Σε μια νέα φάση ψηφιακής αναδιοργάνωσης εισέρχεται η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων το 2027, με την ενεργοποίηση νέων ηλεκτρονικών εφαρμογών και την αναβάθμιση των ελεγκτικών μηχανισμών.
Κεντρικός άξονας του σχεδιασμού είναι η αξιοποίηση της τεχνολογίας και της τεχνητής νοημοσύνης για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων, την παρακολούθηση των συναλλαγών και τον περιορισμό των φορολογικών παραβάσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, προωθούνται το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), η διεύρυνση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης, η επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου και η αναβάθμιση των ψηφιακών μέσων που χρησιμοποιούν οι ελεγκτές. Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία επτά νέων Περιφερειακών Κέντρων Φορολογικών Ελέγχων, καθώς και η αναδιάρθρωση των τελωνειακών υπηρεσιών.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό που αποτυπώνεται στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027, το οποίο διαβιβάστηκε χθες στις Βρυξέλλες. Η ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης συνδέεται και με την αύξηση των δημόσιων εσόδων από φόρους, τα οποία προβλέπεται να ανέλθουν σε 77,878 δισ. ευρώ το 2027, έναντι 75,729 δισ. ευρώ το 2026.
Πιο αναλυτικά το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που δρομολογεί η ΑΑΔΕ, καθώς επιδιώκει να συγκεντρώσει σε μία ενιαία βάση πληροφορίες για το σύνολο της ακίνητης περιουσίας. Σήμερα, τα σχετικά δεδομένα είναι κατανεμημένα σε διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα, γεγονός που δυσχεραίνει τη συνολική αποτύπωση της ιδιοκτησίας και τη διενέργεια διασταυρώσεων.
Μέσω του ΜΙΔΑ θα δημιουργηθεί ένας ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο, στον οποίο θα καταγράφονται βασικά χαρακτηριστικά, όπως η θέση, η επιφάνεια, ο όροφος και το είδος του ακινήτου. Θα αποτυπώνεται επίσης εάν είναι ηλεκτροδοτούμενο ή ημιτελές, εάν παραμένει κενό, εάν εκμισθώνεται ή παραχωρείται δωρεάν, καθώς και οι αντίστοιχοι κωδικοί ταυτοποίησης, όπως ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) και ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).
Η συγκέντρωση των δεδομένων αναμένεται να ενισχύσει τη δυνατότητα της φορολογικής διοίκησης να εντοπίζει ασυμφωνίες ανάμεσα στην πραγματική κατάσταση των ακινήτων και στα στοιχεία που έχουν δηλωθεί. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στον εντοπισμό εισοδημάτων από μισθώματα που δεν εμφανίζονται στις φορολογικές δηλώσεις, αλλά και περιπτώσεων στις οποίες τα δηλωμένα τετραγωνικά μέτρα υπολείπονται των πραγματικών. Τέτοιες αποκλίσεις μπορεί να οδηγούν σε χαμηλότερη επιβάρυνση από φόρους και τέλη, μεταξύ των οποίων και ο ΕΝΦΙΑ.
Επιπλέον σημαντικό βήμα για την ψηφιακή καταγραφή της οικονομικής δραστηριότητας αποτελεί η επέκταση της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης σε επιχειρήσεις με ακαθάριστα έσοδα έως 1 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, η δεύτερη περίοδος εφαρμογής ξεκινά στις 2 Νοεμβρίου 2026, ενώ προβλέπεται μεταβατικό διάστημα προσαρμογής έως τις 31 Ιανουαρίου 2027.
Η έκδοση των τιμολογίων θα πραγματοποιείται μέσω πιστοποιημένου παρόχου ηλεκτρονικής τιμολόγησης ή των διαθέσιμων εφαρμογών της ΑΑΔΕ, με τα παραστατικά να διαβιβάζονται στην πλατφόρμα myDATA. Με την εφαρμογή του μέτρου σε μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων, η φορολογική διοίκηση θα έχει στη διάθεσή της περισσότερα δεδομένα για τις συναλλαγές και τη διαμόρφωση των εσόδων.
Η ηλεκτρονική καταγραφή διευκολύνει τις διασταυρώσεις μεταξύ τιμολογίων, δηλωθέντων εισοδημάτων και λοιπών οικονομικών στοιχείων, περιορίζοντας τα περιθώρια απόκρυψης φορολογητέας ύλης. Παράλληλα, δημιουργεί ένα πιο ολοκληρωμένο ψηφιακό αποτύπωμα της δραστηριότητας των επιχειρήσεων, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για την επιλογή υποθέσεων προς έλεγχο.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η σχεδιαζόμενη επέκταση του Ψηφιακού Πελατολογίου στον χώρο των εκδηλώσεων. Η καταγραφή των πελατών και των σχετικών συναλλαγών δημιουργεί πρόσθετα δεδομένα, τα οποία μπορούν να αντιπαραβάλλονται με τα εκδοθέντα παραστατικά και τις καταχωρίσεις των ταμειακών μηχανών.
Με αυτόν τον τρόπο, η ΑΑΔΕ επιδιώκει να ενισχύσει την εποπτεία ενός κλάδου στον οποίο η διασταύρωση της πραγματικής δραστηριότητας με τα δηλωμένα έσοδα μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό παραβάσεων. Η ψηφιακή παρακολούθηση αναμένεται να διευκολύνει τον έλεγχο της πληρότητας των καταχωρίσεων και να περιορίσει τη δυνατότητα μη έκδοσης αποδείξεων ή απόκρυψης συναλλαγών.
Αναβαθμισμένο ρόλο αναμένεται να αποκτήσει και η εφαρμογή «ΕΛΕΓΧΟΣ Live», την οποία χρησιμοποιούν οι ελεγκτές μέσω φορητών συσκευών κατά τη διενέργεια επιτόπιων ελέγχων. Το σύστημα παρέχει πρόσβαση σε διαθέσιμες πληροφορίες για τις ελεγχόμενες επιχειρήσεις και υποστηρίζει την καταγραφή των ενεργειών που πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια του ελέγχου.
Η διεύρυνση των λειτουργιών της εφαρμογής αποσκοπεί στην ταχύτερη πρόσβαση των ελεγκτικών κλιμακίων σε κρίσιμα στοιχεία, στην καλύτερη αξιοποίηση των πληροφοριών και στην πληρέστερη τεκμηρίωση των ευρημάτων. Η ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων στο πεδίο αποτελεί μέρος της προσπάθειας για πιο στοχευμένους ελέγχους, με λιγότερες καθυστερήσεις και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού.
Παράλληλα, προωθείται η ανάπτυξη ηλεκτρονικής εφαρμογής για την υποβολή της Παγκόσμιας Δήλωσης Πληροφοριών (GIR) και της Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου. Η εφαρμογή εντάσσεται στο πλαίσιο υλοποίησης των κανόνων για την επιβολή ελάχιστου πραγματικού φορολογικού συντελεστή στους πολυεθνικούς ομίλους, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή Οδηγία 2022/2523.
Η νέα υποδομή θα υποστηρίζει την ηλεκτρονική υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων και θα διευκολύνει την ανταλλαγή φορολογικών πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών. Στόχος είναι να ενισχυθεί η παρακολούθηση των φορολογικών υποχρεώσεων μεγάλων επιχειρηματικών σχημάτων που δραστηριοποιούνται σε περισσότερες από μία χώρες, στο πλαίσιο των νέων διεθνών κανόνων φορολόγησης.
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των προηγμένων συστημάτων ανάλυσης δεδομένων αποτελεί βασικό στοιχείο της επόμενης ημέρας για τους φορολογικούς ελέγχους. Η διασύνδεση πληροφοριών από φορολογικές δηλώσεις, πληρωμές με κάρτες, περιουσιακά στοιχεία και ψηφιακές πλατφόρμες μπορεί να αναδείξει αποκλίσεις που χρήζουν διερεύνησης και να συμβάλει στην ιεράρχηση των υποθέσεων με βάση τον εκτιμώμενο φορολογικό κίνδυνο.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται η περαιτέρω αξιοποίηση των δεδομένων που παράγονται από τις ταμειακές μηχανές, τα συστήματα ηλεκτρονικών πληρωμών POS και την πλατφόρμα myDATA. Η συγκέντρωση και επεξεργασία αυτών των πληροφοριών δίνει τη δυνατότητα για πιο έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων αποκλίσεων, αντί οι έλεγχοι να βασίζονται αποκλειστικά στην εκ των υστέρων διαπίστωση παραβάσεων.
Η τεχνολογική αναβάθμιση συνδέεται άμεσα και με την προσπάθεια περιορισμού του κενού ΦΠΑ, δηλαδή της διαφοράς ανάμεσα στα έσοδα που θα έπρεπε να εισπράττονται βάσει της φορολογητέας ύλης και στα ποσά που τελικά καταλήγουν στα δημόσια ταμεία.
Οι αλλαγές δεν περιορίζονται στα ψηφιακά συστήματα, αλλά επεκτείνονται και στην οργανωτική δομή της ΑΑΔΕ. Για το 2027 προβλέπεται η δημιουργία επτά νέων Περιφερειακών Κέντρων Φορολογικών Ελέγχων, καθώς και η έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Ελέγχου Τελωνείων Θεσσαλονίκης.
Οι νέες μονάδες αναμένεται να συμβάλουν στην καλύτερη κατανομή των ελεγκτικών πόρων, στην ανάπτυξη εξειδικευμένων λειτουργιών και στον αποτελεσματικότερο συντονισμό των ελέγχων. Η αναδιοργάνωση συνοδεύεται από τη συνέχιση της ανάπτυξης των Κέντρων Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕΦΟΔΕ), των Ελεγκτικών Κέντρων και των καταστημάτων myPoint.
Έξι πρότυπα σημεία εξυπηρέτησης myPoint έχουν ήδη τεθεί σε λειτουργία, ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει την επέκταση του δικτύου σε συνολικά 15 σημεία. Η αναβάθμιση των υπηρεσιών επιδιώκει να συνδυάσει την καλύτερη εξυπηρέτηση των φορολογουμένων με την αποτελεσματικότερη οργάνωση των ελεγκτικών και διοικητικών λειτουργιών.
Στο σχέδιο αναδιάρθρωσης των τελωνειακών υπηρεσιών περιλαμβάνεται, τέλος, η λειτουργία του Τελωνείου Ανατολικής Αττικής, με έδρα τα Σπάτα. Η νέα υπηρεσία προβλέπεται να συγκεντρώσει αρμοδιότητες που σήμερα ασκούνται από τα τελωνεία του αεροδρομίου «Ελευθέριος Βενιζέλος», του Λαυρίου και της Ραφήνας.
Η συγκέντρωση των αρμοδιοτήτων σε μία ενιαία δομή αποσκοπεί στην απλούστευση της διοικητικής διάρθρωσης, στην καλύτερη συνεργασία των υπηρεσιών και στον αποτελεσματικότερο συντονισμό των τελωνειακών λειτουργιών στην Αττική.
