Χαμένα ένσημα, διαδοχική και παράλληλη ασφάλιση, διορθώσεις αποδοχών και πλασματικά έτη μπορούν να κάνουν τη διαφορά στο τελικό ποσό της σύνταξης. Τι πρέπει να ελέγξουν οι ασφαλισμένοι πριν από την οριστικοποίηση της συνταξιοδότησής τους
Η σωστή προετοιμασία πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ένα μέρος των ασφαλισμένων διαπιστώνει εκ των υστέρων ότι δεν έχουν καταγραφεί όλα τα ένσημα ή ότι οι αποδοχές που χρησιμοποιήθηκαν για τον υπολογισμό της σύνταξης δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα.
Τα βασικά σημεία που μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερη σύνταξη είναι τα εξής:
1. Αναζήτηση των «χαμένων» ενσήμων
Ένα από τα συχνότερα προβλήματα αφορά περιόδους ασφάλισης που δεν εμφανίζονται ολοκληρωμένα στο ασφαλιστικό ιστορικό.
Όταν εντοπιστούν παλιά ένσημα και προστεθούν στον συνολικό χρόνο ασφάλισης, ο ΕΦΚΑ μπορεί να προχωρήσει σε νέο υπολογισμό της σύνταξης. Σε αυτή την περίπτωση, η αύξηση δεν αφορά μόνο το μελλοντικό ποσό, αλλά μπορεί να συνοδεύεται και από αναδρομικά ποσά για το διάστημα που δεν είχε υπολογιστεί ο συγκεκριμένος χρόνος.
Αντίστοιχα, ασφαλισμένος με 33 έτη και επιπλέον εννέα μήνες που δεν είχαν καταχωριστεί, από σύνταξη 1.125 ευρώ μπορεί να φτάσει στα 1.165 ευρώ, κερδίζοντας 40 ευρώ τον μήνα.
Η διαδοχική ασφάλιση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Ο χρόνος που έχει πραγματοποιηθεί σε διαφορετικά Ταμεία μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να συνυπολογιστεί ώστε ο ασφαλισμένος να συμπληρώσει τα απαιτούμενα έτη και να κατοχυρώσει νωρίτερα δικαίωμα συνταξιοδότησης.
Η παράλληλη ασφάλιση, δηλαδή η ταυτόχρονη καταβολή εισφορών σε δύο ασφαλιστικά καθεστώτα, δεν προσθέτει κατ’ ανάγκη επιπλέον χρόνια στον συνολικό ασφαλιστικό χρόνο.
4. Διόρθωση των ασφαλιστέων αποδοχών
Καθοριστικό ρόλο στον υπολογισμό της ανταποδοτικής σύνταξης έχουν οι ασφαλιστέες αποδοχές.
Για τους μισθωτούς πρόκειται για τις μικτές αποδοχές επί των οποίων υπολογίστηκαν οι ασφαλιστικές εισφορές, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες συνδέονται με τις ασφαλιστικές εισφορές που καταβλήθηκαν.
Εάν στο ασφαλιστικό ιστορικό εμφανίζονται χαμηλότερες αποδοχές από εκείνες που πραγματικά δηλώθηκαν και για τις οποίες καταβλήθηκαν εισφορές, μπορεί να ζητηθεί διόρθωση.
Στους μισθωτούς ο έλεγχος μπορεί να γίνει μέσω παλαιών εκκαθαριστικών μισθοδοσίας και άλλων αποδεικτικών στοιχείων, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες κρίσιμο στοιχείο αποτελούν οι καταβληθείσες εισφορές.
Η διόρθωση των αποδοχών προς τα πάνω μπορεί να οδηγήσει και σε υψηλότερη ανταποδοτική σύνταξη.
5. Αναγνώριση πλασματικών ετών με σωστή βάση υπολογισμού
Η εξαγορά πλασματικού χρόνου αποτελεί ένα ακόμη εργαλείο για όσους χρειάζονται επιπλέον έτη προκειμένου να θεμελιώσουν ή να βελτιώσουν το συνταξιοδοτικό τους δικαίωμα.
Ωστόσο, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη βάση υπολογισμού της εξαγοράς. Όταν αυτή πραγματοποιείται με χαμηλές αποδοχές, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το τελικό ποσό της σύνταξης.
Για παράδειγμα, εάν ένας ασφαλισμένος αναγνωρίσει τρία πλασματικά έτη με βάση μισθό 1.000 ευρώ, η επίδραση στη σύνταξη θα είναι μικρότερη σε σχέση με την αναγνώριση των ίδιων ετών με βάση υψηλότερες αποδοχές, όπου αυτό επιτρέπεται.
Ανάλογα με τα έτη που αναγνωρίζονται και τα ποσά που χρησιμοποιούνται στον υπολογισμό, η διαφορά στο τελικό ποσό μπορεί να είναι σημαντική.
6. Η παραμονή στην ασφάλιση για περισσότερα έτη
Η παραμονή στην εργασία και η συνέχιση της ασφάλισης, όταν δεν υπάρχει άμεση ανάγκη συνταξιοδότησης, μπορεί να λειτουργήσει ως σημαντικός «μοχλός» για την αύξηση της σύνταξης. Κάθε επιπλέον έτος ασφάλισης βελτιώνει το ποσοστό αναπλήρωσης και, σε συνδυασμό με τις ασφαλιστέες αποδοχές, μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο ανταποδοτικό ποσό.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, καθώς αποτελεί κομβικό σημείο για τον υπολογισμό της σύνταξης. Για τον λόγο αυτό, όσοι βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση της 40ετίας θα πρέπει να εξετάζουν εάν τους συμφέρει να παραμείνουν στην ασφάλιση για το απαιτούμενο διάστημα, αντί να αποχωρήσουν νωρίτερα.
7. Η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση
Ένα ακόμη σημαντικό «κλειδί» είναι η προσυνταξιοδοτική βεβαίωση, η οποία επιτρέπει στον ασφαλισμένο να ελέγξει τον ασφαλιστικό του χρόνο πριν από την οριστική υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Με τη διαδικασία αυτή εξετάζεται το σύνολο του ασφαλιστικού βίου και μπορούν να εντοπιστούν έγκαιρα χαμένα ένσημα, κενά στην ασφάλιση ή περίοδοι που δεν έχουν καταχωριστεί σωστά. Η έγκαιρη διόρθωση των στοιχείων περιορίζει τον κίνδυνο να εκδοθεί σύνταξη με ελλιπή ασφαλιστικό χρόνο και να χρειαστεί αργότερα επανυπολογισμός.
