Στην «πρώτη γραμμή» των ελέγχων περνά το 2026 η νεοσύστατη ομάδα ΔΕΟΣ της εφορίας, όπως προβλέπει το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, το οποίο θέτει στόχο για εφέτος τη διενέργεια 194.000 ελέγχων σε ολόκληρη τη χώρα, με αξιοποίηση συστημάτων επιχειρησιακής και τεχνητής νοημοσύνης, αναλυτικών εργαλείων δεδομένων και στοχευμένων διασταυρώσεων.
Το πλαίσιο αυτό εντάσσεται στο αναθεωρημένο στρατηγικό σχέδιο 2025-2029 της ΑΑΔΕ για τη μετάβαση στη «Φορολογική Διοίκηση 3.0», δηλαδή σε ένα μοντέλο που στηρίζεται περισσότερο στα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, στις αυτοματοποιημένες διαδικασίες και στην προληπτική ανίχνευση κινδύνων.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής στην αγορά ακινήτων, με αιχμή την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, από εφέτος το νέο εργαλείο θα καταγράφει το ιδιοκτησιακό καθεστώς και τη χρήση των ακινήτων, διευκολύνοντας τις διασταυρώσεις και τον εντοπισμό περιπτώσεων αδήλωτων μισθωμάτων, αλλά και την ταυτοποίηση δικαιούχων ενισχύσεων.
Το σχέδιο της Αρχής δείχνει ότι δεν εξαντλείται όμως μόνο στην είσπραξη των κρατικών εσόδων, αλλά και στην καλύτερη εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων, με ταυτόχρονη ενίσχυση των μηχανισμών εσωτερικού ελέγχου και διοικητικής διαφάνειας για αύξηση της αξιοπιστίας.
Αναβάθμιση ελέγχων με ΑΙ
Στο αμιγώς ελεγκτικό σκέλος, το σχέδιο της ΑΑΔΕ προβλέπει τουλάχιστον 53.900 ελέγχους από τις φορολογικές ελεγκτικές υπηρεσίες, 100.800 από τις τελωνειακές ελεγκτικές υπηρεσίες και, επιπλέον, 39.300 ελέγχους και έρευνες από την Γενική Διεύθυνση Δυνάμεων Ελέγχου Οικονομικών Συναλλαγών (ΓΔ ΔΕΟΣ).
Παράλληλα, μέσα στο 2026 προγραμματίζεται η ολοκλήρωση του συστήματος προηγμένης επιχειρησιακής νοημοσύνης και ανάλυσης δεδομένων (BI/AI και DA), καθώς και του συστήματος παρακολούθησης της κίνησης επαγγελματικών οχημάτων και εμπορευματοκιβωτίων κατά την είσοδο και κυκλοφορία τους στη χώρα. Ο συνδυασμός αυτών των έργων δείχνει ότι η Αρχή επιδιώκει να δρα προληπτικά, μετατοπίζοντας το βάρος από τον εκ των υστέρων έλεγχο, στην έγκαιρη στόχευση των κινδύνων φοροδιαφυγής, λαθρεμπορίου και οικονομικού εγκλήματος.
Φορολογική συνέπεια έως 98% το 2026
Ο πρώτος μεγάλος άξονας του σχεδίου αφορά στην «εύκολη συμμόρφωση», δηλαδή στην προσπάθεια να αυξηθεί η οικειοθελής ανταπόκριση των φορολογουμένων πριν χρειαστούν κατασταλτικά μέτρα.
Για το 2026 τίθεται στόχος:
– να υποβληθούν δηλώσεις ΦΠΑ από τουλάχιστον το 98% των ενεργών υπόχρεων,
– να συμμορφωθεί τουλάχιστον το 60% όσων εμφανίζουν για πρώτη φορά ληξιπρόθεσμες οφειλές και
– να εισπραχθεί τουλάχιστον το 45% αυτών των οφειλών.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ΑΑΔΕ στοχεύει σε ποσοστό εμπρόθεσμων πληρωμών τουλάχιστον 85% για ΦΠΑ, φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων και ΕΝΦΙΑ, ενώ προβλέπει και 55.000 τηλεφωνικές επικοινωνίες με φορολογουμένους, καθώς και 74.000 εργασίες για τη διασφάλιση της είσπραξης ΕΦΚ στα καύσιμα και στην αλκοόλη.
Ξεχωριστή θέση στο σχέδιο καταλαμβάνει και η νέα αρμοδιότητα στον τομέα των αγροτικών ενισχύσεων, μετά την απορρόφηση του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η ΑΑΔΕ προβλέπει ότι έως το τέλος Ιουνίου 2026 θα έχουν ολοκληρωθεί οι πληρωμές για αιτήσεις αγροτικών ενισχύσεων του 2025 αλλά και εκκρεμότητες προηγούμενων ετών, ενώ έως τις 15 Νοεμβρίου 2026 θα έχει ολοκληρωθεί η προκαταβολή της Βασικής Ενίσχυσης για το σύνολο των αιτήσεων του ίδιου έτους.
Παράλληλα, σχεδιάζονται ανάκτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, τεχνικοί και επιτόπιοι έλεγχοι ζωικού κεφαλαίου, έλεγχοι στο 100% του δείγματος για επιχειρήσεις μεταποίησης γάλακτος και διενέργεια όλων των προβλεπόμενων ελέγχων του δείγματος 2025. Η στόχευση εδώ είναι διπλή: αφενός η επιτάχυνση των πληρωμών προς τους πραγματικούς δικαιούχους, αφετέρου η αποκατάσταση αξιοπιστίας σε έναν τομέα με αυξημένες απαιτήσεις διασταύρωσης και εποπτείας.
Εξυπηρέτηση στον πολίτη
Ο δεύτερος άξονας, σύμφωνα με αναθεωρημένο Στρατηγικό Σχέδιο 2025-2029 της ΑΑΔΕ, εστιάζει στην εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων, με στόχο να συνδυαστεί η αυστηρότερη εποπτεία με ταχύτερες και πιο αυτοματοποιημένες υπηρεσίες.
Στο πεδίο αυτό προβλέπονται επιστροφές φόρων ύψους 8,038 δισ. ευρώ, εξυπηρέτηση μέσω βιντεοκλήσης τουλάχιστον του 70% των αιτημάτων που διεκπεραιώνονται για χορήγηση ΑΦΜ και κλειδαρίθμου, λειτουργία του πανκαναλικού συστήματος εξυπηρέτησης φορολογουμένων my1521, καθώς και ανάπτυξη chatbot ή avatar για άμεσες απαντήσεις.
Παράλληλα, προγραμματίζονται πληροφοριακό σύστημα διαχείρισης περιεχομένου και ιστότοπος νομοθετικής πληροφόρησης, αναβαθμισμένο σύστημα μητρώου με end-to-end διαδικασίες, εκκαθάριση τελωνειακών διασαφήσεων μέσα σε μία ώρα για ποσοστό άνω του 90% στις εισαγωγές και άνω του 95% στις εξαγωγές, εξέταση τουλάχιστον του 92% των ενδικοφανών προσφυγών πριν από την καταληκτική ημερομηνία και έκδοση 5.720 ρητών αποφάσεων από τη ΔΕΔ.
Επίσης, προβλέπονται 400 στοχευμένες επιθεωρήσεις σε χώρους χημικών ουσιών και προϊόντων, 250 επιθεωρήσεις καυσίμων πλοίων και ταχεία εξέταση δειγμάτων σε κρίσιμες κατηγορίες προϊόντων.
Ψηφιακές επιστροφές ΦΠΑ και άλλων φόρων
Ο τρίτος άξονας αποτυπώνει το τεχνολογικό σκέλος του σχεδίου με νέα έργα που πρόκειται να ολοκληρωθούν μέσα στο έτος.
Ειδικότερα, προβλέπεται η ολοκλήρωση 16 έργων πληροφορικής που χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, άμεσες ψηφιακές επιστροφές για τουλάχιστον το 92% των επιστροφών φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων ή κατόπιν κεντρικών συμψηφισμών και για τουλάχιστον το 95% των επιστροφών ΦΠΑ.
Προβλέπονται, επίσης, τουλάχιστον 34 εκπαιδευτικά προγράμματα και εκπαίδευση για τουλάχιστον το 20% του ανθρώπινου δυναμικού της ΑΑΔΕ. Η επιλογή αυτή δείχνει ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός δεν περιορίζεται στις υποδομές, αλλά συνδέεται άμεσα και με την αναβάθμιση δεξιοτήτων του προσωπικού.
Αυτοέλεγχος και διαφάνεια
Ο τέταρτος άξονας συνδέεται με την ακεραιότητα και την εσωτερική λογοδοσία, σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η αξιοπιστία της φορολογικής διοίκησης και στο εσωτερικό της.
Για το 2026 προγραμματίζονται τουλάχιστον 67 έλεγχοι για τον εντοπισμό ποινικών αδικημάτων και πειθαρχικών παραπτωμάτων υπαλλήλων της ΑΑΔΕ, 65 έλεγχοι περιουσιακής κατάστασης και 32 εσωτερικοί και συμβουλευτικοί έλεγχοι.
Παράλληλα, προβλέπονται εισαγωγή ESG κριτηρίων, έλεγχος, εκκαθάριση και ενταλματοποίηση δαπανών εντός 20 ημερών, καθώς και ανάπτυξη Μητρώου Κινδύνων, ΟΠΣ Διαχείρισης Κινδύνων και ΟΠΣ Διαχείρισης Στόχων και Δεικτών Απόδοσης.
