Εφάπαξ αναμένεται να καταβάλλει εντός του 2025 ο ΕΦΚΑ σε συνταξιούχους που είναι σε αναμονή σε 36 τομείς Πρόνοιας.
Παράλληλα επισημαίνεται πως θα δοθούν ποσά ύψους 37.500 για εφάπαξ και πως ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται στα 745 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρει η εφημερίδα “Ελεύθερος Τύπος“.
Το μέσο εφάπαξ για το Δημόσιο, που έχει και τους περισσότερους συνταξιούχους διαμορφώνεται στις 23.275 ευρώ με βάση τις πληρωμές του 2024, ενώ το 2023 ήταν υψηλότερο, στις 24.417 ευρώ.
Το μέσο εφάπαξ στο Δημόσιο
Για το 2025, το μέσο εφάπαξ στο Δημόσιο αναμένεται να δια- μορφωθεί στα ίδια, αν όχι και σε χαμηλότερα επίπεδα από το 2024, με ένα εύρος ποσού μεταξύ 23.000 ευρώ και 22.000 ευρώ. Το αν θα μείνει στα ίδια επίπεδα το εφάπαξ ή θα πάει πιο κάτω, έχει να κάνει με δύο παράγοντες:
α) με τις συντάξιμες αποδοχές και
β) με τα έτη ασφάλισης που θα έχουν οι ασφαλισμένοι κατά τη συνταξιοδότησή τους. Υψηλές συντάξιμες αποδοχές και περισσότερα έτη «φρενάρουν» τις μειώσεις του εφάπαξ.
Το γενικό μέσο εφάπαξ για το σύνολο των 36 Ταμείων διαμορφώνεται στις 18.425 ευρώ για το 2024, από 20.527 ευρώ που ήταν το 2023.
Σύμφωνα με τα στοιχεία πληρωμών που αναφέρει η εφημερίδα “Ελεύθερος Τύπος” σε 17 από τα 36 πρώην Ταμείο Πρόνοιας το εφάπαξ αυξήθηκε στις πληρωμές του 2024 και στα υπόλοιπα 19 μειώθηκε.
Στο Δημόσιο, η μείωση στο μέσο εφάπαξ είναι 1.142 ευρώ και στο σύνολο των Ταμείων η μείωση στο μέσο εφάπαξ έφτασε στις 2.102 ευρώ το 2024 σε σχέση με το 2023.
Η μείωση οφείλεται στις αλλαγές που έγιναν μετά το 2014 στον υπολογισμό του εφάπαξ και που οδηγούν, χρόνο με τον χρόνο, πιο κάτω τα ποσά που παίρνουν οι συνταξιούχοι για τα ίδια έτη ασφάλισης.
Για παράδειγμα, το εφάπαξ για τους πολιτικούς υπαλλήλους με 35 έτη στο Δημόσιο έφτανε το 2015 στις 32.000 ευρώ και μία δεκαετία μετά έχει πέσει στις 22.000 ευρώ. Η μείωση οφείλεται στον τρόπο υπολογισμού του ποσού που δικαιούνται να πάρουν οι συνταξιοδοτηθέντες υπάλληλοι για τα χρόνια ασφάλισης από το 2015 και μετά. Για το διάστημα αυτό λοιπόν, οι ασφαλισμένοι παίρνουν πίσω άτοκα τις εισφορές που κατέβαλαν στους κλάδους Πρόνοιας όπου ανήκουν, ενώ για τα έτη ασφάλισης ως το 2014 το εφάπαξ υπολογίζεται με το 60% του μέσου όρου των συντάξιμων αποδοχών τους για την πενταετία 2009-2013.
Στην πράξη, το πρώτο κομμάτι του εφάπαξ, αυτό που αντιστοιχεί στα έτη ασφάλισης ως το 2014, είναι αυτό που αποδίδει περισσότερα στους συνταξιούχους, ενώ το δεύτερο κομμάτι, που αναλογεί στα έτη ασφάλισης από το 2015 και μετά, είναι «μηδενικής απόδοσης», καθώς ο αλγόριθμος του εφάπαξ είναι τέτοιος που επιστρέφει τις εισφορές στους συνταξιούχους. Αν συνυπολογιστεί, δε, το γεγονός ότι η επιστροφή αυτή είναι και άτοκη, τότε, λαμβάνοντας υπόψη και τον πληθωρισμό, το τμήμα εφάπαξ για τα έτη ασφάλισης μετά το 2015 καταλήγει να είναι μικρότερο από τις εισφορές που κατέβαλαν οι ασφαλισμένοι.
Αντίδοτο, όμως, στις μειώσεις του εφάπαξ είναι η αύξηση των ετών ασφάλισης. Στην πράξη, για να πάρουν οι ασφαλισμένοι το εφάπαξ της 35ετίας, θα πρέπει να συνταξιοδοτηθούν με 38 έτη, καταβάλλοντας δηλαδή εισφορές για τρία επιπλέον έτη. Αν αποχωρήσουν με λιγότερα από 35 έτη, τότε το ποσό που θα πληρωθούν από το εφάπαξ θα είναι σημαντικά μικρότερο.
