ΕΦΚΑ: Έρχονται αλλαγές στην εκκαθάριση εισφορών

Ανά δύο μήνες θα πραγματοποιείται από το 2027 η εκκαθάριση των ασφαλιστικών εισφορών για περίπου 350.000 ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενους και αγρότες που παράλληλα έχουν μισθωτή απασχόληση. Ο e-ΕΦΚΑ προχωρά στον σχεδιασμό νέας διαδικασίας, με στόχο να περιοριστεί ο χρόνος που μεσολαβεί από την καταβολή των εισφορών έως τον τελικό υπολογισμό των ασφαλιστικών υποχρεώσεων.

Σήμερα η εκκαθάριση πραγματοποιείται σε ετήσια βάση. Ο Φορέας συγκεντρώνει τα στοιχεία των εισφορών που έχουν καταβληθεί από τη μισθωτή εργασία και τα αντιπαραβάλλει με τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις που προκύπτουν από τη μη μισθωτή δραστηριότητα. Η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί αρκετούς μήνες μετά την περίοδο στην οποία αφορούν οι εισφορές.

Με το νέο σύστημα, η διασταύρωση των στοιχείων θα γίνεται ανά δίμηνο. Ο e-ΕΦΚΑ θα εξετάζει τις εισφορές που έχουν καταβληθεί μέσω της μισθωτής απασχόλησης και θα υπολογίζει εάν αυτές καλύπτουν τις υποχρεώσεις από την παράλληλη μη μισθωτή δραστηριότητα.

Η αλλαγή αφορά αποκλειστικά τη συχνότητα της εκκαθάρισης και όχι τον βασικό κανόνα της παράλληλης ασφάλισης. Οι εισφορές που καταβάλλονται από τη μισθωτή εργασία εξακολουθούν να λαμβάνονται υπόψη για την κάλυψη της ασφαλιστικής υποχρέωσης που προκύπτει από την παράλληλη δραστηριότητα.

Εφόσον οι εισφορές από τη μισθωτή εργασία καλύπτουν το απαιτούμενο ποσό, δεν θα προκύπτει πρόσθετη οφειλή για τη συγκεκριμένη περίοδο. Εάν υπάρχει διαφορά, αυτή θα καταλογίζεται στον ασφαλισμένο. Αντίστοιχα, σε περίπτωση που έχουν καταβληθεί περισσότερες εισφορές από αυτές που αντιστοιχούν στην ασφαλιστική υποχρέωση, θα προκύπτει πιστωτικό υπόλοιπο.

Για τους ασφαλισμένους που έχουν επιλέξει ασφαλιστική κατηγορία υψηλότερη από τη δεύτερη, η εκκαθάριση θα γίνεται με βάση την κατηγορία που έχουν επιλέξει. Ως σημείο αναφοράς για την παράλληλη ασφάλιση χρησιμοποιείται η δεύτερη ασφαλιστική κατηγορία, οι εισφορές της οποίας από την 1η Ιανουαρίου 2026 ανέρχονται, σύμφωνα με τα στοιχεία του σχεδιασμού, σε 311,18 ευρώ τον μήνα για κύρια σύνταξη, υγειονομική περίθαλψη και την εισφορά υπέρ ανεργίας.

Η δίμηνη διαδικασία αναμένεται να περιορίσει τη συσσώρευση διαφορών που σήμερα μπορεί να εμφανίζονται κατά την ετήσια εκκαθάριση. Οι ασφαλισμένοι θα έχουν συχνότερη ενημέρωση για την ασφαλιστική τους εικόνα και θα γνωρίζουν νωρίτερα εάν δημιουργείται πρόσθετη υποχρέωση ή πιστωτικό υπόλοιπο.

Στην κατηγορία των ασφαλισμένων που επηρεάζονται περιλαμβάνονται μισθωτοί που διατηρούν ατομική επιχείρηση, ασκούν ελεύθερο επάγγελμα ή άλλη μορφή αυτοαπασχόλησης, καθώς και όσοι έχουν παράλληλα αγροτική δραστηριότητα.

Η εφαρμογή της νέας διαδικασίας συνδέεται με τον ευρύτερο ψηφιακό μετασχηματισμό του e-ΕΦΚΑ και την ανάπτυξη του νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος. Στόχος είναι η ενοποίηση δεδομένων που σήμερα τηρούνται σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα και η ταχύτερη επεξεργασία στοιχείων για εισφορές, οφειλές, ασφαλιστικό χρόνο και παροχές.

Παράλληλα, προβλέπεται μεγαλύτερη αυτοματοποίηση των διασταυρώσεων και ταχύτερη άντληση στοιχείων από τις Αναλυτικές Περιοδικές Δηλώσεις. Με τον τρόπο αυτό, τα δεδομένα της μισθωτής απασχόλησης θα μπορούν να ενσωματώνονται νωρίτερα στην ασφαλιστική εικόνα των παράλληλα απασχολούμενων.

Η έναρξη της νέας διαδικασίας τοποθετείται στις αρχές του 2027. Μέχρι τότε απαιτούνται οι τεχνικές και οργανωτικές προσαρμογές στα πληροφοριακά συστήματα του e-ΕΦΚΑ, ώστε η εκκαθάριση να πραγματοποιείται σε τακτά δίμηνα χρονικά διαστήματα.