Απαντήσεις σε βασικά ερωτήματα σχετικά με το δώρο Χριστουγέννων των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα παρέχουν η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) και το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων της Συνομοσπονδίας (ΚΕ.Π.Ε.Α./ΓΣΕΕ), μέσα από αναλυτικές διευκρινίσεις προς τους εργαζομένους.
Το δώρο Χριστουγέννων, όπως και το δώρο Πάσχα και το επίδομα αδείας, κατοχυρώθηκαν εκ νέου και ενισχύθηκαν με την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας του 2010 (άρθρο 1), αφορώντας το σύνολο των εργαζομένων ιδιωτικού δικαίου σε ολόκληρη τη χώρα.
Οι σχετικές διατάξεις που ρυθμίζουν τα δώρα εορτών θεωρούνται δημοσίας τάξεως, σύμφωνα με τα άρθρα 142-149 του Π.Δ. 62/2025 και το άρθρο 1 του Ν. 1082/1980. Αυτό σημαίνει ότι δεν επιτρέπεται καμία αντίθετη ρητή ή σιωπηρή συμφωνία, ενώ είναι άκυρη και οποιαδήποτε παραίτηση του εργαζομένου από το δικαίωμα είσπραξης των δώρων.
Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας, δικαιούχοι των δώρων εορτών είναι όλοι οι μισθωτοί που απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα με σχέση εξαρτημένης εργασίας, είτε αορίστου είτε ορισμένου χρόνου. Το δικαίωμα αυτό ισχύει ανεξάρτητα από το αν η απασχόληση είναι πλήρης ή μερική και αφορά όλους τους εργαζομένους, σε οποιονδήποτε εργοδότη.
Πώς υπολογίζεται το δώρο Χριστουγέννων
Για τον υπολογισμό του ποσού των δώρων λαμβάνεται υπ’ όψιν ο τρόπος αμοιβής των μισθωτών, δηλαδή αν αμείβονται με ημερομίσθιο ή με μισθό.
Η χρονική περίοδος που υπολογίζεται το δώρο Χριστουγέννων αρχίζει από την 1η Μαΐου μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους. Έτσι, οι εργαζόμενοι που η σχέση εργασίας τους με τον εργοδότη είχε διάρκεια χωρίς διακοπή όλη τη χρονική περίοδο που αναφέρθηκε, δηλαδή από 1ης Μαΐου μέχρι 31ης Δεκεμβρίου κάθε έτους, δικαιούνται ολόκληρο το δώρο, που είναι ίσο με έναν μηνιαίο μισθό για τους αμειβόμενους με μισθό και με 25 ημερομίσθια για τους αμειβόμενους με ημερομίσθιο.
Σε αυτήν την περίπτωση, το δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται ως εξής: 2/25 του μηνιαίου μισθού ή 2 ημερομίσθια, ανάλογα με το πώς αμείβονται – για κάθε 19 ημερολογιακές ημέρες διάρκειας της εργασιακής σχέσης. Ακόμα και οι μισθωτοί που εργάστηκαν χρονικό διάστημα μικρότερο των 19 ημέρων δικαιούνται ανάλογο κλάσμα του δώρου.
Εκτός από την περίπτωση που η εργασία παρασχέθηκε χωρίς διακοπή όλο το διάστημα από την 1η Μαΐου έως την 31η Δεκεμβρίου, στο διάστημα αυτό συνυπολογίζονται και όλες οι ημέρες που οι εργαζόμενοι/ες απουσιάζουν νόμιμα από την εργασία τους (π.χ. με ετήσια άδεια, με άδεια μητρότητας). Ειδικά, ως προς την απουσία των εργαζομένων, λόγω ασθένειας, στο διάστημα υπολογισμού του δώρου Χριστουγέννων συνυπολογίζονται τα «τριήμερα ασθενείας», δηλαδή ο χρόνος απουσίας κατά τον οποίο δεν καταβάλλεται επίδομα ασθενείας, ενώ αφαιρούνται τα διαστήματα που καταβάλλεται από τον ασφαλιστικό φορέα επίδομα ασθενείας.
Τα δώρα εορτών σε καμία περίπτωση δεν επιτρέπεται να καταβληθούν σε είδος, αλλά μόνο σε χρήμα.
Πότε καταβάλλεται το δώρο Χριστουγέννων
Tο δώρο Χριστουγέννων πρέπει να καταβληθεί μέχρι την 21η Δεκεμβρίου κάθε έτους (άρθρο 149 Π.Δ. 62/2025). Το δώρο Χριστουγέννων υπόκειται σε εισφορές υπέρ ΕΦΚΑ και φόρου μισθωτών υπηρεσιών.
Σημειώνεται ότι ο εργοδότης μπορεί να καταβάλει το δώρο και νωρίτερα από την παραπάνω ημερομηνία.
Ειδικότερα, για τις αποδοχές του δώρου Χριστουγέννων ισχύουν τα εξής:
Βάση για τον υπολογισμό του δώρου αποτελούν οι αποδοχές που πραγματικά καταβάλλονται στους μισθωτούς κατά την 10η Δεκεμβρίου. Σε περίπτωση που η εργασιακή σχέση έχει λυθεί πριν από τις παραπάνω ημερομηνίες, τo δώρο Χριστουγέννων υπολογίζεται με βάση τις αποδοχές που καταβάλλονταν την ημέρα που λύθηκε η εργασιακή σχέση.
Ως καταβαλλόμενος μισθός ή ημερομίσθιο είναι το σύνολο των τακτικών αποδοχών.
Στην έννοια των τακτικών αποδοχών περιλαμβάνονται ο μισθός ή το ημερομίσθιο, καθώς και κάθε άλλη παροχή είτε σε χρήμα είτε σε είδος, όπως τροφή, κατοικία κλπ), εφόσον καταβάλλεται από τον εργοδότη σαν αντάλλαγμα της παρεχόμενης από τον μισθωτό εργασίας, τακτικά κάθε μήνα ή κατ’ επανάληψη, περιοδικά, κατά ορισμένα διαστήματα του χρόνου.
Στην έννοια των τακτικών αποδοχών, σύμφωνα με τη νομολογία των δικαστηρίων, εντάσσονται επίσης και:
– Το επίδομα αδείας. Για τον υπολογισμό στο δώρο της αναλογίας του επιδόματος αδείας πολλαπλασιάζουμε το συνολικό ποσό του δώρου που δικαιούται ο μισθωτός επί τον συντελεστή 0,041666.
Παράδειγμα: εργαζόμενος με δώρο Χριστουγέννων 900 ευρώ (μικτό μισθό) με την προσαύξηση του συντελεστή αδείας θα πρέπει να πάρει 938 ευρώ.
– Η αμοιβή της νόμιμης υπερωρίας, εφόσον παρέχεται τακτικά.
– Η αμοιβή της υπερεργασίας, εφόσον η εργασία αυτή πραγματοποιείται τακτικά.
– Η αμοιβή για εργασία την Κυριακή και σε εξαιρέσιμες γιορτές ή σε νυκτερινές ώρες, εφόσον η απασχόληση είναι τακτική και μόνιμη.
– Η αξία του χορηγούμενου γάλακτος ημερησίως.
– Η πρόσθετη αμοιβή που δίνεται από τον εργοδότη οικειοθελώς για μεγαλύτερη παραγωγική απόδοση (πριμ), όταν επαναλαμβάνεται για μεγάλο χρονικό διάστημα και σε τακτά χρονικά διαστήματα.
– Τα φιλοδωρήματα που δίνονται στους μισθωτούς από τρίτους.
– Τα οδοιπορικά έξοδα, όταν δεν εξαρτώνται από την πραγματοποίηση υπηρεσιακών μετακινήσεων, δεν υπόκεινται σε απόδοση λογαριασμού και δεν διακόπτονται κατά τη διάρκεια ασθένειας ή άδειας.
– Η αμοιβή από προμήθειες.
– Το επίδομα κατοικίας.
– Το επίδομα ισολογισμού, εφόσον καταβάλλεται τακτικά κάθε χρόνο.
Ειδικότερες κατηγορίες, ενδεικτικά:
α. Υπολογισμός του δώρου Χριστουγέννων στους ωρομίσθιους
Για όσους αμείβονται με ωρομίσθιο, ο υπολογισμός γίνεται, βάσει του μέσου όρου των αποδοχών του διαστήματος από 1-5-2025 μέχρι 31-12-2025.
Διαιρούνται δηλαδή οι συνολικές αμοιβές που έλαβε ο μισθωτός μέσα στο διάστημα αυτό διά του αριθμού των ημερών του διαστήματος αυτού κατά τις οποίες ο μισθωτός εργάστηκε ή διατήρησε αξίωση για τις αποδοχές του.
Το ποσό που προκύπτει πολλαπλασιάζεται επί τον αριθμό των ημερομισθίων που αναλογούν στη διάρκεια της εργασιακής σχέσης.
β. Υπολογισμός του δώρου Χριστουγέννων στους εργαζόμενους με μερική απασχόληση
Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται καθημερινά λιγότερες ώρες (σε σχέση με τη πλήρη απασχόληση) θα λάβουν ως δώρο Χριστουγέννων όσα ημερομίσθια λαμβάνει και ο εργαζόμενος με πλήρη απασχόληση, έχοντας, όμως, ως βάση υπολογισμού τις μειωμένες αποδοχές και αναλόγως με τον χρόνο απασχόλησής του από 01/05/2025 έως 31/12/2025.
γ. Υπολογισμός του δώρου Χριστουγέννων στους εργαζόμενους με διαλείπουσα εργασία (εκ περιτροπής απασχόληση)
Οι εργαζόμενοι που απασχολούνται λιγότερες από πέντε ημέρες την εβδομάδα (για τους απασχολούμενους με πενθήμερο) και λιγότερες από έξι ημέρες τη εβδομάδα (για τους απασχολούμενους με 6ήμερο) δικαιούνται δώρο Χριστουγέννων, 1 ημερομίσθιο για κάθε 8 πραγματοποιηθέντα ημερομίσθια μέσα στο διάστημα από 01/05/2025 έως 31/12/2025.
Σε όλες τις περιπτώσεις, το ποσό του δώρου προσαυξάνεται με τον συντελεστή αδείας 0,041666.
Βάσει του άρθρου 250 παρ. 17 του Αστικού Κώδικα, οι αποδοχές των δώρων στον ιδιωτικό τομέα παραγράφονται, μετά από πενταετία από το τέλος του έτους που ήταν απαιτητές, βάσει του άρθρου 250 παρ. 17 του Αστικού Κώδικα.
Τι πρέπει να κάνει ο εργαζόμενος αν δεν του καταβληθεί το δώρο
Η καταβολή του δώρου Χριστουγέννων πρέπει να γίνει έως τις 21/12/25. Σε περίπτωση που το δώρο Χριστουγέννων δεν καταβληθεί έγκαιρα, οι εργαζόμενοι ή/και τα σωματεία μπορούν και πρέπει να προσφύγουν στην οικεία Επιθεώρηση Εργασίας, προκειμένου να συνταχθεί μηνυτήρια αναφορά.
Όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, η μηνυτήρια αναφορά διαβιβάζεται στον Εισαγγελέα για την άσκηση ατομικής δίωξης σε βάρος του εργοδότη, ενώ, παράλληλα, διαβιβάζεται και στο οικείο αστυνομικό τμήμα για την κίνηση της αυτόφωρης διαδικασίας.
Οι εργαζόμενοι ή/και τα σωματεία τους έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν μήνυση απευθείας στο αρμόδιο αστυνομικό τμήμα και να ζητήσουν την εφαρμογή της αυτόφωρης διαδικασίας.
Επισημαίνεται ότι στη μηνυτήρια αναφορά θα πρέπει να αναγράφονται τα στοιχεία της επιχείρησης και τα στοιχεία κατοικίας του εργοδότη, εάν αυτό είναι δυνατό, δεδομένου ότι η διαδικασία του αυτοφώρου διαρκεί έως και 48 ώρες.
Σε κάθε περίπτωση μη καταβολής του δώρου Χριστουγέννων μέσα στην τασσόμενη προθεσμία, οι Επιθεωρητές της Επιθεώρησης Εργασίας έχουν υποχρέωση να επεμβαίνουν άμεσα, διενεργώντας ελέγχους και να βρίσκονται σε πλήρη ετοιμότητα για την άσκηση της διαδικασίας του αυτοφώρου και την επιβολή των σχετικών κυρώσεων.
Δυνατότητα υπολογισμού του δώρου Χριστουγέννων με online εφαρμογή του ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ: https://www.kepea.gr/calc-doro-xristoygennon.php
