Την δυνατότητα των εργοδοτών να εφαρμόσουν φέτος για ένα 6μηνο ένα νέο ιδιόμορφο σύστημα εκ περιτροπής εργασίας και να απασχολούν τους εργαζόμενούς τους δυο εβδομάδες το μήνα κατ ελάχιστον συνεχόμενα ή διακεκομμένα, γεγονός που συνεπάγεται και μείωση κατά 50% των προβλεπόμενων αποδοχών, με ρήτρα διατήρησης των θέσεων εργασίας εισήγαγε η ΠΝΠ της 20ης Μαρτίου, στο πλαίσιο των έκτακτων και προσωρινών μέτρων στην αγορά εργασίας για την αντιμετώπιση και τον περιορισμό της διασποράς του κορονοϊού COVID-19.
“Από το γράμμα της διάταξης όπως έχει αποτυπωθεί στην ΠΝΠ προκύπτει ότι το μέτρο αφορά στο σύνολο των επιχειρήσεων», δηλώνει ο δικηγόρος – εργατολόγος, Γιάννης Καρούζος, προσθέτοντας πως «η διάταξη θα πρέπει να επανεξεταστεί και να εξαιρεθούν τουλάχιστον οι επιχειρήσεις των οποίων ο κύκλος εργασιών βελτιώνεται ή δεν έχει σημειώσει οικονομική καθίζηση στην διάρκεια της κρίσης. Εκεί η εφαρμογή του μέτρου από τον εργοδότη θα είναι απολύτως καταχρηστική”.
Στην νομοθετική ρύθμιση της ΠΝΠ δεν υπάρχει ρητή αναφορά περιορισμού του μέτρου “σε επιχειρήσεις-εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, που έχουν οριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών, βάσει Κ.Α.Δ κύριας δραστηριότητας, ως κλάδοι πληττόμενοι από την εξάπλωση του κορωνοϊού COVID-19” όπως αντίστοιχα συμβαίνει με την διάταξη για την αναστολή των συμβάσεων εργασίας. Σύμφωνα με ειδικούς αυτό οδηγεί στο συμπέρασμα πως το μέτρο είναι κατ αρχήν οριζόντιο και μπορεί να εφαρμοστεί από το σύνολο των επιχειρήσεων της χώρας για το 6μηνο Μάρτιος 2020 – Σεπτέμβριος 2020.
Σημειώνεται πως η ΠΝΠ παραπέμπει σε υπουργική απόφαση με την οποία “ρυθμίζεται κάθε αναγκαία λεπτομέρεια”. Συνεπώς στην εν λόγω υπουργική απόφαση θα πρέπει να αποτυπώνονται προφανώς όλες οι επιμέρους πλευρές του εν λόγω μέτρου κι αν αυτό θα εφαρμοστεί τελικά οριζόντια ή μόνο σε κλάδους που πλήττονται βάσει των ΚΑΔ του υπουργείου Οικονομικών. Οι πρώτες πληροφορίες από το υπουργείο Εργασίας ανέφεραν πως το μέτρο θα αφορά στις επιχειρήσεις που πλήττονται. Άλλες πληροφορίες, μάλιστα, δεν απέκλειαν το σενάριο, το μέτρο να εφαρμοστεί διαζευκτικά ή και συνδυαστικά με το μέτρο της αναστολής συμβάσεων εργασίας για τις επιχειρήσεις που συμπεριλαμβάνονται στη λίστα με τους ΚΑΔ του υπουργείου Οικονομικών.
Όπως εξηγεί ο κ. Καρούζος, το προυπάρχον της κρίσης του κορονοιού νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει ήδη τη δυνατότητα του εργοδότη να προχωρά μονομερώς χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του εργαζόμενου σε σύστημα εκ περιτροπής εργασίας, με συγκεκριμένες όμως διαδικασίες (διαβούλευση κλπ), οι οποίες είναι ζητούμενο πώς μπορούν να εφαρμοστούν στις σημερινές συνθήκες. Αξίζει να σημειωθεί πως και τα δικαστήρια αποδείχθηκαν στην πράξη αυστηρά στην εφαρμογή του μέτρου, καθώς αποφάνθηκαν με δικαστικές αποφάσεις υπέρ των εργαζομένων, κυρίως εξαιτίας της ελλιπούς διαβούλευσης και μη συνδρομής περιστατικών που αποδείκνυαν την οικονομική καταστροφή των επιχειρήσεων.
Το μέτρο ονομάζεται “λειτουργία επιχειρήσεων με προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας”. Υπενθυμίζεται πως οι επιχειρήσεις που συμπεριλαμβάνονται στους ΚΑΔ του υπουργείου Οικονομικών έχουν τη δυνατότητα να θέσουν σε προσωρινή αναστολή τις συμβάσεις εργασίας του προσωπικού τους, ώστε να μην καταβάλλουν τους μισθούς και οι εργαζόμενοι να πάρουν τα 800 ευρώ από το κράτος. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα προβλέψεις το μέτρων των αναστολών συμβάσεων ισχύει κατ αρχήν για ένα μήνα, δηλαδή έως τις 20 Απριλίου, ενώ η νέα μορφή εκ περιτροπής εργασία μπορεί να εφαρμοστεί για 6 μήνες, δηλαδή έως τις 20 Σεπτεμβρίου.
Ειδικότερα, σύμφωνα με το επίμαχο άρθρο 9 της ΠΝΠ, το μέτρο αυτό μπορεί να εφαρμοστεί για χρονικό διάστημα που δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 6 μήνες από την έναρξη ισχύος της επίμαχης ΠΝΠ, δηλαδή έως 20 Σεπτεμβρίου. Όπως ρητά αναφέρεται «ο εργοδότης δύναται, με απόφασή του, να ορίζει προσωπικό ασφαλούς λειτουργίας της επιχείρησης ως εξής:
* Κάθε εργαζόμενος μπορεί να απασχολείται κατ’ ελάχιστο 2 εβδομάδες με περίοδο αναφοράς τον μήνα, συνεχόμενα ή διακεκομμένα,
* Ο ανωτέρω τρόπος οργάνωσης της εργασίας γίνεται ανά εβδομάδα και εντάσσεται σε αυτόν τουλάχιστον το 50% του προσωπικού της επιχείρησης,
* Εργοδότης που θα εφαρμόσει αυτόν τον τρόπο οργάνωσης της εργασίας υποχρεούται να διατηρήσει τον ίδιο αριθμό εργαζομένων που απασχολούνταν κατά την έναρξη εφαρμογής του.
Στο τέλος κάθε μήνα o εργοδότης υποχρεούται να δηλώνει την εφαρμογή του ανωτέρω τρόπου εργασίας σε ειδικό έντυπο στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Ειδικοί εκτιμούν όσοι εργάζονται 5ήμερο με αυτό το σύστημα θα πρέπει να εργάζονται τουλάχιστον 10 ημέρες το μήνα, ενώ όσοι εργάζονται 6ήμερο τουλάχιστον 12 ημέρες το μήνα
Ειδικοί εκτιμούν πως εφόσον το μέτρο εφαρμόζεται συνδυαστικά με την αναστολή συμβάσεων, το 50% υπολογίζεται στο σύνολο των εργαζομένων πριν τις αναστολές συμβάσεων.
Μιλώντας την Τρίτη 24 Μαρτίου στο ΣΚΑΪ ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Γιάννης Βρούτσης ανέφερε ειδικότερα ότι:
«Βρισκόμαστε σε έκτακτη περίοδο και το ζητούμενο είναι να διατηρηθούν οι θέσεις εργασίας την επόμενη μέρα. Για να υπάρξουν θέσεις εργασίας πρέπει να υπάρξουν και επιχειρήσεις. Και για να υπάρξουν επιχειρήσεις πρέπει να δώσουμε ευέλικτα εργαλεία διατήρησης των θέσεων εργασίας. Στις επιχειρήσεις που έχουν πληγεί αλλά λειτουργούν με βάση τις ΚΑΔ δώσαμε δυο εργαλεία
* να αξιολογήσουν το προσωπικό τους και σε ένα τμήμα να αναστείλουν την σύμβαση εργασίας τους με απαγόρευση απόλυσης και να πάρουν τα 800 ευρώ,
* οι άλλοι τους δώσαμε το εργαλείο της ευελιξίας. Να χρησιμοποιήσουν το προσωπικό τους 50% στη βάση του μήνα, με τις μισές αποδοχές για να ζήσουν οι επιχειρήσεις».
Ερωτηθείς για τους εργαζόμενους των επιχειρήσεων που έκλεισαν με κρατική εντολή και τι θα γίνει μετά την προβλεπόμενη περίοδο εντός της οποίας απαγορεύονται οι απολύσεις, απάντησε: «Πάμε σιγά, σιγά. Δε νομοθετούμε για το σύνολο της περιόδου. Θα δούμε τι θα γίνει όταν τελειώσει ο μήνας που λέτε. Αυτή τη στιγμή όμως υπάρχει απαγόρευση κάθε απόλυσης στις επιχειρήσεις που αναστείλαμε με διοικητική πράξη».
