Την επανάσταση που επιφέρει στην αγορά εργασίας η Τεχνητή Νοημοσύνη, τις επιπτώσεις και τις προοπτικές που αυτή δημιουργεί, ανέπτυξε η Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, κατά τη διάρκεια συζήτησης με τη δημοσιογράφο Μαριάννα Πυργιώτη, στο πλαίσιο του 5ου συνεδρίου Cyber Greece.
Η κ. Κεραμέως υπογράμμισε τη σημαντική διείσδυση που καταγράφει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας διεθνώς, επισημαίνοντας ότι η χώρα μας έχει να διανύσει σημαντικό δρόμο σε αυτόν τον τομέα.
«Και λέω έχουμε πολύ δρόμο, γιατί, αν δει κανείς τα επίσημα στοιχεία, για επιχειρήσεις 10 εργαζομένων και άνω, ένα περίπου 10% κάνει κάποια χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης. Κάποια χρήση μπορεί να είναι μία πολύ προχωρημένη χρήση σε εργοστάσια μέσα στη βιομηχανία, αλλά μπορεί να είναι και μία απλή χρήση του ChatGPT. ‘Αρα, έχουμε πολύ δρόμο, με την έννοια ότι ακόμη δεν έχει διεισδύσει όσο θα φανταζόταν κανείς η Τεχνητή Νοημοσύνη στην αγορά εργασίας», συμπλήρωσε η ίδια.
Η Υπουργός εκτίμησε ότι η Ευρώπη έχει μία σημαντική πρόκληση μπροστά της, καθώς έχει μία σημαντική απόσταση να διανύσει, προκειμένου να καταστεί πιο ανταγωνιστική απέναντι σε άλλες ηπείρους, όπως οι ΗΠΑ, όπου αναπτύσσεται το 73% των μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Αυτό αγγίζει άλλα ζητήματα. Αγγίζει ζητήματα δικαίου του ανταγωνισμού, πώς μπορεί να αναμορφωθεί το ευρωπαϊκό δίκαιο, προκειμένου ακριβώς να φύγουμε από την παλιά λογική, όταν πρωτοξεκίνησε η Ευρωπαϊκή Ένωση που ήταν πώς θα προστατεύσω το ένα κράτος μέλος από το άλλο, αλλά, μέχρι τώρα, δεν έχουμε δει την Ευρώπη ως ένα σύνολο, που θα μπορέσει να ανταγωνιστεί περισσότερο τις άλλες ηπείρους», σημείωσε.
Επανερχόμενη στην εγχώρια αγορά εργασίας, η κ. Κεραμέως τόνισε την ανάγκη να ληφθούν μέτρα, που εκτείνονται σε δύο άξονες.
Όπως είπε, «ο πρώτος άξονας είναι να αξιοποιήσουμε στο έπακρο αυτήν την τεχνολογία, γιατί έχει πολλά να μας προσφέρει, ιδιαίτερα σε επίπεδο παραγωγικότητας, αλλά ταυτόχρονα και να θωρακίσουμε δικαιώματα, δικαιώματα εργαζομένων, δικαιώματα κοινωνικού μερίσματος. Όλα αυτά έχουν τη σημασία τους», ανέφερε η Υπουργός, παρατηρώντας ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα επηρεάσει πολύ το εργασιακό τοπίο, αλλά και το τοπίο της κοινωνικής ασφάλισης.
Επιπλέον, η κ. Κεραμέως ανέδειξε τον κρίσιμο ρόλο που θα διαδραματίσει η διά βίου μάθηση, η αναβάθμιση δεξιοτήτων και η επανακατάρτιση κυρίως σε δεξιότητες που θα είναι σε πάρα πολύ μεγάλη ζήτηση από την αγορά εργασίας, καθώς και την ανάγκη να υπάρξει αλλαγή φιλοσοφίας στην εκπαίδευση, τονίζοντας την υποχρέωση της πολιτείας να επενδύει στην κατάρτιση και στην επανακατάρτιση.
«’Αρα, σε ό,τι αφορά το πρώτο σκέλος, που είναι η αγορά εργασίας, πάρα πολύ κρίσιμο και καταλυτικό είναι το κομμάτι της επανακατάρτισης και της αναβάθμισης δεξιοτήτων. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, προβλέποντας αυτήν την τάση, η ελληνική κυβέρνηση έχει επενδύσει μεγάλη προσπάθεια και πόρους σε μία ριζική αναβάθμιση δεξιοτήτων και στην επανακατάρτιση του ενεργού πληθυσμού, καθώς και σε προγράμματα με δύο βασικούς άξονες: πράσινες δεξιότητες και ψηφιακές δεξιότητες που είναι οι δύο κατηγορίες δεξιοτήτων που θα είναι σε πολύ μεγάλη ζήτηση τα επόμενα χρόνια. Τις επόμενες δεκαετίες, πλησιάζουμε προσεχώς τους 460.000 εργαζόμενους που περνάνε μέσα από προγράμματα επανακατάρτισης και αναβάθμισης δεξιοτήτων. Γιατί; Για να μπορέσουν, να μπορέσουμε ως πολιτεία να τους εξοπλίσουμε καλύτερα για τις αλλαγές που έρχονται», προσέθεσε η Υπουργός.
Περνώντας στον δεύτερο άξονα που αφορά στον τομέα της κοινωνικής ασφάλισης και θέτοντας το ερώτημα: Πόσο η μετεξέλιξη της αγοράς εργασίας θα επιδράσει στις ασφαλιστικές εισφορές, η κ. Κεραμέως διερωτήθηκε: «Βλέπουμε χώρες που ήδη στο επάγγελμα των φροντιστών έχουν ρομπότ. Ερώτηση: Τα ρομπότ θα πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές; Να ένα ερώτημα που γεννάται. Τι γίνεται με το ασφαλιστικό σύστημα; Πώς θα παραμείνει βιώσιμο το ασφαλιστικό σύστημα, όταν έχουμε περισσότερες μηχανές, επί της ουσίας, οι οποίες θα παράγουν ένα έργο».
Απαντώντας στο παραπάνω ερώτημα, η Υπουργός Εργασίας δήλωσε ότι η δουλειά της εκάστοτε κυβέρνησης είναι να βλέπει το μέλλον.
«Εμείς στο Υπουργείο Εργασίας κάνουμε μία μελέτη γι’ αυτό. Κοιτάμε δηλαδή διεξοδικά το ζήτημα για το πώς θα επιδράσει η Τεχνητή Νοημοσύνη σε ζητήματα βιωσιμότητας, κοινωνικής ασφάλισης, ασφαλιστικών συστημάτων εν γένει και ούτω καθεξής. Εξετάζουμε πρακτικές άλλων χωρών, θεωρούμε χρέος μας να το κάνουμε αυτό, παρότι αυτό αργεί, αλλά δεν έχει σημασία. Η δουλειά μας είναι να προβλέπουμε ακριβώς όλες τις παραμέτρους για την καλύτερη θωράκιση των ασφαλιστικών συστημάτων και των πολιτών».
Σε ερώτηση σχετικά με Έλληνες που επιστρέφουν στη χώρα, μετά από χρόνια δραστηριότητας στο εξωτερικό, η κ. Κεραμέως απάντησε: «Γίνεται μία μεγάλη προσπάθεια από πλευράς Υπουργείου, για να προσελκύσουμε πίσω στη χώρα μας με στρατηγικό τρόπο τους συμπατριώτες μας που έφυγαν κυρίως στα δύσκολα χρόνια της κρίσης», επισημαίνοντας ότι επίκειται μία νέα εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στις 7 Δεκεμβρίου 2025, στη Νέα Υόρκη, με τη συμμετοχή 40 μεγάλων εταιρειών, οι οποίες αναζητούν εξειδικευμένο προσωπικό από όλους τους τομείς.
Η κ. Κεραμέως ανέδειξε και μία νέα πτυχή για τους Έλληνες που επιστρέφουν στην πατρίδα μας. «Αυτοί οι 420.000 που έχουν ήδη γυρίσει και οι άλλοι που θα γυρίσουν, η μεγάλη πλειονότητα αυτών είναι σε αναπαραγωγική ηλικία. ‘Αρα, σκεφτείτε πόσο σημαντική “ένεση” είναι και για το δημογραφικό της χώρας».
Τέλος, ερωτηθείσα για τις αλλαγές που πιστεύει ότι πρέπει να συντελεστούν στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας, προκειμένου αυτό να προσαρμοστεί στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας, σχολίασε ότι πρέπει να δοθεί έμφαση στις μικρές ηλικίες.
«Και μπορεί να ακούγεται λίγο αιρετικό, αλλά, αν δει κανείς μόνο και μόνο τα ιατρικά δεδομένα, θα δει ότι το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου εγκεφάλου διαμορφώνεται μέχρι περίπου τα 7 έτη, μέχρι τα 6-7 χρόνια. Αυτό σου δείχνει και τον δρόμο. Γι’ αυτόν τον λόγο, αυτή η κυβέρνηση έβαλε τα αγγλικά στο δημόσιο νηπιαγωγείο και τη ρομποτική από τα 4 έτη, για να υπάρξει εξοικείωση με τις νέες τεχνολογίες για παράδειγμα. Γι’ αυτόν τον λόγο, τα πρώτα ψήγματα ερεθισμάτων για την αγορά εργασίας έρχονται στις πρώτες τάξεις του Δημοτικού. Με πιο παιγνιώδη τρόπο, μαθαίνω τα επαγγέλματα. Αλλά, όταν μαθαίνεις τα επαγγέλματα, να μην μαθαίνεις ότι υπάρχει μόνο ο δικηγόρος, ο γιατρός, ο μηχανικός. Μην παρεξηγηθώ, είμαι μέσα στις τρεις κατηγορίες, οπότε δεν υπάρχει παρεξήγηση, αλλά υπάρχουν και άλλα επαγγέλματα, όπως οι τεχνικοί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με τεράστια ζήτηση. Οι ναυτικοί, ένα επάγγελμα το οποίο πραγματικά έχει φοβερή ανάγκη από εμπλουτισμό, πολύ καλά αμειβόμενο επάγγελμα. Λέω μερικά για τα οποία δεν μιλάμε συχνά, αλλά πρέπει να μιλήσουμε από πολύ νωρίς. Αν περιμένουμε την Α’ Λυκείου και τη Β΄ Λυκείου, κατά τη γνώμη μου είναι αργά», ανέφερε η Υπουργός Εργασίας.
