Με απλούστερες διαδικασίες και λιγότερα δικαιολογητικά θα μπορούν στο εξής οι ελεύθεροι επαγγελματίες να προχωρήσουν στην έναρξη δραστηριοτήτων, καθώς δεν θα απαιτείται η προηγούμενη λήψη της απογραφικής δήλωσης από τον ασφαλιστικό φορέα.
Η απλούστευση της διαδικασίας επιτυγχάνεται λόγω της ενεργοποίησης της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών συστημάτων, μέσω της οποίας μπορούν να αντλούνται αυτόματα τα στοιχεία, μειώνοντας τη γραφειοκρατία και την ταλαιπωρία των πολιτών.
Ειδικότερα, με τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, ο e-ΕΦΚΑ θα μπορεί πλέον να υποδέχεται την πληροφορία της έναρξης/μεταβολής, χωρίς να είναι απαραίτητη η προεγγραφή του ασφαλισμένου σε αυτόν, προκειμένου να προχωρήσει σε έναρξη εργασιών στην Εφορία ή προσθήκη νέας δραστηριότητας στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ.
Συνεπώς, η διαδικασία εγγραφής και υπαγωγής μη μισθωτών στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης έχει ως εξής:
Οι μη μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοτελώς απασχολούμενοι και αγρότες, που αναλαμβάνουν υπακτέα στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-ΕΦΚΑ) απασχόληση ή αποκτούν υπακτέα στον e-ΕΦΚΑ ιδιότητα, για την οποία απαιτείται έναρξη εργασιών στη Φορολογική Διοίκηση, υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ από την πρώτη ημέρα του μήνα έναρξης ή μεταβολής εργασιών στη Φορολογική Διοίκηση και μέχρι την τελευταία ημέρα του μήνα διακοπής άσκησης της σχετικής δραστηριότητας στη Φορολογική Διοίκηση.
Η εγγραφή στον e-ΕΦΚΑ διενεργείται μετά από την έναρξη ή μεταβολή εργασιών στη Φορολογική Διοίκηση, με αίτηση του υπόχρεου και, σε περίπτωση μη υποβολής αίτησης, αυτεπάγγελτα με πράξη του αρμόδιου ασφαλιστικού οργάνου. Η Φορολογική Διοίκηση ενημερώνει τον υπόχρεο μετά από την έναρξη ή τη μεταβολή εργασιών για την υποχρέωση ασφάλισης στον e-ΕΦΚΑ.
Η αίτηση εγγραφής υποβάλλεται ηλεκτρονικά ή με φυσική παρουσία στον e-ΕΦΚΑ μέχρι τη δέκατη (10η) ημέρα του επόμενου μήνα από τον μήνα έναρξης ή μεταβολής εργασιών στη Φορολογική Διοίκηση. Ο e-ΕΦΚΑ αντλεί μέσω του Κέντρου Διαλειτουργικότητας (ΚΕ.Δ.) της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων Δημόσιας Διοίκησης (ΓΓΠΣΔΔ) του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σύμφωνα με το άρθρο 47 του ν. 4623/2019 (Α’ 134) και το άρθρο 84 του ν. 4727/2020 (Α’ 184), και διασταυρώνει όλα τα απαραίτητα στοιχεία που είναι διαθέσιμα στο πληροφοριακό σύστημα της Φορολογικής Διοίκησης.
Σε περίπτωση που ο υπακτέος στην ασφάλιση του e-ΕΦΚΑ μη μισθωτός δεν υποβάλλει εμπρόθεσμα την αίτηση εγγραφής, το αρμόδιο ασφαλιστικό όργανο του e-ΕΦΚΑ. προβαίνει σε αυτεπάγγελτη εγγραφή και ασφάλισή του ως εξής:
α) Αν τα διαθέσιμα στοιχεία, και ιδίως ο Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας (ΚΑΔ) που δηλώθηκε στη Φορολογική Διοίκηση, επαρκούν για την υπαγωγή στην ασφάλιση, ο υπόχρεος ασφαλίζεται στους πρώην φορείς, τομείς, κλάδους και λογαριασμούς του e-ΕΦΚΑ, στους οποίους προκύπτει υπαγωγή, και καταβάλλει τις ασφαλιστικές εισφορές που προβλέπονται στον παρόντα, κατατασσόμενος στην πρώτη (1η) ασφαλιστική κατηγορία που αντιστοιχεί στην υπαγωγή του στην ασφάλιση.
β) Αν τα διαθέσιμα στοιχεία δεν επαρκούν για την υπαγωγή στην ασφάλιση, ο υπόχρεος ασφαλίζεται στον πρώην Οργανισμό Ασφάλισης Ελεύθερων Επαγγελματιών (ΟΑΕΕ), κατατασσόμενος στη δεύτερη (2η) ασφαλιστική κατηγορία. Ο ασφαλισμένος δύναται με την προσκόμιση στοιχείων στον e-ΕΦΚΑ να ζητήσει την αναδρομική διόρθωση της υπαγωγής στην ασφάλιση. Ως προς την αίτηση μεταβολής και το χρονικό σημείο μετάταξης σε διαφορετική ασφαλιστική κατηγορία. Οποιαδήποτε υποχρέωση απογραφικής δήλωσης στον e-ΕΦΚΑ («προεγγραφής») ή προσκόμισης οποιουδήποτε εγγράφου, βεβαίωσης ή ασφαλιστικής ενημερότητας του e- ΕΦΚΑ, ως δικαιολογητικού για έναρξη ή μεταβολή εργασιών στη Φορολογική Διοίκηση, καταργείται.
