ΦΠΑ: Ερχονται μειωμένοι συντελεστές στα νησιά – Τι αλλάζει με νέα οδηγία της ΕΕ

Ανοίγει ο δρόμος για μόνιμους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά του Αιγαίου από το 2025, μετά τη δημοσίευση της νέας Οδηγίας της ΕΕ που παρέχει τη σχετική ευελιξία.

Σύμφωνα με τη νέα Οδηγία, η Ελλάδα μπορεί να εφαρμόζει στους νομούς Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου και Κυκλάδων και στα νησιά της Θάσου, των Βορείων Σποράδων, της Σαμοθράκης και της Σκύρου συντελεστές έως 30% χαμηλότερους από τους αντίστοιχους συντελεστές που εφαρμόζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Σήμερα, πέντε νησιά του Αιγαίου τα οποία συνδέονται με τις προσφυγικές ροές έχουν μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ. Πρόκειται για τη Χίο, τη Λέρο, τη Σάμο, την Κω και τη Λέσβο.

Σύμφωνα με την Οδηγία, αφενός η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση διασφαλίζει τη δυνατότητα να διατηρήσει τις εκπτώσεις στα πέντε νησιά χωρίς σύνδεση με το προσφυγικό, αφετέρου σε συνάρτηση με τα δημοσιονομικά περιθώρια έχει τη δυνατότητα να επαναφέρει το καθεστώς των εκπτώσεων σε όλα τα νησιά του Αιγαίου, πλην Κρήτης, όπως ίσχυε πριν από την κατάργηση της έκπτωσης που επιβλήθηκε την εποχή των μνημονίων.  

Για να εφαρμοστεί η σχετική ρύθμιση πρέπει η νέα Οδηγία να ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο, αφού βρεθεί και ο σχετικός δημοσιονομικός χώρος.

Μειωμένοι συντελεστές σε περισσότερα προϊόντα

Όλα τα κράτη-μέλη θα μπορούν να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε περισσότερα προϊόντα.

Στα νέα προϊόντα και υπηρεσίες που προστίθενται στον κατάλογο περιλαμβάνονται εκείνα που προστατεύουν τη δημόσια υγεία, είναι επωφελή για το περιβάλλον και στηρίζουν την ψηφιακή μετάβαση. Μόλις τεθούν σε ισχύ οι κανόνες, τα κράτη-μέλη θα μπορούν επίσης για πρώτη φορά να απαλλάσσουν από τον ΦΠΑ ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες που θεωρείται ότι καλύπτουν βασικές ανάγκες.

Πιο συγκεκριμένα, οι χώρες-μέλη θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν ως κανονικό έναν συντελεστή ΦΠΑ υψηλότερο από το 15% αλλά θα έχουν τη δυνατότητα να εφαρμόζουν δύο μειωμένους συντελεστές, με τον χαμηλότερο στο 5%, σε αγαθά και υπηρεσίες και θα μπορούν ακόμη να εφαρμόζουν έναν πολύ μειωμένο συντελεστή, χαμηλότερο από 5%, και έναν μηδενικό συντελεστή για έως επτά κατηγορίες της λίστας που καλύπτουν βασικές ανάγκες, π.χ. τρόφιμα, φάρμακα και φαρμακευτικά προϊόντα.

Η λίστα περιλαμβάνει:

Ψηφιακές υπηρεσίες που πριν δεν μπορούσαν να υπαχθούν σε χαμηλούς συντελεστές, όπως η πρόσβαση στο internet και το live streaming πολιτιστικών και αθλητικών εκδηλώσεων.

Προϊόντα που προστατεύουν τη δημόσια υγεία και είναι κρίσιμα εργαλεία στη μάχη κατά της COVID-19 που θα μπορούσαν να είναι χρήσιμα σε μελλοντικές κρίσεις, όπως προσωπικός προστατευτικός εξοπλισμός, μάσκες και ορισμένος ιατρικός εξοπλισμός, καθώς και περισσότερα είδη που αποτελούν σημαντική βοήθεια για τα ΑμεΑ.

Συγκεκριμένα προϊόντα, όπως ποδήλατα, συστήματα πράσινης θέρμανσης και ηλιακά πάνελ σε κατοικίες και δημόσια κτίρια.

Διάφορα προϊόντα και υπηρεσίες που θεωρούνται κατάλληλα και χρήσιμα για τις χώρες, τα οποία καθοδηγούνται από το γενικό συμφέρον των στόχων της δημόσιας πολιτικής.

Επίσης έως το 2030 καταργείται η δυνατότητα των κρατών-μελών να εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές και απαλλαγές σε αγαθά και υπηρεσίες που θεωρούνται επιζήμια για το περιβάλλον και τους στόχους της ΕΕ για την κλιματική αλλαγή.

Η σημασία για την Ελλάδα

Η Οδηγία για τους συντελεστές ΦΠΑ περιλαμβάνει ειδικά μέτρα που αφορούν κρίσιμους τομείς της ελληνικής οικονομίας, όπως η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, η ενίσχυση των αγροτών και της αγοράς ακινήτων, η στήριξη των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων της χώρας, μέσω της στήριξης των νησιών του Αιγαίου, η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, μέσω των ειδικών ρυθμίσεων για την αντιμετώπιση κρίσεων και καταστροφών.

Παράλληλα, διασφαλίζει κεκτημένα ελληνικά δικαιώματα, ενώ διευρύνει τη δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών σε κρίσιμους τομείς στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού συστήματος ΦΠΑ, με παράλληλη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού φορολογικού συστήματος και της οικονομίας.