Μια σειρά από σημαντικές φορολογικές και συνταξιοδοτικές διατάξεις, τις οποίες προωθεί προς ψήφιση στη Βουλή το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, παρουσίασαν στο Υπουργικό Συμβούλιο υπό τον πρωθυπουργό, ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υφυπουργός Θάνος Πετραλιάς.
Επιπλέον, με ειδικές διατάξεις, αντιμετωπίζεται το φαινόμενο δημοσίων φορέων και οργανισμών που αφήνουν απλήρωτες οφειλές προς επιχειρήσεις Κοινής Ωφέλειας.
Συγκεκριμένα, όπως ανακοίνωσε το ΥΠΕΘΟΟ, οι σημαντικότερες αλλαγές τις οποίες προβλέπει το νέο συνταξιοδοτικό και φορολογικό νομοσχέδιο, είναι οι εξής:
Α. Με τις προτεινόμενες συνταξιοδοτικές διατάξεις αφενός μεν, τροποποιούνται και συμπληρώνονται οι διατάξεις του Μέρους Β΄ του ν. 5045/2023 κατά το μέρος που αφορούν στην αναπροσαρμογή των συντάξεων των στρατιωτικών και των εκ του νόμου εξομοιούμενων με αυτούς, κατά την έννοια των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 25 του π.δ. 169/2007 (Α’ 210), οι οποίοι εμπίπτουν στις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016 (Α’ 85), ήτοι εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και δεν υπάγονται στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης («e-ΕΦΚΑ»), καθώς και των πολεμικών συνταξιούχων του άρθρου 1 του π.δ. 168/2007 (Α’209), τόσο από την 1η.1.2017, βάσει των διατάξεων των άρθρων 123 έως 161 του ν. 4472/2017 (Α’ 74 και διόρθωση σφαλμάτων Α’ 85) όσο και από την 1η.10.2025, βάσει των διατάξεων του Μέρους ΣΤ’ του ν. 5265/2026 και του Μέρους Γ΄ του ν. 5246/2025.
Ο σχετικός ανακαθορισμός καθίσταται απαραίτητος λόγω του ότι, βάσει του συνταξιοδοτικού καθεστώτος που διέπει τα ως άνω πρόσωπα, η σύνταξη εξακολουθεί να συνδέεται με τον μισθό των εν ενεργεία συναδέλφων τους, με συνέπεια να ανακύπτει ανάγκη αναμόρφωσης της σύνταξης οσάκις μεταβάλλεται ο προαναφερόμενος μισθός (κατά την πάγια αρχή που προβλέπεται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 9, 9Α, 34, 34Α του π.δ. 169/2007 και 4 παρ. 3 του ν. 4387/2016).
Εν προκειμένω δε, η αναμόρφωση της σύνταξης, βάσει των μεταβολών των αντίστοιχων μισθολογικών διατάξεων δεν δύναται να προκύψει αυτοματοποιημένα, χωρίς τη θέσπιση σχετικών ρητών διατάξεων, με δεδομένη και την ιδιαιτερότητα των διατάξεων των νέων μισθολογικών νόμων.
Ειδικότερα, τα συνταξιοδοτικά ζητήματα που έχουν ανακύψει από 1ης.1.2017, ύστερα από τη θέσπιση των μισθολογικών διατάξεων των άρθρων 123 έως 161 του ν. 4472/2017 για ειδικές κατηγορίες λειτουργών και υπαλλήλων του Δημοσίου και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και για τους ενστόλους (στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και του Πυροσβεστικού Σώματος και του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής) επιχειρήθηκε να επιλυθούν με τις διατάξεις του Μέρους Β’ του ν. 5045/2023. Ωστόσο, κατά την πρακτική εφαρμογή των προαναφερόμενων διατάξεων, ως προς την αναπροσαρμογή της σύνταξης των προσώπων στα οποία αυτές αφορούν (και λόγω των πολλαπλών ειδικών κατηγοριών των προσώπων των περ. α’, β’ και ε’ της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016_, σε συνδυασμό και με τον καινοφανή χαρακτήρα σχετικών ρυθμίσεων των ως άνω διατάξεων του ν. 4472/2017 (θέσπιση, για πρώτη φορά, μισθολογικών κλιμακίων εντός του βαθμού των ενστόλων), διαπιστώθηκε η αδήριτη ανάγκη τροποποίησης και συμπλήρωσης των διατάξεων του Μέρους Β’ του ν. 5045/2023, προκειμένου να καλυφθούν περιπτώσεις και κενά που ο νομοθέτης του ν. 5045/2023 δεν ήταν δυνατόν να προβλέψει από τον χρόνο θέσπισης του νόμου αυτού.
Επιπρόσθετα δε, από 1ης.10.2025 θεσπίστηκαν νέα, αναπροσαρμοσμένα μισθολόγια για τα στελέχη τόσο των Ενόπλων Δυνάμεων (ν. 5265/2026, Α’ 3) όσο και των Σωμάτων Ασφαλείας (ν. 5246/2025, Α’ 198), με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, να ανακύπτει ανάγκη και νέου ανακαθορισμού των αντίστοιχων συντάξιμων αποδοχών από την ως άνω ημερομηνία.
Επίσης, στα δικαιούχα πρόσωπα της ειδικής σύνταξης της περ. δ’ της παρ. 2 του άρθρου 57 του ν. 5039/2023 (ειδική σύνταξη θυμάτων δυστυχήματος Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023), βάσει των κείμενων διατάξεων, δεν συμπεριλαμβάνεται η περίπτωση διαζευγμένου ή χήρου και άτεκνου αποβιώσαντος, πρόβλημα που τώρα αντιμετωπίζεται.
Τέλος, για τα τέκνα συνταξιούχων οι οποίοι, βάσει της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016, δεν υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ, δεν ισχύει το όριο ηλικίας καταβολής σύνταξης που προβλέπεται για τις αντίστοιχες περιπτώσεις που υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ.
Β. Περαιτέρω, με τις προτεινόμενες διατάξεις αντιμετωπίζονται ζητήματα που έχουν ανακύψει για ορισμένες κατηγορίες προσωπικού του Δημοσίου και συγκεκριμένα για υπαλλήλους που υπάγονται στον ν. 4354/2014 (Α’ 176) και κατά τη μονιμοποίησή τους διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην Ι.Κ.Α.
Γ. Επιπλέον με τις προτεινόμενες διατάξεις αντιμετωπίζονται φορολογικής φύσεως ζητήματα και συγκεκριμένα:
-προτείνονται λοιπές φορολογικές ρυθμίσεις και συγκεκριμένα:
α) ειδική ρύθμιση για τους επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών, που θα ισχύει για εισοδήματα που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2025, σύμφωνα με την οποία, το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας αυτών θα υπολογίζεται, μειωμένο κατά ποσοστό 30%, σε σχέση με το ποσό που θα προέκυπτε από την εφαρμογή των γενικών διατάξεων του άρθρου 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος,
β) εξαίρεση για πληρωμές που διενεργούνται από την Ιερά Κοινότητα, τις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους και τα εξαρτήματα αυτών, ώστε για τις πληρωμές αυτές υπόχρεοι σε απόδοση του οφειλόμενου φόρου εισοδήματος να είναι πλέον οι λήπτες των πληρωμών, απαλλασσομένων των ανωτέρω νομικών οντοτήτων από την υποχρέωση παρακράτησης και απόδοσης του φόρου,
γ) εισαγωγή νέου συστήματος επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) αγροτικού πετρελαίου, το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου 2026. Το νέο σύστημα προβλέπει την επιστροφή του ΕΦΚ και του αναλογούντος σε αυτόν ΦΠΑ απευθείας στην αντλία και θα υλοποιηθεί μέσω ειδικής εφαρμογής που αναπτύσσεται από την ΑΑΔΕ. Πρόκειται για την ικανοποίηση ενός πάγιου αιτήματος των αγροτών, οι οποίοι θα λαμβάνουν την έκπτωση άμεσα κατά την πληρωμή. Ταυτόχρονα προβλέπεται ότι ο ΕΦΚ επιστρέφεται στους πρατηριούχους ή συμψηφίζεται, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση που θα εκδοθεί.
Δ. Τέλος, με τις προτεινόμενες σχεδίου νόμου επιλύονται ζητήματα που έχουν ανακύψει κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας, στην οποία αφορούν οι προτεινόμενες διατάξεις.
Ειδικότερα, διευθετούνται πρακτικά ζητήματα που είχαν ανακύψει κατά τη μέχρι σήμερα εφαρμογή της διαδικασίας χορήγησης και επιστροφής προκαταβολών προς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και της διαδικασίας εξόφλησης λογαριασμών από τους Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, ενώ εισάγεται ρύθμιση για τον τρόπο με το οποίο θα εξοφλούνται εφεξής από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών οι ανεξόφλητοι λογαριασμοί ηλεκτρικής ενέργειας Φορέα που δεν ανήκει στην Κεντρική Διοίκηση, κατόπιν βεβαίωσης των οφειλών στη φορολογική αρχή, με στόχο την μείωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Επίσης, εισάγεται ρύθμιση ένταξης στο ειδικό τιμολόγιο ΓΑΙΑ για τους κατόχους αγροτικών συνδέσεων, των οποίων οι καταναλώσεις, ιδίως κατά τη θερινή περίοδο, αυξάνονται σημαντικά. Η ρύθμιση καταλαμβάνει και τους Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΓΟΕΒ-ΤΟΕΒ).
Τέλος, αντιμετωπίζεται η ανάγκη κατάργησης ειδικών λογαριασμών που υπάγονται στις εξαιρέσεις του άρθρου 3 του ν. 3697/2008 (Α’ 194).
Ποιοι είναι οι επιδιωκόμενοι στόχοι;
Α. Με τις προτεινόμενες διατάξεις του σχεδίου νόμου, αντιμετωπίζεται το ζήτημα του ανακαθορισμού των συντάξιμων αποδοχών του συνόλου των συντάξεων των στρατιωτικών και των εκ του νόμου εξομοιούμενων με αυτούς, κατά την έννοια των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 25 του π.δ. 169/2007 (Α’210), οι οποίοι εμπίπτουν στις διατάξεις της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016 (Α’ 85), ήτοι δεν υπάγονται στον Ηλεκτρονικό Εθνικό Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης, καθώς και των πολεμικών συνταξιούχων του άρθρου 1 του π.δ. 168/2007 (Α’209).
Οι προτεινόμενες διατάξεις, αφενός μεν, τροποποιούν και συμπληρώνουν τις διατάξεις του Μέρους Β΄ του ν. 5045/2023 κατά το μέρος που αφορούν στην αναπροσαρμογή από την 1η.1.2017 των συντάξεων των προσώπων των περ. α΄, β΄ και ε΄ της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016 βάσει των διατάξεων των άρθρων 123 έως 161 του ν. 4472/2017 (Α’ 74), αφετέρου δε, ρυθμίζουν από την 1η.10.2025 τον ανακαθορισμό των συντάξιμων αποδοχών βάσει των διατάξεων του Μέρους ΣΤ’ του ν. 5265/2026 και του Μέρους Γ΄ του ν.5246/2025.
Ο σχετικός ανακαθορισμός καθίσταται απαραίτητος λόγω του ότι, βάσει του συνταξιοδοτικού καθεστώτος που διέπει τα ως άνω πρόσωπα, η σύνταξη εξακολουθεί να συνδέεται με τον μισθό των εν ενεργεία συναδέλφων τους, με συνέπεια να ανακύπτει ανάγκη αναμόρφωσης της σύνταξης οσάκις μεταβάλλεται ο προαναφερόμενος μισθός, κατά την πάγια αρχή που προβλέπεται από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 9, 9Α, 34, 34Α του π.δ. 169/2007 και 4 παρ. 3 του ν. 4387/2016. Εν προκειμένω δε, η αναμόρφωση της σύνταξης, βάσει των μεταβολών των αντίστοιχων μισθολογικών διατάξεων δεν δύναται να προκύψει αυτοματοποιημένα, χωρίς τη θέσπιση σχετικών ρητών διατάξεων, με δεδομένη και την ιδιαιτερότητα των διατάξεων των νέων μισθολογικών νόμων. Ειδικότερα, τα συνταξιοδοτικά ζητήματα που έχουν ανακύψει από 1ης.1.2017, ύστερα από τη θέσπιση των μισθολογικών διατάξεων των άρθρων 123 έως 161 του ν. 4472/2017 (Α’ 74 και διόρθωση σφαλμάτων Α’ 75) για ειδικές κατηγορίες λειτουργών και υπαλλήλων του Δημοσίου και των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου, καθώς και για τους ενστόλους (στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς και του Πυροσβεστικού και Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής), επιχειρήθηκε να επιλυθούν με τις διατάξεις του Μέρους Β’ του ν. 5045/2023.
Ωστόσο, κατά την πρακτική εφαρμογή των προαναφερόμενων διατάξεων, ως προς την αναπροσαρμογή της σύνταξης των προσώπων στα οποία αυτές αφορούν και λόγω των πολλαπλών ειδικών κατηγοριών των προσώπων (των περ. α’, β’ και ε’ της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016), σε συνδυασμό και με τον καινοφανή χαρακτήρα σχετικών ρυθμίσεων των ως άνω διατάξεων του ν. 4472/2017 (θέσπιση, για πρώτη φορά, μισθολογικών κλιμακίων εντός του βαθμού των ενστόλων), διαπιστώθηκε η αδήριτη ανάγκη τροποποίησης και συμπλήρωσης των διατάξεων του Μέρους Β’ του ν. 5045/2023, προκειμένου να καλυφθούν περιπτώσεις και κενά που ο νομοθέτης του ν. 5045/2023 δεν ήταν δυνατόν να προβλέψει από τον χρόνο θέσπισης του νόμου αυτού. Επιπρόσθετα δε, από 1ης.10.2025 θεσπίστηκαν νέα, αναπροσαρμοσμένα μισθολόγια για τα στελέχη τόσο των Ενόπλων Δυνάμεων (ν. 5265/2026, Α’ 3) όσο και των Σωμάτων Ασφαλείας (ν. 5246/2025, Α’ 198), με αποτέλεσμα, σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, να ανακύπτει ανάγκη και νέου ανακαθορισμού των αντίστοιχων συντάξιμων αποδοχών από την ως άνω ημερομηνία.
Επίσης, συμπεριλαμβάνονται στα δικαιούχα πρόσωπα της ειδικής σύνταξης της περ. δ της παρ. 2 του άρθρου 57 του ν. 5039/2023 (ειδική σύνταξη θυμάτων δυστυχήματος Τεμπών της 28ης Φεβρουαρίου 2023), και η περίπτωση διαζευγμένου ή χήρου και άτεκνου αποβιώσαντος.
Τέλος, αυξάνεται το όριο ηλικίας καταβολής σύνταξης για τα τέκνα συνταξιούχων οι οποίοι, βάσει της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016, δεν υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ, ώστε να ισχύουν και για τις περιπτώσεις αυτές οι αντίστοιχες προβλέψεις για όσους υπάγονται στον e-ΕΦΚΑ.
Από τις συνταξιοδοτικές διατάξεις η κύρια πρόσθετη ετήσια (πάγια) δαπάνη που προκαλείται, ανέρχεται στα 7.780.000 ευρώ, περίπου, και προκύπτει λόγω της αναπροσαρμογής που επιφέρουν στις συντάξεις των προσώπων της παρ. 3 του άρθρου 4 του ν. 4387/2016, οι μισθολογικές διατάξεις των νόμων 5265/2026 και 5246/2025 που θεσπίστηκαν για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας. Η δαπάνη αυτή θα επιβαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό του έτους 2026 και των επόμενων ετών. Επίσης, προκαλείται εφάπαξ δαπάνη (για το διάστημα από 1.10.2025 έως 31.12.2025) ύψους 1.950.000 ευρώ, περίπου, θα επιβαρύνει τον Κρατικό Προϋπολογισμό του έτους 2026.
Η συνολική προκαλούμενη δαπάνες είναι εντός των δεσμευτικών ορίων του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού (ΠΔΠ) για τα έτη 2026-2029 και θα καλυφθούν από τις Γενικές Κρατικές Δαπάνες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Β. Περαιτέρω, τροποποιείται το άρθρο 64 του ν. 5113/2024 (Α’ 96), αναφορικά με τη μισθολογική κατάταξη συνταξιούχων που εξακολουθούν να εργάζονται κατά το χρονικό διάστημα από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης και μέχρι και τη λύση της υπαλληλικής σχέσης, και προστίθεται αναδρομικά από την 24η.6.2023 στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου αυτού η κατηγορία των υπαλλήλων που κατά τη μονιμοποίησή τους διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην Ι.Κ.Α.
Γ. Επιπλέον, με τις διατάξεις του σχεδίου νόμου προτείνεται μια σειρά αναγκαίων τροποποιήσεων σε φορολογικές ρυθμίσεις.
Ειδικότερα:
α) για τους επαγγελματίες πωλητές λαϊκών αγορών εισάγεται ειδική ρύθμιση, που θα ισχύει για εισοδήματα που αποκτώνται από το φορολογικό έτος 2025, σύμφωνα με την οποία, το ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας αυτών θα υπολογίζεται, μειωμένο κατά ποσοστό 30%, σε σχέση με το ποσό που θα προέκυπτε από την εφαρμογή των γενικών διατάξεων του άρθρου 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Πρόκειται για ικανοποίηση παγίου αιτήματος του ως άνω Κλάδου επαγγελματιών.
β) για την Ιερά Κοινότητα, τις Ιερές Μονές του Αγίου Όρους και τα εξαρτήματα αυτών, προβλέπεται εξαίρεση ώστε για τις πληρωμές που διενεργούν υπόχρεοι σε απόδοση του οφειλόμενου φόρου εισοδήματος να είναι πλέον οι λήπτες των πληρωμών, απαλλασσομένων των ανωτέρω νομικών οντοτήτων από την υποχρέωση παρακράτησης και απόδοσης του φόρου.
γ) εισάγεται το νέο σύστημα επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) αγροτικού πετρελαίου, το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή από την 1η Νοεμβρίου 2026. Το νέο σύστημα προβλέπει την επιστροφή του ΕΦΚ και του αναλογούντος σε αυτόν ΦΠΑ απευθείας στην αντλία και θα υλοποιηθεί μέσω ειδικής εφαρμογής που αναπτύσσεται από την ΑΑΔΕ. Πρόκειται για την ικανοποίηση ενός πάγιου αιτήματος των αγροτών, οι οποίοι θα λαμβάνουν την έκπτωση άμεσα κατά την πληρωμή. Ταυτόχρονα προβλέπεται ότι ο ΕΦΚ επιστρέφεται στους πρατηριούχους ή συμψηφίζεται, σύμφωνα με την υπουργική απόφαση που θα εκδοθεί.
Δ. Τέλος, με τις προτεινόμενες διατάξεις του σχεδίου νόμου επιλύονται, μέσω εισαγωγής βελτιωτικών ρυθμίσεων, πρακτικά ζητήματα που έχουν ανακύψει κατά την εφαρμογή της νομοθεσίας, στην οποία αφορούν οι προτεινόμενες διατάξεις.
Ειδικότερα:
α) τροποποιείται το πλαίσιο χορήγησης και επιστροφής προκαταβολών προς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας και επικαιροποιούνται οι όροι και η διαδικασία εξόφλησης λογαριασμών από τους Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν πρακτικά ζητήματα που είχαν ανακύψει κατά την εφαρμογή μέχρι σήμερα της διαδικασίας, ενώ -για πρώτη φορά- τίθεται ως προϋπόθεση για την εξόφληση από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών των ανεξόφλητων λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας Φορέα που δεν ανήκει στην Κεντρική Διοίκηση η προηγούμενη βεβαίωσή του προς εξόφληση ποσού σε βάρος του Φορέα αυτού στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, ως εσόδου του Ελληνικού Δημοσίου. Η νέα αυτή ρύθμιση συμβάλλει στη συνετή διαχείριση από τους ως άνω Φορείς των σχετικών οικονομικών τους υποχρεώσεων.
β) παρέχεται η δυνατότητα στους κατόχους αγροτικών συνδέσεων, αλλά και τους Οργανισμούς Εγγείων Βελτιώσεων (ΓΟΕΒ-ΤΟΕΒ) που δεν έχουν ενταχθεί στο ειδικό τιμολόγιο ΓΑΙΑ των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να ενταχθούν σε αυτό από την 1η Απριλίου 2026, προκειμένου να μειωθεί το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως κατά τη θερινή περίοδο, κατά την οποία οι καταναλώσεις των αγροτών αυξάνονται σημαντικά.
Τέλος, παρέχεται η δυνατότητα στον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να καταργεί ειδικούς λογαριασμούς που υπάγονται στις εξαιρέσεις του άρθρου 3 του ν. 3697/2008 (Α’ 194) για λόγους εξορθολογισμού της διαχείρισης αυτών, στο πλαίσιο της λογιστικής μεταρρύθμισης, με απώτερο σκοπό την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση των διαθεσίμων του Ελληνικού Δημοσίου.
