Σε μία νέα εποχή φορολογικών ελέγχων εισέρχεται η Ελλάδα, καθώς η ΑΑΔΕ προχωρά στη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού προφίλ για κάθε φορολογούμενο, αξιοποιώντας τεχνητή νοημοσύνη, αλγορίθμους και διασταυρώσεις δεδομένων από δεκάδες πηγές πληροφόρησης. Το νέο επιχειρησιακό σχέδιο της Αρχής προβλέπει μαζικούς ελέγχους, ηλεκτρονική παρακολούθηση οικονομικών κινήσεων και πλήρη χαρτογράφηση της οικονομικής δραστηριότητας πολιτών και επιχειρήσεων.
Πώς θα ελέγχουν καταθέσεις, ακίνητα και συναλλαγές
Σύμφωνα με τα «Νέα«, στόχος της ΑΑΔΕ είναι να εντοπίζονται με μεγαλύτερη ταχύτητα περιπτώσεις φοροδιαφυγής, αδήλωτων εισοδημάτων και ύποπτων συναλλαγών, μέσα από ένα σύστημα που θα συγκεντρώνει σχεδόν κάθε οικονομικό στοιχείο γύρω από τον ΑΦΜ κάθε πολίτη. Το νέο μοντέλο ελέγχου βασίζεται στη δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής εικόνας για τον φορολογούμενο. Στην πράξη, το σύστημα θα «βλέπει» εισοδήματα, τραπεζικές κινήσεις, ηλεκτρονικές συναλλαγές, ακίνητα, μισθώσεις, συμμετοχές σε εταιρείες, ακόμη και στοιχεία από ξένες φορολογικές αρχές.
Μέσα από ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων, οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα μπορούν να εντοπίζουν περιπτώσεις όπου τα δηλωμένα εισοδήματα δεν συμβαδίζουν με την πραγματική οικονομική εικόνα ενός πολίτη ή μιας επιχείρησης. Για το 2026 προβλέπεται ένα τεράστιο κύμα ελέγχων και διασταυρώσεων που ξεπερνά τις 194.000 υποθέσεις. Οι έλεγχοι θα αφορούν από τραπεζικές καταθέσεις και ακίνητα μέχρι μεταφορές χρημάτων στο εξωτερικό, βραχυχρόνιες μισθώσεις και αδήλωτες αγοραπωλησίες.
Στο επίκεντρο θα βρεθούν επίσης όσοι εμφανίζουν χαμηλά ή μηδενικά εισοδήματα αλλά πραγματοποιούν μεγάλες δαπάνες, καθώς και επιχειρήσεις που εμφανίζουν ασυνήθιστες κινήσεις σε POS και ηλεκτρονικές συναλλαγές. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί πλήρως το σύστημα PARE, ένα νέο ψηφιακό εργαλείο αξιολόγησης των φορολογουμένων. Το σύστημα θα δημιουργεί οικονομικό προφίλ με βάση τέσσερις βασικούς άξονες: την οικονομική δυνατότητα, τη συμπεριφορά στις πληρωμές, τη χρονική εξέλιξη των οφειλών και σημαντικά οικονομικά γεγονότα που επηρεάζουν την αποπληρωμή χρεών προς το Δημόσιο.
Με απλά λόγια, το κράτος θα μπορεί να γνωρίζει όχι μόνο τι δηλώνει κάποιος, αλλά και πώς κινείται οικονομικά, πότε πληρώνει, αν καθυστερεί συστηματικά οφειλές και αν υπάρχει αναντιστοιχία ανάμεσα στις υποχρεώσεις και στο πραγματικό επίπεδο διαβίωσης. Το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ περιλαμβάνει εντυπωσιακούς αριθμούς ελέγχων για το επόμενο διάστημα. Συγκεκριμένα προβλέπονται:
- 26.000 φορολογικοί έλεγχοι από τις ελεγκτικές υπηρεσίες
- 25.400 επιτόπιοι έλεγχοι πρόληψης
- 39.300 έρευνες από ειδικές υπηρεσίες οικονομικού ελέγχου
- 75.000 τελωνειακοί έλεγχοι δίωξης
- 14.800 εκ των υστέρων τελωνειακοί έλεγχοι
- 6.350 στοχευμένοι έλεγχοι με βάση ανάλυση κινδύνου
- 3.468 έλεγχοι με αξιοποίηση στοιχείων από POS και myDATA
- 1.500 έλεγχοι ύστερα από πληροφορίες και καταγγελίες
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις καταθέσεις και στα περιουσιακά στοιχεία στο εξωτερικό. Μέσω διεθνών συμφωνιών ανταλλαγής δεδομένων, οι ελληνικές φορολογικές αρχές θα λαμβάνουν πληροφορίες από ξένες τράπεζες και φορολογικές υπηρεσίες, ώστε να εντοπίζονται αδήλωτοι λογαριασμοί, ακίνητα ή επενδύσεις εκτός Ελλάδας. Στο μικροσκόπιο θα μπουν επίσης όσοι εμφανίζουν μεγάλες τραπεζικές κινήσεις χωρίς να δικαιολογούνται από τα δηλωμένα εισοδήματά τους, καθώς και όσοι αποκτούν ακίνητα υψηλής αξίας χωρίς αντίστοιχη οικονομική εικόνα στις φορολογικές δηλώσεις.
Παράλληλα, προχωρά η δημιουργία του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, γνωστού ως ΜΙΔΑ. Η νέα πλατφόρμα θα συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον όλα τα στοιχεία που σχετίζονται με τα ακίνητα: ιδιοκτησία, ενοικιάσεις, χρήση και μεταβολές. Το μέτρο στοχεύει κυρίως στον εντοπισμό αδήλωτων μισθώσεων, κρυφών εισοδημάτων από ακίνητα και περιπτώσεων όπου δηλώνονται διαφορετικά στοιχεία σε Ε9, μισθωτήρια και τραπεζικές κινήσεις.
Την ίδια ώρα, επεκτείνεται η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση, ενώ το σύστημα myDATA θα διασταυρώνει σε πραγματικό χρόνο τις συναλλαγές επιχειρήσεων και επαγγελματιών. Το νέο Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής θα επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να παρακολουθεί τη διακίνηση προϊόντων άμεσα, ενώ η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών ενισχύεται με νέο λογισμικό που θα εντοπίζει ασυνήθιστες συναλλαγές και πιθανές παραβάσεις.
