H 1η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS με στόχο την ευαισθητοποίηση και ενημέρωση του κοινού σχετικά με τους τρόπους μετάδοσης, πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας του HIV.
Το φετινό μήνυμα του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση του HIV/AIDS (UNAIDS) για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS είναι «Overcoming disruption, transforming the AIDS response» και σχετίζεται με τις περικοπές της διεθνούς χρηματοδότησης προγραμμάτων για την αντιμετώπιση του AIDS και τις συνέπειες που θα επιφέρουν σε παγκόσμια κλίμακα. Tο UNAIDS προειδοποιεί ότι η παγκόσμια ανταπόκριση στην επιδημία απειλείται από τη μειωμένη χρηματοδότηση, τον περιορισμό των προγραμμάτων πρόληψης και τη θέσπιση νόμων που ποινικοποιούν συγκεκριμένες, ευάλωτες στον HIV ομάδες πληθυσμού, δυσχεραίνοντας την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες σχετιζόμενες με τον HIV. Για το λόγο αυτό, καλεί όλες τις χώρες να επανεξετάσουν τις πολιτικές και τη χρηματοδότησή τους για την αντιμετώπιση του HIV και να συνεργαστούν, προκειμένου να καλυφθούν τα κενά και να υπάρξει μια συντονισμένη απόκριση που θα μας φέρει πιο κοντά στο στόχο της εξάλειψης της επιδημίας.
Στοιχεία για την Ελλάδα
Παρότι ο HIV σήμερα αντιμετωπίζεται ως χρόνια νόσος με αποτελεσματική θεραπεία, τα επιδημιολογικά δεδομένα στην Ελλάδα δείχνουν ότι η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν κρίσιμες. Οι νέες διαγνώσεις HIV παραμένουν σε παρόμοια επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά, ωστόσο πάνω από τους μισούς ανθρώπους που διαγνώσθηκαν το 2025 φτάνουν στο σύστημα υγείας καθυστερημένα – γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση, έγκαιρο έλεγχο και απρόσκοπτη πρόσβαση στη θεραπεία αναφέρει ο ΕΟΔΥ.
Ειδικότερα, στην Ελλάδα, έως και τις 31 Οκτωβρίου 2025, έχουν διαγνωστεί και καταγραφεί 21.815 περιστατικά HIV λοίμωξης, εκ των οποίων τα 4.795 έχουν εκδηλώσει AIDS και τα 3.721 έχουν αποβιώσει. Εντός του 2025, έλαβαν αντιρετροϊκή αγωγή 11.549 άτομα με HIV λοίμωξη.
Οι νέες διαγνώσεις HIV κυμαίνονται σε παρόμοια επίπεδα με την προηγούμενη χρονιά (526 που αντιστοιχούν σε 5,1 ανά 100.000 πληθυσμού). Μεταξύ των περιστατικών που διαγνώστηκαν το 2025, συχνότερος τρόπος μόλυνσης είναι η σεξουαλική επαφή, κυρίως μεταξύ ανδρών (37,3%), ενώ για μεγάλο ποσοστό των νέων διαγνώσεων (35,7% ) ο τρόπος μετάδοσης είναι ακαθόριστος, κάτι που δυσχεραίνει την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων αναφορικά με τον τρόπο μετάδοσης. Το 52% των περιστατικών που καταγράφηκαν το πρώτο δεκάμηνο του 2025, διαγνώστηκε καθυστερημένα, με τα υψηλότερα ποσοστά καθυστερημένης διάγνωσης να καταγράφονται στις γυναίκες, στα ετεροφυλόφιλα άτομα, στα άτομα ηλικίας 50+ ετών και στα άτομα αλλοδαπής εθνικότητας.
Όσον αφορά στους στόχους 95-95-95 που έχει θέσει το UNAIDS, σύμφωνα με την πρόσφατη αναφορά του καταρράκτη των σταδίων φροντίδας των ατόμων που ζούσαν με HIV λοίμωξη στην Ελλάδα το 2024, «βρισκόμαστε κοντά στον πρώτο στόχο της διάγνωσης, καθώς έχει διαγνωστεί το 91% των ατόμων που εκτιμάται ότι ζουν με HIV στη χώρα μας. Ωστόσο, όσον αφορά στον δεύτερο στόχο της λήψης αντιρετροϊκής θεραπείας, η χώρα μας απέχει περισσότερο από 10% (73% των διαγνωσμένων που ζούσαν με HIV στην Ελλάδα λάμβανε θεραπεία το 2024). Τέλος, ο τρίτος στόχος, που αφορά στην επίτευξη ιικής καταστολής στα άτομα που λαμβάνουν αντιρετροϊκή αγωγή, έχει προσεγγιστεί σε σημαντικό βαθμό (94% των ατόμων που λάμβαναν αντιρετροϊκή αγωγή το 2024 είχε επιτύχει ιική καταστολή)», σημειώνει ο ΕΟΔΥ.
Δράσεις-Συνεργασίες με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS (1/12/2025)
Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), συνεχίζοντας την υλοποίηση παρεμβάσεων στην Κοινότητα για την πρόληψη των μεταδοτικών νοσημάτων, έχει προγραμματίσει στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του AIDS, τις παρακάτω δράσεις ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και προληπτικού ελέγχου με τη μέθοδο της δοκιμασίας ταχείας ανίχνευσης (rapid test) για τον ιό HIV, τις Ηπατίτιδες B & C και άλλων Σεξουαλικά Μεταδιδόμενων Νοσημάτων (ΣΜΝ).
Συγκεκριμένα,
1. Αττική
* Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Πάτρα, 25/11/2025, Τρίτη, 12:00-17:00, παρουσία Κινητής Μονάδας ΕΟΔΥ, σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Μελέτης και Αντιμετώπισης του AIDS (ΕΕΜΑΑ): εξειδικευμένο προσωπικό του ΕΟΔΥ θα διενεργεί δωρεάν, ανώνυμο και εμπιστευτικό έλεγχο με τη μέθοδο της δοκιμασίας της ταχείας ανίχνευσης (rapid test) για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, σε όσους πολίτες το επιθυμούν, με ενημέρωση και συμβουλευτική πριν και μετά την εξέταση (pre information and post-counseling). Αθήνα: Πλατεία Κοραή, Θεσσαλονίκη: Πλατεία Αριστοτέλους, Πάτρα: Πλατεία Γεωργίου Α’.
* Μοσχάτο-Κέντρο Υγείας Μοσχάτου, 27/11/2025, Πέμπτη, 09:00-13:00, παρουσία εξειδικευμένου επιστημονικού κλιμακίου στο Κέντρο Υγείας: ενημέρωση, ευαισθητοποίηση της κοινότητας και προληπτικός έλεγχος του γενικού πληθυσμού για ΣΜΝ
* Αθήνα-Πλατεία Κοραή, 30/11/2025 & 01/12/2025, Κυριακή & Δευτέρα, 16:00-21:00, παρουσία Κινητής Μονάδας Εξέτασης του ΕΟΔΥ: ανιχνευτική εξέταση για τη HIV λοίμωξη και τα Σεξουαλικά Μεταδιδόμενα Νοσήματα, με συμβουλευτική πριν και μετά το τεστ.
* Πειραιάς, 01/12/2025, Δευτέρα, ώρα 09:00-14:00, στη συμβολή των οδών Καραΐσκου και Σωτήρος Διός (πίσω από Πλατεία Κοραή): ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του γενικού πληθυσμού σχετικά με τον ιό του HIV και τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα με διανομή έντυπου ενημερωτικού υλικού και προφυλακτικών (stand & street work).
2. Θεσσαλονίκη:
* 01/12/2025, Δεύτερα, 09:00-15:00, Πλακόστρωτο Παραλίας Θεσσαλονίκης, στο ύψος του αγάλματος Κων. Καραμανλή, παρουσία Κινητής Μονάδας Εξέτασης του ΕΟΔΥ: ανιχνευτική εξέταση για τη HIV λοίμωξη και τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα, με συμβουλευτική πριν και μετά την εξέταση.
* 02/12/2025, Τρίτη, 09:30-14:30, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, παρουσία Κινητής Μονάδας Εξέτασης ΕΟΔΥ για τη HIV λοίμωξη και τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα, με συμβουλευτική πριν και μετά το τεστ.
* 11/12/2025, Πέμπτη, 15:00-20:00, στο χώρο του Κέντρου Υποστήριξης Γυναικών iasis Hypatia (επί της οδού Πέτρου Συνδίκα 24) Θεσσαλονίκης: εκπαιδευμένο προσωπικό του ΕΟΔΥ θα διενεργεί δωρεάν, ανώνυμο και εμπιστευτικό έλεγχο με τη μέθοδο της δοκιμασίας της ταχείας ανίχνευσης (rapid test) για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, σε όσους πολίτες το επιθυμούν, με ενημέρωση/συμβουλευτική πριν και μετά την εξέταση (pre information and post-counseling).
3. Λάρισα:
* 1 & 2/12/2025, Δευτέρα & Τρίτη, 10:00-15:00, Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας: εντός του χώρου που θα διατεθεί από το Δήμο Λαρισαίων, στην κεντρική πλατεία της πόλης (επί των οδών Μ. Αλέξανδρου και Κούμα), εξειδικευμένο προσωπικό του ΕΟΔΥ θα διενεργεί δωρεάν, ανώνυμο και εμπιστευτικό έλεγχο με τη μέθοδο της δοκιμασίας της ταχείας ανίχνευσης (rapid test) για σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, σε όσους πολίτες το επιθυμούν, με ενημέρωση/συμβουλευτική πριν και μετά την εξέταση (pre information and post-counseling).
Όλες οι παραπάνω δράσεις πρόληψης θα συνοδεύονται από ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού με διανομή έντυπου ενημερωτικού υλικού και προφυλακτικών.
Ο ΕΟΔΥ, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, υπενθυμίζει ότι ο HIV δεν έχει εξαλειφθεί. Η ενημέρωση, η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση στη θεραπεία και η καταπολέμηση του στίγματος αποτελούν θεμελιώδεις πυλώνες δημόσιας υγείας. Ο ΕΟΔΥ συνεχίζει να εργάζεται ώστε κάθε άτομο να έχει πρόσβαση σε ενημέρωση, πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία – χωρίς εμπόδια και χωρίς στίγμα.
