικού χάρτη ή έχουν γίνει λαθεμένα.
Τεχνική Εκθεση Φωτοερμηνείας
Πρόκειται για την τοπογραφική μελέτη. Χρησιμοποιείται για να αμφισβητηθεί η χρήση που αποτυπώνει ο αναρτημένος δασικός χάρτης και μπορεί να κατατεθεί μέχρι τη συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής και όχι κατά την κατάθεση της αίτησης.
Γιατί απαιτείται; Για να διαπιστωθεί ο χαρακτήρας της έκτασης το 1945 ή το 1960 ή την πρόσφατη περίοδο ή απλώς να οριοθετηθεί επαρκώς το ακίνητο. Υπάρχει περίπτωση να έχει γίνει λάθος στη φωτοερμηνεία της αεροφωτογραφίας του 1945 ή λόγω κακής ποιότητας να χρησιμοποιηθεί η αεροφωτογραφία του 1960 ή να υπάρχει αμφισβήτηση για τον χαρακτηρισμό της πρόσφατης περιόδου.
Νομικός έλεγχος / αναγωγή τίτλων, παλαιότερες διοικητικές πράξεις, παλαιότεροι χάρτες, ιστορικά έγγραφα, μισθωτήρια. Τα προαναφερόμενα χρησιμοποιούνται ώστε να αμφισβητηθεί η χρήση που αποδίδει στην έκταση ο δασικός χαρακτήρας και μπορούν να κατατεθούν μέχρι τη συνεδρίαση της επιτροπής και όχι κατά την κατάθεση της αίτησης.
Ο χωρικός εντοπισμός της ιδιοκτησίας είναι πολύ σημαντικό να είναι σωστός: όποιο τμήμα του ακινήτου δηλωθεί, αυτό ελέγχεται από τις Επιτροπές Αντιρρήσεων. Αν δεν συμπεριληφθεί, για παράδειγμα, μια λωρίδα τριών μέτρων, δεν εξετάζεται και παραμένει η χρήση που έχει οριστεί.
