Τη θέση ότι το νέο σύστημα διαχείρισης των σχολικών δαπανών μέσω των δήμων διασφαλίζει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και διαφάνεια υπερασπίζεται η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, απαντώντας σε ερώτηση βουλευτών του ΚΚΕ για τη χρηματοδότηση των σχολικών μονάδων.
Η ερώτηση των βουλευτών του ΚΚΕ έκανε λόγο για «γενικευμένη οικονομική ασφυξία» στα σχολεία, με αφορμή, μεταξύ άλλων, την περίπτωση του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης, όπου – όπως καταγγέλλεται – για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα δεν επιτρεπόταν η πραγματοποίηση δαπανών μέσω της πάγιας προκαταβολής, την ώρα που οι σχολικές μονάδες αντιμετωπίζουν ελλείψεις ακόμη και σε βασικά λειτουργικά έξοδα.
Στην απάντησή της, η υπουργός επικαλείται το ισχύον θεσμικό πλαίσιο και συγκεκριμένα το άρθρο 28 του ν. 5056/2023, βάσει του οποίου από τις 30 Ιουνίου 2024 οι αρμοδιότητες των Σχολικών Επιτροπών μεταφέρθηκαν στους δήμους, ενώ συστάθηκε πάγια προκαταβολή με υπόλογο διαχειριστή τον διευθυντή κάθε σχολικής μονάδας. Όπως επισημαίνεται, υπήρξε μεταβατική δυνατότητα εξαίρεσης για μεγάλους δήμους με περισσότερες από 100 σχολικές μονάδες, ωστόσο με νεότερη ρύθμιση (ν. 5270/2026) προβλέπεται η οριστική κατάργηση και αυτών των επιτροπών από την 1η Αυγούστου 2026.
Σύμφωνα με την υπουργό, στόχος της μεταρρύθμισης είναι η αποφυγή δυσλειτουργιών που θα προκαλούσε η ένταξη των Σχολικών Επιτροπών στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης της ΕΛΣΤΑΤ. Όπως αναφέρει, οι επιτροπές δεν διαθέτουν την αναγκαία διοικητική και λογιστική υποδομή για να ανταποκριθούν στις αυξημένες δημοσιονομικές υποχρεώσεις που συνεπάγεται η ένταξή τους στο νέο καθεστώς.
Η ίδια υποστηρίζει ότι η ανάληψη της ευθύνης από τους δήμους επιτρέπει την ενσωμάτωση των αναγκών των σχολείων στον συνολικό προϋπολογισμό και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό της τοπικής αυτοδιοίκησης, δίνοντας – όπως σημειώνει – τη δυνατότητα ιεράρχησης παρεμβάσεων και καλύτερου συντονισμού από τις τεχνικές και οικονομικές υπηρεσίες. Παράλληλα, τονίζει ότι το νέο πλαίσιο δεν περιορίζει τη συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας, αλλά ενισχύει τη συνεργασία και τη λογοδοσία μέσα από σαφέστερους κανόνες διαχείρισης.
Με την απάντησή της, η υπουργός δεν κάνει αναφορά σε ζήτημα υποχρηματοδότησης ή σε άμεση πρόσθετη ενίσχυση, εστιάζοντας κυρίως στη θεσμική και οργανωτική διάσταση της αλλαγής. Το θέμα της επάρκειας των πόρων και των καθυστερήσεων χρηματοδότησης παραμένει στην πολιτική αντιπαράθεση, με την εφαρμογή του νέου συστήματος να βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο συζητήσεων σε αρκετούς δήμους της χώρας.
Η ερώτηση όπως κατατέθηκε στη Βουλή
Προς τους Υπουργούς Παιδείας, Θρησκευμάτων & Αθλητισμού και Εσωτερικών
Θέμα: Χωρίς χρηματοδότηση τα σχολεία με την έναρξη του 2026 – Γενικευμένη οικονομική ασφυξία των σχολικών μονάδων
Σοβαρά προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων προκαλεί η συνεχιζόμενη υποχρηματοδότηση της δημόσιας εκπαίδευσης και η εφαρμογή του νέου συστήματος χρηματοδότησης μέσω της πάγιας προκαταβολής, που αντικατέστησε τις Σχολικές Επιτροπές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης, όπου με έγγραφο της Διεύθυνσης Παιδείας του Δήμου (8/1/2026) γνωστοποιήθηκε στις σχολικές μονάδες ότι για δύο μήνες δεν επιτρέπεται να πραγματοποιηθεί καμία δαπάνη μέσω της πάγιας προκαταβολής. Την ίδια στιγμή, τα σχολεία του Δήμου βρίσκονται χωρίς καμία χρηματοδότηση ήδη από τα μέσα Νοεμβρίου 2025, με αποτέλεσμα να αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και στοιχειώδεις ανάγκες, όπως αναλώσιμα, καθαριότητα, μικροεπισκευές και ζητήματα υγιεινής και ασφάλειας.
Ωστόσο, το γεγονός αυτό δεν είναι μεμονωμένο. Οι καθυστερήσεις στην καταβολή των χρημάτων που δικαιούνται τα σχολεία είναι ένα συνηθισμένο φαινόμενο. Η κατάσταση αυτή επιβεβαιώνει ότι η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και το νέο σύστημα χρηματοδότησης δεν αποτέλεσαν «βελτίωση», αλλά εργαλείο γενίκευσης της υποχρηματοδότησης. Το νέο πλαίσιο αποδεικνύεται γραφειοκρατικό, ανεπαρκές και άκαμπτο, μεταφέρει ευθύνες στους Δήμους χωρίς τους αναγκαίους πόρους και προσωπικό, επιβαρύνει τους διευθυντές και τις διευθύντριες με λογιστικές υποχρεώσεις και τελικά μετακυλύει το κόστος λειτουργίας των σχολείων στους εκπαιδευτικούς και στους γονείς ή τους χορηγούς-ιδιώτες. Πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή, ενταγμένη στη στρατηγική της «αυτονομίας» των σχολείων, της κατηγοριοποίησης, της αξιολόγησης και της έμμεσης ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της ΕΕ.
Μάλιστα η πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών στους μεγάλους Δήμους, με περισσότερες από 100 σχολικές μονάδες, θα προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερο πρόβλημα στην εύρυθμη λειτουργία των σχολείων.
Ιδιαίτερα προκλητική είναι η κατάσταση στον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης, όπου εξελίσσεται το κολοσσιαίο έργο του Ελληνικού, αποκαλύπτοντας ότι η λεγόμενη «ανάπτυξη» συνυπάρχει με σχολεία που στερούνται τα στοιχειώδη.
Με βάση τα παραπάνω ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ οι κ. Υπουργοί, τι μέτρα θα λάβει η κυβέρνηση ώστε:
- Να καταβληθεί άμεσα η πάγια προκαταβολή σε όλες τις σχολικές μονάδες του Δήμου Ελληνικού-Αργυρούπολης καθώς και όλης της χώρας και να εξασφαλιστούν άμεσα από το κράτος και τους Δήμους όλες οι βασικές λειτουργικές δαπάνες των σχολικών μονάδων (π.χ. πετρέλαιο, ρεύμα, νερό, τηλέφωνο κτλ) .
- Να επανέλθουν οι σχολικές επιτροπές και να αυξηθεί η κρατική και δημοτική χρηματοδότηση για τα σχολεία.
Οι Βουλευτές
Κατσώτης Χρήστος
Διγενή Σεμίνα
Αμπατιέλος Νίκος
Γκιόκας Γιάννης
Δάγκα Βιβή
Κανέλλη Λιάνα
Κτενά Αφροδίτη
Μανωλάκου Διαμάντω
Τσοκάνης Χρήστος
Η απάντηση Ζαχαράκη
ΘΕΜΑ: «Απάντηση στην Ερώτηση με αριθμ. πρωτ. 2525/23-1-2026»
Σε απάντηση του ανωτέρω Μέσου Κοινοβουλευτικού Ελέγχου, κάνουμε γνωστά τα ακόλουθα:
Στο άρθρο 28 του ν. 5056/2023 (Α΄ 163) που αναφέρεται στη μεταφορά αρμοδιοτήτων σχολικών επιτροπών και σύσταση πάγιας προκαταβολής στους διευθυντές των σχολικών μονάδων, ορίζεται ότι «από την 30η-6-2024 οι αρμοδιότητες των Ν.Π.Δ.Δ. «Σχολικές Επιτροπές» της παρ. 2 του άρθρου 103 του ν. 3852/2010 (Α’ 87) ασκούνται από τον οικείο δήμο.». Επιπλέον στην παρ. 3 ορίζεται ότι «με απόφαση της δημοτικής επιτροπής συνιστάται πάγια προκαταβολή, με υπόλογο διαχειριστή τον διευθυντή, ή τον εκτελούντα χρέη διευθυντή της σχολικής μονάδας ή τους αναπληρωτές αυτών». Ωστόσο, στο πρώτο και δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 προβλέπεται ότι «με διαπιστωτική πράξη του Γραμματέα της οικείας αποκεντρωμένης διοίκησης, ύστερα από απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, η οποία λαμβάνεται έως τις 31.3.2024, μπορούν να εξαιρούνται από την εφαρμογή του παρόντος σχολικές επιτροπές σε δήμους στους οποίους λειτουργούν συνολικά περισσότερες από εκατό (100) σχολικές μονάδες πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η οικονομική λειτουργία των οποίων εποπτεύεται υποχρεωτικά από τον προϊστάμενο οικονομικών υπηρεσιών του δήμου (…)».
Επιπροσθέτως, στο άρθρο 34 του ν. 5270/2026 (Α΄ 9) ορίζεται ότι: «1. Σχολικές επιτροπές, οι οποίες διατηρήθηκαν σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 28 του ν. 5056/2023 (A΄ 163), περί μεταφοράς αρμοδιοτήτων σχολικών επιτροπών και σύστασης πάγιας προκαταβολής στους διευθυντές σχολικών μονάδων, καταργούνται από την 1η Αυγούστου 2026 και οι αρμοδιότητές τους ασκούνται από τον οικείο δήμο, σύμφωνα με τις παρ. 2 και 3 του ίδιου άρθρου. 2. Οι όμοιες ή ομοειδείς δαπάνες των πάσης φύσεως προμήθειας υλικών των σχολικών μονάδων ανά βαθμίδα εκπαίδευσης, δύνανται να εγγράφονται σε διαφορετικούς λογαριασμούς του προϋπολογισμού του δήμου και να εκτελούνται αυτοτελώς ανά βαθμίδα εκπαίδευσης.».
Στόχος της εν λόγω ρύθμισης είναι η αντιμετώπιση της αδυναμίας εκτέλεσης δαπανών από τις σχολικές επιτροπές, η οποία θα επέλθει από την επικείμενη συμπερίληψή τους στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής. Η τήρηση των υποχρεώσεων που απορρέουν από την κατάταξη, όσον αφορά στην εφαρμογή του σχετικού λογιστικού πλαισίου, θα είναι πρακτικά αδύνατη, καθώς οι σχολικές επιτροπές δεν διαθέτουν τις απαραίτητες οικονομικές υπηρεσίες, διοικητική δομή και διαχειριστική επάρκεια να ανταποκριθούν, καθώς μέχρι σήμερα δεν είχαν υποχρέωση τήρησης των δημοσιονομικών κανόνων που ισχύουν για τα λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου. Επιπλέον, η ως άνω διάταξη διασφαλίζει τη δυνατότητα στους οικείους δήμους να εντάσσουν στον συνολικό προϋπολογισμό και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό τους τις ανάγκες των σχολικών μονάδων, προτεροποιώντας τις παρεμβάσεις στις σχολικές υποδομές. Έτσι, οι αποφάσεις αποκτούν βάθος χρόνου, ενώ οι τεχνικές και οικονομικές υπηρεσίες του εκάστοτε Δήμου έχουν τη δυνατότητα να παρέμβουν σε καθημερινά προβλήματα και σε έκτακτες ανάγκες. Η ρύθμιση αυτή, όχι μόνο δεν ακυρώνει τη συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας, αλλά ενισχύει τη συνεργασία και τη λογοδοσία, θέτοντας ένα σαφές πλαίσιο διαχείρισης.
Η ΥΠΟΥΡΓΟΣ
ΣΟΦΙΑ ΖΑΧΑΡΑΚΗ
Πηγή: alfavita.gr
