Τους βασικούς άξονες του νέου νομοσχεδίου για την επαγγελματική ασφάλιση παρουσίασε η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, στο 7ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης, δίνοντας έμφαση στη διεύρυνση της πρόσβασης στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης.
Η υπουργός υπογράμμισε ότι η μεταρρύθμιση αποτελεί συνέχεια των παρεμβάσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί στον χώρο της επαγγελματικής ασφάλισης και βασίζεται τόσο στην εμπειρία εφαρμογής του υφιστάμενου πλαισίου όσο και στις ανάγκες που έχουν αναδείξει οι εργαζόμενοι, οι επιχειρήσεις και οι φορείς της αγοράς.
Η κ. Κεραμέως έκανε λόγο για μία ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική ενίσχυσης της αποταμίευσης και των επενδύσεων, η οποία αποσκοπεί στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης και στη θωράκιση της οικονομικής και κοινωνικής ανθεκτικότητας για τις επόμενες δεκαετίες.
Όπως είπε, η επαγγελματική ασφάλιση δεν αποτελεί μία περιφερειακή πολιτική, αλλά αποτελεί τον συνδετικό κρίκο μεταξύ της ατομικής αποταμίευσης, της συνταξιοδοτικής επάρκειας και της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας.
Παράλληλα, η υπουργός Εργασίας δήλωσε ότι, για την κυβέρνηση, η αντιμετώπιση των προκλήσεων που ανακύπτουν από τις εξελίξεις στην αγορά εργασίας και τις δημογραφικές μεταβολές είναι ζήτημα στρατηγικής σημασίας.
«Στο πλαίσιο αυτό, η διαρκής ενίσχυση του πρώτου, υποχρεωτικού πυλώνα ασφάλισης συνιστά αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.
Την ίδια στιγμή, όμως, αναγνωρίζουμε ότι ένας ισχυρός πρώτος πυλώνας χρειάζεται και συμπληρωματικούς πυλώνες ασφάλισης, όπως ο δεύτερος πυλώνας.
Αυτή ακριβώς είναι η φιλοσοφία της μεταρρύθμισης που προωθούμε, μίας μεταρρύθμισης η οποία στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες», τόνισε η κ. Κεραμέως, αναλύοντας περαιτέρω:
«’Αξονας πρώτος: Μεγαλύτερη ευελιξία και απλούστευση της λειτουργίας των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ). Δημιουργούνται οι προϋποθέσεις, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι και περισσότερες επιχειρήσεις να μπορούν να ενταχθούν στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης. Προς αυτήν την κατεύθυνση, εισάγονται για πρώτη φορά στην ελληνική αγορά τα λεγόμενα “ανοιχτά” ΤΕΑ, τα οποία θα μπορούν να εξυπηρετούν τόσο μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις με περιορισμένο αριθμό εργαζομένων όσο και ελεύθερους επαγγελματίες.
Τα “ανοιχτά” ΤΕΑ θα λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από την Τράπεζα της Ελλάδος, εφόσον πληρούν αυξημένες κεφαλαιακές απαιτήσεις, ενώ, στη συνέχεια, θα μπορούν να δέχονται νέες επιχειρήσεις, φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις, χωρίς να απαιτείται εκ νέου εποπτική έγκριση από την Τράπεζα της Ελλάδος για κάθε επιμέρους προσχώρηση. Δεδομένης της δομής της ελληνικής οικονομίας, όπου περίπου το 92% των επιχειρήσεων απασχολεί έως 10 εργαζόμενους, καθίσταται σαφές ότι η διευκόλυνση της ένταξής τους στα ΤΕΑ αποτελεί βασική προτεραιότητα. Επίσης, τα “ανοιχτά” ΤΕΑ δεν θα υπόκεινται στο αυξημένο κατώφλι των 100 μελών, ενώ θα λειτουργούν ως ταμεία-“ομπρέλα”, διευκολύνοντας την ένταξη μικρών επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών.
Μέσω της συμμετοχής αυτής, ελαχιστοποιείται το διαχειριστικό κόστος που συνεπάγεται η λειτουργία ενός ΤΕΑ. Επιπλέον, μειώνονται τα γραφειοκρατικά εμπόδια. Ενδεικτικά, ένα ΤΕΑ θα μπορεί να δημιουργεί ή να τροποποιεί πρόγραμμα για τη συμμετέχουσα χρηματοδοτούσα επιχείρηση με απλή απόφαση του διοικητικού του συμβουλίου, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά τροποποίηση του καταστατικού. Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα στελέχωσης των εποπτικών συμβουλίων των ΤΕΑ με εξωτερικά μέλη, τα οποία θα διαθέτουν επαρκή επιστημονική εξειδίκευση και εχέγγυα αξιοπιστίας. Με τον τρόπο αυτό, βελτιώνεται η διαφάνεια και η αξιοπιστία μέσα από σαφή καθορισμό του πλαισίου διακυβέρνησης των ΤΕΑ.
Δεύτερος άξονας είναι η ενίσχυση της ελκυστικότητας της επαγγελματικής ασφάλισης. Προωθούνται παρεμβάσεις που απλοποιούν και καθιστούν πιο λειτουργικό και προβλέψιμο το φορολογικό πλαίσιο, ώστε ο ασφαλισμένος να γνωρίζει με μεγάλη σαφήνεια ποια θα είναι η μελλοντική του παροχή. Επιπλέον, θεσπίζεται η δυνατότητα των ΤΕΑ να προσφέρουν στα μέλη τους και προγράμματα υγείας.
Παράλληλα, εισάγεται το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), το οποίο παρέχει νέες επιλογές για εργαζόμενους και επιχειρήσεις και ενισχύει τη συμμετοχή στη συμπληρωματική συνταξιοδοτική προστασία.
Το νέο προϊόν εντάσσεται πλήρως στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, υπάγεται στην εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος και διέπεται από τους ίδιους αυστηρούς κανόνες λειτουργίας με τα ΤΕΑ, εξασφαλίζοντας ισοδύναμη προστασία για τους ασφαλισμένους και την ίδια φορολογική μεταχείριση. Με αυτόν τον τρόπο, δημιουργείται ένα κοινό πλαίσιο λειτουργίας επαγγελματικής ασφάλισης, που συνδυάζει τον υγιή ανταγωνισμό με την υψηλού επιπέδου εποπτεία και την πλήρη προστασία των ασφαλισμένων.
Ο τρίτος άξονας της μεταρρύθμισης αφορά την ενίσχυση της προστασίας των ασφαλισμένων.
Κεντρική του συνιστώσα αποτελεί η πλήρης φορητότητα των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, με στόχο τη διευκόλυνση της κινητικότητας στην αγορά εργασίας και την ουσιαστική διασφάλιση των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων.
Πρόκειται για ένα σημαντικό στοιχείο ενίσχυσης της ελκυστικότητας της επαγγελματικής ασφάλισης, καθώς οι πολίτες θα γνωρίζουν ότι, ανεξαρτήτως μεταβολών στην επαγγελματική τους πορεία, θα μπορούν να μεταφέρουν με ευκολία τα δικαιώματά τους από ένα προϊόν σε άλλο.
Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η πλήρης φορητότητα συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, δηλαδή η δυνατότητα μεταβίβασης ολόκληρων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων από ΤΕΑ σε ΤΕΑ, από ΤΕΑ σε ΟΑΠΕΣ, από ΟΑΠΕΣ σε ΤΕΑ, καθώς και μεταξύ αντίστοιχων σχημάτων, αλλά και η ατομική φορητότητα μέσω μίας τυποποιημένης διαδικασίας μεταφοράς κατοχυρωμένων συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων ενός μέλους σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, όταν μεταβάλλεται η επαγγελματική του κατάσταση.
Η φορητότητα αυτή συνδυάζεται με την αυστηρή εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ώστε η ενίσχυση της ευελιξίας να συνοδεύεται από ισχυρή προστασία των ασφαλισμένων.
Έτσι, τα δικαιώματα που αποκτούν οι πολίτες παραμένουν κατοχυρωμένα και τους ακολουθούν σε όλη την επαγγελματική τους διαδρομή.
Σε μία αγορά εργασίας που μεταβάλλεται ραγδαία, με συχνές αλλαγές εργοδότη, επαγγέλματος ή και επαγγελματικής δραστηριότητας, η επαγγελματική ασφάλιση οφείλει να προσαρμόζεται στη ζωή των πολιτών και όχι οι πολίτες στις ακαμψίες του συστήματος.
Για τον λόγο αυτό, ενισχύεται η φορητότητα, διευκολύνεται η μεταφορά δικαιωμάτων και διασφαλίζεται ότι οι συνταξιοδοτικές αποταμιεύσεις παραμένουν προστατευμένες και αξιοποιήσιμες, ανεξαρτήτως επαγγελματικής μεταβολής.
Ταυτόχρονα, ενισχύονται η διαφάνεια, η ενημέρωση των ασφαλισμένων και το πλαίσιο εποπτείας, ώστε κάθε ευρώ που κατευθύνεται σε συνταξιοδοτική αποταμίευση να απολαμβάνει το υψηλότερο δυνατό επίπεδο προστασίας. Διότι η βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη του δεύτερου πυλώνα είναι η εμπιστοσύνη, η οποία οικοδομείται μέσα από διαφάνεια, λογοδοσία και ουσιαστική προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων».
«Η ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης συνιστά εθνική προτεραιότητα και εντάσσεται ταυτόχρονα σε μία ευρύτερη ευρωπαϊκή στρατηγική για το μέλλον, η οποία επιδιώκει την αύξηση των αποταμιεύσεων των πολιτών, την ενίσχυση των επενδύσεων στην οικονομία και την ενδυνάμωση της ασφάλειας των επόμενων γενεών.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι απλός παρατηρητής αυτών των εξελίξεων. Οφείλει να συμμετέχει ενεργά, να καλύψει το χαμένο έδαφος και να διαμορφώσει ένα σύγχρονο, ασφαλές και αξιόπιστο πλαίσιο ανάπτυξης του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης. Αυτός είναι και ο στόχος της μεταρρύθμισης που προωθούμε», σημείωσε η υπουργός Εργασίας και συμπλήρωσε: «Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με συνέπεια προς αυτήν την κατεύθυνση, παραμένοντας ανοιχτοί σε προτάσεις και βελτιωτικές παρεμβάσεις».
Κλείνοντας την τοποθέτησή της, η κ. Κεραμέως τόνισε τη σημασία του κοινωνικού διαλόγου και στον τομέα της επαγγελματικής ασφάλισης, «που θα αποτυπωθεί στην πράξη, όπως συνέβη και στην Κοινωνική Συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του υπουργείου Εργασίας και των εθνικών κοινωνικών εταίρων για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας».
