Η αδήλωτη εργασία, η ελλιπής ασφάλιση και οι αδήλωτες υπερωρίες είναι οι κατεξοχήν παραβάσεις που εντόπισε η Ανεξάρτητη Αρχή της Επιθεώρησης Εργασίας σε κλάδους και επιχειρήσεις όπου στατιστικά διαπιστώνονται υψηλά ποσοστά παραβατικότητας.
Αυτοί οι κλάδοι είναι: εστιατόρια, καφέ, ξενοδοχεία, κατασκευές, αλλά και κομμωτήρια, εταιρείες security, συνεργεία αυτοκινήτων και πρατήρια καυσίμων.
Τα πρόστιμα και η παραβατικότητα το 2025
Τα πρόστιμα για την αδήλωτη εργασία που επιβλήθηκαν το 2025 σημείωσαν πρωτιά με 15,6 εκατ. ευρώ σε σύνολο προστίμων ύψους 44 εκατ. ευρώ για παραβάσεις της εργατικής νομοθεσίας. Δεύτερη σε παραβατικότητα ήταν η καταστρατήγηση της υποχρέωσης για την εφαρμογή ψηφιακής κάρτας εργασίας με πρόστιμα 12,6 εκατ. ευρώ.
Η αδήλωτη εργασία και η παράνομη απασχόληση, επισημαίνει η Επιθεώρηση Εργασίας, προκαλούν εισφοροδιαφυγή και φοροδιαφυγή, διαστρεβλώνουν την ανταγωνιστικότητα εις βάρος των νομοταγών επιχειρήσεων, οδηγούν τους εργαζόμενους σε χαμηλότερους μισθούς, αλλά και σε ελλιπή ασφάλιση σε περίπτωση ασθένειας, ατυχήματος, ανεργίας και συνταξιοδότησης.
Το νέο επιχειρησιακό σχέδιο ελέγχων
Το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της Επιθεώρησης Εργασίας προβλέπει στοχευμένους ελέγχους αιφνιδιαστικά και χωρίς προειδοποίηση σε συγκεκριμένους τομείς της οικονομίας όπου εντοπίζεται συστηματική παραβατικότητα. Στο επίκεντρο βρίσκονται ο επισιτισμός, οι επιχειρήσεις φιλοξενίας, το λιανικό εμπόριο, οι κατασκευές και οι υπηρεσίες καθαριότητας, κλάδοι με έντονη εποχικότητα και υψηλή κινητικότητα προσωπικού.
Αναλυτικά οι έλεγχοι για την αδήλωτη εργασία περιλαμβάνουν τους εξής κλάδους και επιχειρήσεις:
- Επισιτισμός
- Βιοτεχνικά πάρκα & Βιομηχανικές ζώνες
- Κομμωτήρια & Πρατήρια βενζίνης
- Συνεργεία αυτοκινήτων & Μεταφορικές επιχειρήσεις
- Λιανικό εμπόριο & Καθαριότητα
- Κατασκευές & Φιλοξενία
- Υπηρεσίες ασφάλειας & Επιχειρήσεις φασόν
Υποχρεώσεις εργοδοτών και ψηφιακή κάρτα
Τόσο οι εργοδότες όσο και οι εργαζόμενοι είναι νομικά υποχρεωμένοι να συνεργαστούν κατά τους ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας. Ειδικότερα, οι εργοδότες οφείλουν:
- Να παρουσιάζουν τα ζητούμενα έγγραφα.
- Να δέχονται την επίσκεψη των Επιθεωρητών στους χώρους και τις εγκαταστάσεις.
- Να παρέχουν πρόσβαση στα αρχεία, μητρώα, άδειες λειτουργίας και αποδεικτικά δήλωσης στα ταμεία κοινωνικής ασφάλισης.
Οι επιχειρήσεις που λειτουργούν με το σύστημα της ψηφιακής κάρτας εργασίας οφείλουν να τηρούν ηλεκτρονικό σύστημα μέτρησης του χρόνου εργασίας και οι σημάνσεις της κάρτας να είναι σύμφωνες με τη νομοθεσία χρονικών ορίων εργασίας. Η παρεμπόδιση του ελέγχου επισύρει διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.
