Σε ένα νέο, αυστηρότερο πλαίσιο υπηρεσιακής εξέλιξης οδηγούνται οι δηµόσιοι υπάλληλοι, καθώς το υπό συζήτηση νοµοσχέδιο στη Βουλή συνδέει ακόµη περισσότερο τη βαθµολογική και επαγγελµατική πορεία τους µε την αξιολόγηση, τις δεξιότητες, τις εξετάσεις και την κρίση των προϊσταµένων. Το νοµοσχέδιο, σύµφωνα µε την κριτική που ασκείται από την Α∆Ε∆Υ, η οποία απέστειλε χθες τις προτάσεις της στον υπουργό Εσωτερικών, αποτελεί συνέχεια των αλλαγών στο Πειθαρχικό ∆ίκαιο και έρχεται να δηµιουργήσει ένα νέο µοντέλο διοίκησης, στο οποίο η υπηρεσιακή εξέλιξη δεν θα εξαρτάται µόνο από τα χρόνια υπηρεσίας και τα τυπικά προσόντα, αλλά και από την αξιολόγηση της απόδοσης και των δεξιοτήτων κάθε υπαλλήλου.
Το συνολικό πακέτο των αλλαγών δηµιουργεί ένα διαφορετικό µοντέλο υπηρεσιακής εξέλιξης. Η βαθµολογική προαγωγή συνδέεται µε την αξιολόγηση. Η αξιολόγηση συνδέεται µε τις δεξιότητες. Η πρόσβαση σε θέσεις ευθύνης συνδέεται µε τον βαθµό και την αξιολόγηση, ενώ η επιλογή προϊσταµένων περνά από γραπτές εξετάσεις και συνεντεύξεις. Παράλληλα, η ψηφιακή κάρτα δηµιουργεί ένα ακόµη επίπεδο καταγραφής της υπηρεσιακής παρουσίας.
Αναλυτικά:
1. Νέο βαθµολόγιο
Μία από τις σηµαντικότερες αλλαγές αφορά το βαθµολόγιο των δηµοσίων υπαλλήλων. Η νέα κλίµακα προβλέπει επτά βαθµούς, έναντι πέντε σήµερα.
Ο βαθµός Α΄ θα αφορά τους Γενικούς ∆ιευθυντές και ο βαθµός Β΄ τους ∆ιευθυντές, ενώ για τη µεγάλη πλειονότητα των υπαλλήλων καταληκτικός βαθµός θα είναι ο Γ΄. Για τους υπαλλήλους κατηγορίας ΥΕ, ο καταληκτικός βαθµός θα είναι ο ∆΄. Η συγκεκριµένη αλλαγή προκαλεί έντονες αντιδράσεις, καθώς η Α∆Ε∆Υ υποστηρίζει ότι οδηγεί σε αυτοδίκαιη βαθµολογική υποβάθµιση υπαλλήλων που σήµερα βρίσκονται στους ανώτερους βαθµούς.
Παράλληλα, αυξάνονται σηµαντικά τα απαιτούµενα χρόνια για τη µετάβαση από τον εισαγωγικό στον καταληκτικό βαθµό (βλ. σχετ. πίνακα). Ωστόσο, η συµπλήρωση του απαιτούµενου χρόνου υπηρεσίας δεν σηµαίνει αυτόµατη προαγωγή. Ο υπάλληλος θα πρέπει να αξιολογείται θετικά και ως προς τις εννέα δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου ∆εξιοτήτων. Με αυτόν τον τρόπο, η αξιολόγηση µετατρέπεται σε βασικό µηχανισµό για την υπηρεσιακή εξέλιξη.
2. «Κλειδί» για την εξέλιξη
Η εξέλιξη στον επόµενο βαθµό θα περνά πλέον από την αξιολόγηση των δεξιοτήτων του υπαλλήλου. Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα επιτάχυνσης της βαθµολογικής εξέλιξης για υπαλλήλους που θα έχουν αξιολογηθεί ως «υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων» για τρία συνεχόµενα έτη. Σύµφωνα µε την Α∆Ε∆Υ, ωστόσο, έτσι δηµιουργείται ένα σύστηµα δύο ταχυτήτων: από τη µία, οι υπάλληλοι που θα προχωρούν ταχύτερα και, από την άλλη, εκείνοι που θα παραµένουν στάσιµοι εφόσον δεν πληρούν τα κριτήρια αξιολόγησης.
3. Και οι κρίνοντες κρίνονται
Μεγάλες αλλαγές προβλέπονται και στη διαδικασία επιλογής προϊσταµένων, καθώς το νέο σύστηµα προβλέπει τη δηµιουργία Μητρώου Υποψηφίων Προϊσταµένων και γραπτή εξέταση υπό την εποπτεία του ΑΣΕΠ. Ωστόσο, η κριτική που ασκείται είναι ότι το νέο σύστηµα δεν «µηδενίζει» το κοντέρ, αλλά πριµοδοτεί σηµαντικά όσους έχουν ήδη ασκήσει καθήκοντα προϊσταµένου. Παράλληλα, για την ένταξη στο Μητρώο προβλέπεται ως προϋπόθεση η κατοχή τουλάχιστον του βαθµού Ε΄. Εφόσον όµως η προαγωγή συνδέεται µε την αξιολόγηση, δηµιουργείται ένας επιπλέον µηχανισµός αποκλεισµού από τη διαδικασία επιλογής.
4. Απεργία-αποχή και επιπτώσεις
Ιδιαίτερα αιχµηρές είναι οι αντιδράσεις της Α∆Ε∆Υ για τις διατάξεις που συν[1]δέουν την απεργία-αποχή από την αξιολόγηση µε την υπηρεσιακή εξέλιξη. Με βάση την κριτική που διατυπώνεται, υπάλληλος στον οποίο έχει ασκηθεί πειθαρχική δίωξη για συµµετοχή στην απεργία-αποχή δεν θα µπορεί να ενταχθεί στο Μητρώο Υποψηφίων Προϊσταµένων. Αντίστοιχα, προβλέπεται δυνατότητα παύσης προϊσταµένου, σε περίπτωση άσκησης σχετικής πειθαρχικής δίωξης.
5. Γραπτά τεστ
Η γραπτή εξέταση αποκτά κοµβικό ρόλο στην επιλογή ∆ιευθυντών και Τµηµαταρχών, καθώς θα αντιστοιχεί στο 50% της συνολικής µοριοδότησης. Το υπόλοιπο 50% θα προκύπτει από τυπικά προσόντα, εργασιακή εµπειρία και άσκηση καθηκόντων ευθύνης. Στην πράξη, η εξέταση θα εστιάζει σε µεγάλο βαθµό στις δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου ∆εξιοτήτων και µπορεί να περιλαµβάνει ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. Αυτό προκαλεί αντιδράσεις, καθώς υποστηρίζεται ότι υποβαθµίζεται η ολοκληρωµένη γνώση και δίνεται µεγαλύτερη έµφαση στην κατοχή συγκεκριµένων «δεξιοτήτων». Το νοµοσχέδιο θέτει και συγκεκριµένες προϋποθέσεις για τη συµµετοχή στην πρώτη γραπτή εξέταση, καθώς οι υποψήφιοι θα πρέπει να διαθέτουν είτε τουλάχιστον έξι χρόνια συνολικής πραγµατικής δηµόσιας υπηρεσίας στην αντίστοιχη κατηγορία εκπαίδευσης είτε δέκα χρόνια συνολικής πραγµατικής δηµόσιας υπηρεσίας, από τα οποία τουλάχιστον τρία στην αντίστοιχη κατηγορία. Έτσι, ένα σηµαντικό τµήµα των νεότερων δηµοσίων υπαλλήλων δεν θα έχει δικαίωµα συµµετοχής στην πρώτη διαδικασία.
Σηµαντικές παρεµβάσεις προβλέπονται και για το Εθνικό Κέντρο ∆ηµόσιας ∆ι[1]οίκησης και Αυτοδιοίκησης, καθώς η εκπαίδευση των στελεχών συνδέεται περισσότερο µε την αποτελεσµατικότητα και την παραγωγικότητα του ∆ηµοσίου και µε την υποστήριξη ενός σύγχρονου παραγωγικού µοντέλου οικονοµικής και κοινωνικής ανάπτυξης. Παράλληλα, στον διαγωνισµό για την Εθνική Σχολή ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης και Αυτοδιοίκησης ενισχύεται η βαρύτητα των τεστ δεξιοτήτων. Το µοντέλο που προωθείται δίνει µεγαλύτερη έµφαση στις δεξιότητες και µικρότερη στην παραδοσιακή εξέταση επιστηµονικών και θεωρητικών γνώσεων. Ακόµη και η εξέταση µαθηµάτων ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης µπορεί να πραγµατοποιείται µε ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής, χωρίς να είναι απαραίτητη η ανάπτυξη κειµένου.
6. Κοµβική η συνέντευξη
Ιδιαίτερη σηµασία αποκτά η συνέντευξη στην ΕΣ∆∆Α, καθώς ο τελικός συντελεστής της φτάνει το 34%. Η Α∆Ε∆Υ εκφράζει επιφυλάξεις για την αυξηµένη βαρύτητα της συνέντευξης, υποστηρίζοντας ότι µπορεί να περιορίσει τη σηµασία των αντικειµενικών κριτηρίων. Παράλληλα, προβλέπεται συµµετοχή ψυχολό[1]γου ή εξειδικευµένου επαγγελµατία στη χρήση ψυχοµετρικών εργαλείων, χωρίς δικαίωµα βαθµολογίας.
Επίσης, προβλέπεται ότι το 50% των θέσεων του εισαγωγικού διαγωνισµού θα καλύπτεται υποχρεωτικά από πτυχιούχους συγκεκριµένων κατηγοριών, όπως µηχανικούς, πληροφορικούς, οικονοµολόγους και λογιστές. Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι προϋποθέσεις συµµετοχής δηµοσίων υπαλλήλων στον εισαγωγικό διαγωνισµό της ΕΣ∆∆Α, καθώς -µεταξύ άλλων- τίθεται ως προϋπόθεση να µην υπάρχει εκκρεµής πειθαρχική δίωξη, καταδικαστική πειθαρχική απόφαση ή διοικητικό µέτρο κατά την τελευταία πενταετία. Ακόµη αυστηρότερες είναι οι συνέπειες για σπουδαστές που αποβάλλονται λόγω αδικαιολόγητων απουσιών ή πειθαρχικών παραπτωµάτων. Προβλέπεται, υπό τις προϋποθέσεις του νοµοσχεδίου, µη διορισµός, επιστροφή των καθαρών αποδοχών που έλαβαν κατά τη διάρκεια των σπουδών και αποκλεισµός από νέο εισαγωγικό διαγωνισµό της ΕΣ∆∆Α ή διαγωνισµό του ΑΣΕΠ για πέντε χρόνια.
Στο ΕΚ∆∆Α προβλέπεται επίσης η δηµιουργία «Ακαδηµίας Ηγεσίας», µε τη νέα δοµή να προορίζεται για την εκπαίδευση ανώτερων στελεχών της ∆ηµόσιας ∆ιοίκησης, ενώ προβλέπεται δυνατότητα συµµετοχής και υπαλλήλων που επιθυµούν να αποκτήσουν προσόν επιλογής για θέση ευθύνης. Την ίδια στιγµή, το ΙΝΕΠ µετονοµάζεται σε Ακαδηµία Επαγγελµατικής Ανάπτυξης ∆ηµοσίων Υπαλλήλων, σηµατοδοτώντας µία ευρύτερη αλλαγή στη φιλοσοφία της επιµόρφωσης.
7. Βιοµετρική τεχνολογία
Στο τελευταίο κοµµάτι του νοµοσχεδίου βρίσκεται µία από τις πλέον πολυσυζητηµένες ρυθµίσεις: η εισαγωγή ψηφιακής κάρτας για την καταγραφή της φυσικής παρουσίας των δηµοσίων υπαλλήλων. Η ρύθµιση προβλέπει ακόµη και τη δυνατότητα χρήσης βιοµετρικής τεχνολογίας.
Πηγή: Απογευματινή
