Προσχολική εκπαίδευση: Προβληματική η χωρίς μελέτη εισαγωγή θεματικών ενοτήτων

Με επιτυχία πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 25  Φεβρουαρίου, η συνάντηση νηπιαγωγών, που οργανώθηκε από την ομάδα νηπιαγωγών στη Χαλκίδα, παρουσία του Γενικού Γραμματέα της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Σταύρου Πετράκη.

 Η ανταλλαγή απόψεων και η κατάθεση των προβληματισμών των συναδέλφων, όσο και η ενημέρωση για τις προθέσεις του Υπουργείου Παιδείας σχετικά με το πρόγραμμα σπουδών στο νηπιαγωγείο, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις στη διαμόρφωση των θέσεων και των προτάσεών μας.

Σύγχρονες επιστημονικές απόψεις, τονίζουν ότι το Νηπιαγωγείο είναι η πρώτη αλλά και η σημαντικότερη βαθμίδα της εκπαίδευσης, καθώς είναι  η πρώτη επαφή του νηπίου με το σχολείο, η οποία καθορίζει και τη διαμόρφωση θετικής ή αρνητικής σχέσης με το σχολικό περιβάλλον και τη γνώση γενικότερα .

Οι εμπειρίες των παιδιών στην προσχολική ηλικία δεν επηρεάζουν μόνο την κατοπινή σχολική διαδρομή τους, αλλά ολόκληρη τη ζωή τους, γι΄αυτό είναι σημαντικό να έχουν πολλαπλές  μαθησιακές ευκαιρίες, να αναπτύσσουν θετικές σχέσεις με άλλα νήπια & ενηλίκους, να εξερευνούν ενδιαφέροντα περιβάλλοντα, όπου έχουν πολλά πράγματα να κάνουν και να μάθουν.

Το πρόγραμμα σπουδών στο νηπιαγωγείο όλα αυτά τα χρόνια αποτελεί ένα δυναμικό εργαλείο, στα χέρια των νηπιαγωγών, διαμορφώνοντας ένα κοινό πλαίσιο για τη μάθηση και τη διδασκαλία, δίνοντας όμως και την ευκαιρία να οργανωθούν δράσεις που πηγάζουν από τα ενδιαφέροντα των παιδιών, που απαντούν στις ανάγκες και τα ιδιαίτερα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της ηλικίας τους.

Η εφαρμογή του Διαθεματικού Ενιαίου Πλαίσιου Προγραμμάτων Σπουδών (ΔΕΠΠΣ), το 2002, αποτέλεσε μια σημαντική προσπάθεια μετάβασης της ελληνικής εκπαίδευσης στη φιλοσοφία των σύγχρονων προγραμμάτων σπουδών, που προωθούν την ιδέα της ολιστικής αντίληψης του κόσμου από τα παιδιά, τον κοινωνικό χαρακτήρα της γνώσης, τη σημασία της βιωματικής μάθησης, το ρόλο της διαμορφωτικής αξιολόγησης και τη δημιουργική αξιοποίηση της τεχνολογίας στη ζωή και την εκπαίδευση των ατόμων

Ένα νέο αναλυτικό πρόγραμμα Σπουδών, το οποίο δεν εφαρμόστηκε επίσημα, 12 χρόνια μετά, απαντάει στις σύγχρονες κοινωνικές, τεχνολογικές και οικονομικές αλλαγές και εξελίξεις, αποτελώντας ένα χρήσιμο διδακτικό εργαλείο, το οποίο σε καμία περίπτωση δεν καταργεί το προηγούμενο αλλά το συμπληρώνει και το επικαιροποιεί.

Και στα δύο προγράμματα σπουδών υπάρχουν μαθησιακές περιοχές, τομείς (γλώσσα, μαθηματικά, μελέτη περιβάλλοντος, εικαστικά, δραματική τέχνη, μουσική, φυσική αγωγή, πληροφορική) που δεν νοούνται ως διακριτά διδακτικά αντικείμενα και δεν προτείνονται για αυτοτελή διδασκαλία, αλλά για τον προγραμματισμό δραστηριοτήτων ,που έχουν νόημα για τα παιδιά. Για αυτό το λόγο, το Νηπιαγωγείο στελεχώνεται μόνο από  Νηπιαγωγούς Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης και δεν έχει άλλες ειδικότητες εκπαιδευτικών.

Τα παιδιά του νηπιαγωγείου διανύουν  την πιο κρίσιμη περίοδο κατά την οποία οι άνθρωποι αναπτύσσουν όχι τόσο τις γνωστικές δεξιότητές τους, αλλά τον συναισθηματικό τους κόσμο, τη γλώσσα και τη νοημοσύνη τους, με τρόπους που δεν μπορούν να αναπληρωθούν αργότερα.

Οι αναφορές της Υπουργού Παιδείας για εισαγωγή Αγγλικών και φυσικής αγωγής καθώς και πολλαπλού βιβλίου στο νηπιαγωγείο είναι επιπόλαιη και χωρίς καμία επιστημονική τεκμηρίωση.

Η αλλαγή του αναλυτικού προγράμματος στο νηπιαγωγείο και η κατακερμάτιση του προγράμματος σε διδακτικά αντικείμενα, δεν αποτελεί εξέλιξη στην εκπαίδευση των παιδιών, παραγκωνίζει τις ανάγκες τους, τα ιδιαίτερα αναπτυξιακά χαρακτηριστικά της ηλικίας τους, χωρίς να βασίζεται σε  σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα.

Μια τέτοια πρόταση ακρωτηριάζει το πιο δημιουργικό κομμάτι της εκπαίδευσης αυτό του νηπιαγωγείου υποβαθμίζοντας το δημόσιο σχολείο, εξυπηρετώντας νεοσυντηρητικές πολιτικές και ιδιοτελή συμφέροντα .

Σύγχρονες επιστημονικές θεωρίες τονίζουν ότι η μάθηση τον 21^ο αιώνα δεν μπορεί να στηρίζεται σε προγράμματα σπουδών που οργανώνονται αποκλειστικά με γνωστικά αντικείμενα .

 Τα παιδιά χρειάζεται να μάθουν πώς να μαθαίνουν, χρειάζεται η ανάπτυξη της επικοινωνίας, της δημιουργικής , κριτικής σκέψης, των κοινωνικών ικανοτήτων. Απαιτείται ο σεβασμός στην ανομοιογένεια στους χώρους της εκπαίδευσης, η αναγνώριση του διαφορετικού μαθησιακού προφιλ, που μπορεί να έχει ένα παιδί και  η εξασφάλιση  ισοδύναμων ευκαιριών στη εκπαίδευση.

Δεν χρειαζόμαστε ένα ακόμη αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών, αλλά επιμόρφωση στην κατανόηση και την εφαρμογή αυτού που ήδη υπάρχει.

Δεν χρειαζόμαστε τα αγγλικά σε αυτή την ηλικία, αλλά καταρχήν την κατάκτηση της δική μας γλώσσας.

Δεν έχουμε ανάγκη από πρόγραμμα φυσικής αγωγής αλλά από το παιχνίδι ως βασική ανάγκη της  προσχολικής ηλικίας.

Ο χώρος της προσχολικής εκπαίδευσης είναι πολύ σημαντικός για να αποτελεί παιχνίδι επιπόλαιων πολιτικών σχεδιασμών, από κάποιους που κανένα όραμα δεν έχουν για το δημόσιο σχολείο .  

Υπερασπιζόμαστε το Δημόσιο σχολείο και την ενιαία δεκατετράχρονη εκπαίδευση, με τεκμηριωμένες  θέσεις και προτάσεις.

 Ήμασταν και θα είμαστε μπροστά στον αγώνα για το ποιοτικό δημόσιο σχολείο.

Δίχρονη προσχολική εκπαίδευση

Επίλυση των κτηριακών προβλημάτων και σχεδιασμό δημιουργίας  νηπιαγωγείων

Δημιουργία νέων τμημάτων ένταξης

Μείωση του αριθμού των νηπίων σε 1:15 ανά νηπιαγωγείο, ώστε να υπάρχει η δυνατότητα υλοποίησης του παιδαγωγικού προγράμματος του Νηπιαγωγείου.

Κάλυψη όλων των οργανικών κενών με μόνιμους διορισμούς νηπιαγωγών.

Επίλυση των κτηριακών προβλημάτων και σχεδιασμό δημιουργίας  νηπιαγωγείων, στεγασμένων σε πολυδύναμα και πολυτροπικά περιβάλλοντα, τα οποία αποτελούν τις απαραίτητες  προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή του προγράμματος  της προσχολικής εκπαίδευσης, έτσι όπως προκύπτει από το φιλοσοφικό πλαίσιο που τη διέπει.

Αλλαγή της οργανικότητας των νηπιαγωγείων με εφαρμογή του νόμου που έχει ψηφιστεί για τα πολυθέσια νηπιαγωγεία.

Στα ολοήμερα νηπιαγωγεία να συνδεθεί η οργανικότητα με την λειτουργικότητα αυτών, εφόσον αυτή παραμένει αμετάβλητη επί μια πενταετία (π.χ. αν ένα νηπιαγωγείο λειτουργεί για πέντε συνεχή χρόνια ως ολοήμερο, τότε να δίνεται ακόμη μία οργανική θέση για κάθε ολοήμερο τμήμα).

Δημιουργία νέων τμημάτων ένταξης, όπου υπάρχουν καταγεγραμμένες ανάγκες και στήριξη των τμημάτων ένταξης και παράλληλης στήριξης, με  κατάλληλα εκπαιδευμένους νηπιαγωγούς.

Ίδρυση και στελέχωση τάξεων υποδοχής.

Διορισμό ειδικού εκπαιδευτικού προσωπικού (ψυχολόγοι, λογοθεραπευτές, δάσκαλοι μητρικής γλώσσας) για την στήριξη των νηπιαγωγών και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που υπάρχουν στα νηπιαγωγεία.

Διορισμό μόνιμου βοηθητικού προσωπικού (καθαρίστριες και τραπεζοκόμοι).

Μοριοδότηση των νηπιαγωγείων ανάλογα με τα μόρια που έχει και το όμορο δημοτικό σχολείο.

Σε κάθε νηπιαγωγείο, να τηρείται για την αίθουσα διδασκαλίας, η προβλεπόμενη από τη διεθνή βιβλιογραφία αναλογία 5 τετραγωνικών μέτρων ανά μαθητή.

Συνεχή επιμόρφωση, βασισμένη στις  ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των εκπαιδευτικών, με στόχο την ενδυνάμωση του σύγχρονου εκπαιδευτικού τους ρόλου.

Δημιουργία κατάλληλου νομοθετικού πλαισίου που θα εξασφαλίζει την ασφαλή μεταφορά των παιδιών του νηπιαγωγείου, όπου χρειάζεται.

Θεσμοθέτηση των προγραμμάτων μετάβασης στην εκπαίδευση προκειμένου να ενισχυθεί ο ενιαίος χαρακτήρας αυτής.

Αύξηση της χρηματοδότησης, ειδική χρηματοδότηση για παιδαγωγικό υλικό ώστε να διασφαλιστεί ο δωρεάν χαρακτήρας του Νηπιαγωγείου

Για την ομάδα Νηπιαγωγών

Βέτα Κορωναίου

“Προβληματική η χωρίς μελέτη εισαγωγή θεματικών ενοτήτων Φυσικής Αγωγής, Αγγλικής γλώσσας και Ρομποτικής στην προσχολική εκπαίδευση”

Το Δίκτυο Πρακτικών Ασκήσεων Τμημάτων Προσχολικής Εκπαίδευσης, στο οποίο συμμετέχουν μέλη όλων των Πανεπιστημιακών Τμημάτων Προσχολικής Εκπαίδευσης της χώρας, παρακολουθεί με ανησυχία τις εξαγγελίες της Υπουργού Παιδείας και του Προέδρου του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής σχετικά με την εισαγωγή θεματικών ενοτήτων που περιλαμβάνουν την αγγλική γλώσσα, τη φυσική αγωγή και τη ρομποτική στο Πρόγραμμα των Νηπιαγωγείων.

Βασική επιδίωξη της προσχολικής εκπαίδευσης, όπως προκύπτει από την έρευνα και τεκμηριώνεται από τη σχετική διεθνή βιβλιογραφία, είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών, δηλαδή η υποστήριξη της ανάπτυξης όλων των ικανοτήτων τους και η συναισθηματική και κοινωνική τους ενδυνάμωση.

Προκειμένου αυτή η επιδίωξη να επιτυγχάνεται είναι σημαντικό να βασίζεται σε μια ολιστική παιδαγωγική προσέγγιση και να υποστηρίζεται από ενημερωμένους και δημιουργικούς εκπαιδευτικούς, εκπαιδευμένους για όσα αναλαμβάνουν.

Στην περίπτωση της προσχολικής εκπαίδευσης μόνο εκπαιδευτικοί που έχουν ειδίκευση αλλά και σχετική γνώση και εμπειρία για την προσέγγιση των μικρών ηλικιών, όπως αυτή προκύπτει από τη φοίτηση τους σε Πανεπιστημιακά Τμήματα Προσχολικής Εκπαίδευσης, μπορούν να αναλάβουν εκπαιδευτικό έργο στα νηπιαγωγεία.

Το Δίκτυο Πρακτικών Ασκήσεων ενεργοποιείται εδώ και δώδεκα χρόνια με ερευνητικές και επιμορφωτικές δραστηριότητες που επιδιώκουν να υποστηρίζουν τη θεωρητική και την πρακτική γνώση τόσο των υπηρετούντων όσο και των μελλοντικών εκπαιδευτικών. Η εισαγωγή νέων θεματικών ενοτήτων ακούγεται σαν ενδιαφέρουσα προοπτική, όμως οι όποιες αλλαγές στην εκπαίδευση είναι αναγκαίο να ακολουθούν τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα και τα πορίσματα των ερευνών που τεκμηριώνουν το νόημα, τις επιδιώξεις και το πλαίσιο ανάπτυξής της σε κάθε εκπαιδευτική βαθμίδα.

Στις προτάσεις που εμφανίστηκαν για το νηπιαγωγείο δεν γίνεται αναφορά σε καμία σχετική μελέτη ούτε στον τρόπο με τον οποίο προβλέπεται να επιμορφωθούν οι εκπαιδευτικοί για να μπορέσουν να ανταποκριθούν.

Διατυπώθηκαν βιαστικά, χωρίς επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς καμία διαβούλευση με αρμόδιους φορείς, όπως είναι τα Πανεπιστημιακά Τμήματα Προσχολικής Εκπαίδευσης, η Σύνοδος των Προέδρων και Κοσμητόρων τους, το Δίκτυο Πρακτικών Ασκήσεων των Τμημάτων Προσχολικής Εκπαίδευσης και επίσημοι εκπαιδευτικοί φορείς όπως η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος.

Φοβόμαστε ότι αν οι προτάσεις του Υπουργείου και του ΙΕΠ εφαρμοστούν με αυτή τη διαδικασία του επείγοντος, οι θεματικές ενότητες που εξαγγέλλονται θα πάρουν το χαρακτήρα κλασικών μαθημάτων, καταστρατηγώντας το χαρακτήρα της προσχολικής εκπαίδευσης, υπονομεύοντας τις βασικές επιδιώξεις της και μετατρέποντας το νηπιαγωγείο σε έναν τύπο σχολείου με όλα τα κακά του κατακερματισμού των μαθησιακών αντικειμένων που πλήττει τις υπόλοιπες βαθμίδες της εκπαίδευσης και επιφέρει κατακερματισμό και στις κατανοήσεις των παιδιών. Κάθε παρέμβαση στον ευαίσθητο χώρο της εκπαίδευσης που επιχειρείται με αυτόν τον βιαστικό και ατεκμηρίωτο τρόπο θεωρούμε ότι είναι καταδικασμένη να αποτύχει.

Τα μέλη του Δικτύου

Ανδρούσου Αλεξάνδρα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Διδακτικής Μεθοδολογίας και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικού Υλικού, Τ.Ε.Α.Π.Η. Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Αυγητίδου Σοφία, Καθηγήτρια Παιδαγωγικής – Εκπαίδευσης Εκπαιδευτικών, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

Βελλοπούλου Αγγελική, Ε.ΔΙ.Π., Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η., Πανεπιστημίου Πατρών

Γιόφτσαλη Κατερίνα, Ε.ΔΙ.Π. Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής και Πρακτικής Άσκησης, ΤΕΕΠΗ Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Γκόρια Σοφία, Ε.ΔΙ.Π. Προσχολικής Παιδαγωγικής: Θεωρία και μεθοδολογία εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας.

Γρηγοριάδης Θανάσης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδαγωγικών Προσεγγίσεων της Αλληλεπίδρασης στην Προσχολική Ηλικία, Τ.Ε.Π.Α.Ε. Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Δαφέρμου Χαρά, Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδαγωγικής: Προγράμματα και Διδακτική Μεθοδολογία, Τ.Ε.Α.Π.Η. Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Κακανά Δόμνα, Καθηγήτρια Θεωρίας Προσχολικής Εκπαίδευσης, Τ.Ε.Π.Α.Ε. Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Καμπεζά Μαρία, Επίκουρη Καθηγήτρια Προσχολικής Παιδαγωγικής, Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η., Πανεπιστημίου Πατρών

Κοντογιάννη Διονυσία, Επίκουρη Καθηγήτρια Διαπολιτισμικής Παιδαγωγικής, Π.Τ.Π.Ε. Πανεπιστήμιο Κρήτης

Μιχαλοπούλου Κατερίνα, Καθηγήτρια Θεωρίας και Μεθοδολογίας Δραστηριοτήτων Νηπιαγωγείου, Π.Τ.Π.Ε. Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Μπιρμπίλη Μαρία, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Εφαρμοσμένης Παιδαγωγικής στην προσχολική εκπαίδευση, Τ.Ε.Π.Α.Ε. Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Μπότσογλου Καφένια, Καθηγήτρια, Παιδαγωγικό Τμήμα Ειδικής Αγωγής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Οικονομίδης Βασίλειος, Αναπληρωτής Καθηγητής Προσχολικής Παιδαγωγικής, Π.Τ.Π.Ε. Πανεπιστημίου Κρήτης

Παπανδρέου Μαρία, Επίκουρη Καθηγήτρια, Τ.Ε.Π.Α.Ε. Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Σιδηροπούλου Χριστίνα, Ε.ΔΙ.Π. Διδακτικής Μεθοδολογίας – Πρακτικής Άσκησης, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

Σοφού Ευστρατία, Επίκουρη καθηγήτρια Γενικής Παιδαγωγικής, Παιδαγωγικό Τμήμα Νηπιαγωγών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Σφυρόερα Μαρία, Επίκουρη Καθηγήτρια Παιδαγωγικής της Διδακτικής Πράξης, Τ.Ε.Α.Π.Η. Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Τζεκάκη Μαριάννα, Ομότιμη Καθηγήτρια Επεξεργασίας της Πληροφορίας, Διδασκαλίας και Μάθησης Μαθηματικών Εννοιών, Τ.Ε.Π.Α.Ε. Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Τσάφος Βασίλης, Αναπληρωτής Καθηγητής Παιδαγωγικής Θεωρίας και Αναλυτικών Προγραμμάτων, Τ.Ε.Α.Π.Η. Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Φάκου Αιμιλία, Ε.ΔΙ.Π. Κοινωνιολογίας των Παιδαγωγικών Πρακτικών, Τ.Ε.Α.Π.Η. Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Πηγή: alfavita.gr