Από τις 8.847 παραβάσεις που έχουν καταγράψει μέσα στο έτος οι επιθεωρητές της ανεξάρτητης αρχής επιθεώρησης εργασίας, το 60% περίπου, 5.401, έχουν να κάνουν με τον έναν ή τον άλλον τρόπο με το ωράριο των εργαζομένων.
Σε αυτό το πλαίσιο η Διεύθυνση Προγραμματισμού και Συντονισμού Εργασιακών Σχέσεων της Επιθεώρησης Εργασίας Διευκρινήσεις έδωσε διευκρινήσεις σχετικά με τον τρόπο διευθέτησης του χρόνου εργασίας που μπορούν να αξιοποιήσουν οι επιχειρήσεις βάση του εργατικού δικαίου, ώστε να αποφεύγονται οι …καταχρήσεις.
Όταν λέμε διευθέτηση χρόνου εργασίας εννοούμε τη δυνατότητα που δίνεται στις επιχειρήσεις να προσαρμόζουν τις ώρες εργασίας των εργαζομένων τους (αύξηση ή μείωση ανάλογα με την περίοδο του φόρτου εργασίας). Οι ώρες βέβαια μπορεί να αλλάζουν, αυτό που δεν επιτρέπεται να αλλάξει στο πλαίσιο αυτής της δυνατότητας είναι ο μέσος όρος εβδομαδιαίας εργασίας ο οποίος παραμένει σταθερός.
Στις περιόδους αυξημένου φόρτου εργασίας όπου απαιτούνται και περισσότερες ώρες δουλειάς, δεν δίνεται υπερωριακή αμοιβή. Η αυξημένη απασχόληση «επιστρέφεται» με επιπλέον ρεπό, ή ημέρες άδειας μετ’ αποδοχών ή μειωμένες ώρες εργασίας κατά τη διάρκεια της περιόδου χαμηλού φόρτου εργασίας. Σε κάθε περίπτωση, είτε κάποιος δουλεύει λιγότερο είτε δουλεύει περισσότερο, ο μισθός παραμένει σταθερός για όλο αυτό το διάστημα.
Η διευθέτηση του χρόνου εργασίας εφαρμόζεται σε απασχόληση με συμβατικό πλήρες ωράριο έως 40 ώρες (Σε περίπτωση που συνυπολογιστούν οι τυχόν πραγματοποιθείσες ώρες υπερεργασίας και νόμιμης υπερωρίας, ο ανωτέρω μέσος όρος δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις 48 ώρες εβδομαδιαίως).
Οι επιπλέον ώρες απασχόλησης στο πενθήμερο-8ωρο, είναι 2, το ανώτατο δηλαδή όριο ανεβαίνει στις 10 ώρες την ημέρα.
Η περίοδος εφαρμογής του συστήματος διευθέτησης εργασίας μπορεί να διαρκεί από 1 εβδομάδα έως 12 μήνες με δυνατότητα ανανέωσης. Οι κανόνες περί υποχρεωτικής ανάπαυσης έχουν εφαρμογή τόσο στην αυξημένη όσο και στη μειωμένη περίοδο απασχόλησης.
Η υιοθέτηση του συστήματος αυτού γίνεται:
- Σε συλλογικό επίπεδο: Με συλλογικές συμβάσεις/συμφωνίες μεταξύ εργοδότη και συνδικαλιστικής οργάνωσης, συμβουλίου εργαζομένων ή ένωσης προσώπων.
- Σε ατομικό επίπεδο: Μέσω έγγραφης ατομικής συμφωνίας, αν δεν υπάρχει συνδικαλιστική οργάνωση ή συμβούλιο εργαζομένων ή ένωση προσώπων ή αν δεν επιτευχθεί συμφωνία σε συλλογικό επίπεδο.
Οι επιχειρησιακές συλλογικές συμβάσεις και συμφωνίες υποβάλλονται ηλεκτρονικά στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ με τη συμπλήρωση του έντυπου Ε10. Οι υπόλοιπες συλλογικές συμβάσεις εργασίας κατατίθενται στην κεντρική υπηρεσία του υπουργείου Εργασίας.
Προς το παρόν οι ατομικές συμφωνίες δεν μπορούν να γνωστοποιηθούν ηλεκτρονικά στην ΕΡΓΑΝΗ. Σύμφωνα με το υπουργείο εργασίας θα πρέπει να γνωστοποιούνται στην κατά τόπο αρμόδια επιθεώρηση Εργασίας με τον εξής τρόπο:
Καταρτίζονται τρία πρωτότυπα, υπογεγραμμένα από τον εργοδότη και εργαζόμενο. Ένα κρατά ο εργοδότης, ένα ο εργαζόμενος και το τρίτο κατατίθεται στο αρμόδιο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασιακών Σχέσεων.
Επιπλέον, οι εργοδότες υποβάλλουν ψηφιακή οργάνωση του χρόνου εργασίας για όλη την περίοδο αναφοράς, αντιστοίχως με τα όσα έχουν συμφωνηθεί στη συμφωνία διευθέτησης (αρχικό πρόγραμμα διευθέτησης του χρόνου εργασίας).
Τα πρόστιμα:
Τα πρόστιμα για τη μη δήλωση της διευθέτησης του χρόνου εργασίας κυμαίνονται από 600 ευρώ έως 2000 ευρώ
1000 ευρώ είναι το πρόστιμο για τη μη αντιστάθμιση των επιπλέον ωρών εργασίας.
Ο εργαζόμενος έχει δικαίωμα να αρνηθεί την παροχή της επιπλέον εργασίας εφόσον η άρνησή του δεν είναι αντίθετη με την καλή πίστη και τα χρηστά ήθη. Αυτή η άρνηση του εργαζόμενου να παράσχει επιπλέον εργασίας δεν συνιστά λόγο καταγγελίας της εργασιακής σχέσης.
Επίσης, αν για οποιονδήποτε λόγο, ιδίως εξαιτίας παραίτησης ή απόλυσης του εργαζομένου, δεν εφαρμόζεται ή δεν ολοκληρώνεται η διευθέτηση του χρόνου εργασίας, έχουν πλήρη εφαρμογή όλες οι προστατευτικές διατάξεις, που καθορίζουν τις συνέπειες της υπέρβασης του ημερήσιου και εβδομαδιαίου ωραρίου εργασίας.
Τέλος, στην περίπτωση που λυθεί η σύμβαση εργασίας πριν από τη λήψη, ολική ή μερική, του χρονικού αντισταθμίσματος που προβλέπεται κατά την περίοδο της μειωμένης απασχόλησης, ο εργαζόμενος λαμβάνει, κατά τη λύση, αποζημίωση για τις υπερβάλλουσες ώρες που έχει απασχοληθεί
