Έναν καταναλωτή που πιέζεται οικονομικά, αναζητεί συστηματικά προσφορές, στρέφεται ολοένα περισσότερο στα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και χρησιμοποιεί τα ψηφιακά εργαλεία για να αποφασίσει πού και τι θα αγοράσει, αποτυπώνουν δύο νέες έρευνες που παρουσιάστηκαν στο ECR Gathering 2026. Όπως επισημαίνει, μιλώντας στο powergame.gr, ο Βαγγέλης Κυπριώτης, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Septona και μέλος του διοικητικού συμβουλίου του ECR Hellas, οι αλλαγές στην αγοραστική συμπεριφορά διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τη βιομηχανία καταναλωτικών προϊόντων, καθιστώντας περισσότερο αναγκαία τη συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Circana, το 74% των καταναλωτών δηλώνει ότι διαχειρίζεται τα οικονομικά του με δυσκολία ή ιδιαίτερη προσοχή, ενώ το 57% προβληματίζεται από την αναντιστοιχία μεταξύ των αμοιβών και του κόστους ζωής. Την ίδια στιγμή, το 63% αγοράζει συχνά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, στοιχείο που αναδεικνύει τη σταδιακή μετατόπιση των επιλογών προς οικονομικότερες λύσεις.
Η μέση μηνιαία δαπάνη στο σούπερ μάρκετ διαμορφώνεται στα 347 ευρώ, με την τιμή και τις προσφορές να παραμένουν οι σημαντικότεροι παράγοντες επιλογής καταστήματος.
Ο κύριος Κυπριώτης εξηγεί ότι η κατανόηση αυτών των μεταβολών βρέθηκε στον πυρήνα του πρώτου ECR Gathering, το οποίο πραγματοποιήθηκε χθες στο Δαΐς, με κεντρικό θέμα «Decoding Shopper Behavior Together». Πρόκειται για μια πρωτοβουλία του ECR Hellas, του μη κερδοσκοπικού συνδέσμου που λειτουργεί από το 1995 ως κοινός χώρος συνεργασίας μεταξύ λιανεμπορίου, βιομηχανίας και παρόχων υπηρεσιών. Ο θεσμός επιδιώκει την ανάπτυξη κοινών πρακτικών, ερευνητικών εργαλείων και λύσεων που βελτιώνουν τη λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας και την εμπειρία του καταναλωτή, στο πλαίσιο των κανόνων ανταγωνισμού.
Ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας της Circana είναι ότι η οικονομική πίεση δεν οδηγεί απαραίτητα σε οριζόντια περικοπή όλων των δαπανών. Αντίθετα, ο καταναλωτής προσπαθεί να ανακατανείμει το διαθέσιμο εισόδημά του, επιδιώκοντας να εξοικονομήσει χρήματα από τις καθημερινές αγορές, χωρίς να εγκαταλείψει πλήρως δραστηριότητες που θεωρεί σημαντικές για την ποιότητα ζωής του.
Ανάμεσα σε αυτές περιλαμβάνονται οι διακοπές και η εστίαση εκτός σπιτιού, τις οποίες αρκετά νοικοκυριά επιχειρούν να διατηρήσουν, παρά τις οικονομικές δυσκολίες.
Η συγκεκριμένη συμπεριφορά αποκτά ιδιαίτερη σημασία για το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων, καθώς καταδεικνύει ότι ο ανταγωνισμός δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά μεταξύ διαφορετικών αλυσίδων. Το σούπερ μάρκετ ανταγωνίζεται έμμεσα και άλλες κατηγορίες οικογενειακών δαπανών για το μερίδιο που θα λάβει από το διαθέσιμο εισόδημα.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ιδιωτική ετικέτα αποκτά ενισχυμένο ρόλο. Το γεγονός ότι σχεδόν δύο στους τρεις καταναλωτές αγοράζουν συχνά τέτοια προϊόντα αποτελεί ένδειξη ότι η αναζήτηση χαμηλότερων τιμών δεν περιορίζεται σε περιστασιακές επιλογές, αλλά έχει ενσωματωθεί στις αγοραστικές συνήθειες σημαντικού μέρους του πληθυσμού.
Αντίστοιχα, οι επώνυμες μάρκες καλούνται να αποδείξουν με μεγαλύτερη σαφήνεια την προστιθέμενη αξία τους. Η ποιότητα, η αποτελεσματικότητα, η καινοτομία και η διαφοροποίηση του προϊόντος αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια αγορά όπου ο καταναλωτής συγκρίνει περισσότερο και αποφασίζει με μεγαλύτερη προσοχή πώς θα διαθέσει τα χρήματά του.
Η δεύτερη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από την BrandsMirror, εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται πλέον η αγοραστική διαδρομή του καταναλωτή.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι η παραδοσιακή διαδικασία, κατά την οποία ο πελάτης επισκέπτεται ένα κατάστημα, επιλέγει προϊόντα από τα ράφια και ολοκληρώνει την αγορά του, εξελίσσεται σε ένα περισσότερο σύνθετο μοντέλο.
Συγκεκριμένα, το 86,2% των καταναλωτών έχει μετακινηθεί από το ένα κανάλι στο άλλο μέσα στην ίδια αγοραστική διαδρομή. Μόλις το 36,3% πραγματοποιεί τις αγορές του κυρίως από φυσικά καταστήματα, ενώ το 40,3% κινείται ισορροπημένα ανάμεσα σε φυσικά και ψηφιακά κανάλια. Αυτό σημαίνει ότι ο καταναλωτής μπορεί να ενημερωθεί για ένα προϊόν μέσω διαδικτύου, να συγκρίνει τιμές μέσα από εφαρμογές, να αναζητήσει προσφορές και τελικά να πραγματοποιήσει την αγορά του στο φυσικό κατάστημα. Μπορεί επίσης να ακολουθήσει την αντίστροφη διαδρομή, ξεκινώντας από το ράφι και ολοκληρώνοντας την αγορά ψηφιακά.
Η τιμή εμφανίζεται ως βασικό κριτήριο αγοράς για το 92% των συμμετεχόντων, ενώ οι προσφορές επηρεάζουν το 79,1%. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η διείσδυση των εφαρμογών λιανεμπορίου. Σύμφωνα με την έρευνα, το 65,6% χρησιμοποιεί τέτοιες εφαρμογές τουλάχιστον περιστασιακά, κυρίως για να ενημερώνεται σχετικά με προσφορές και εκπτωτικά κουπόνια.
Το ίδιο ποσοστό, 65,6%, θεωρεί την εξατομίκευση των προσφορών πραγματικά χρήσιμη όταν αυτή μεταφράζεται σε χαμηλότερη τιμή ή σε κάποιο οικονομικό όφελος μέσω κουπονιού. Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ, οι οποίες επενδύουν τα τελευταία χρόνια σε προγράμματα πιστότητας, εφαρμογές και ψηφιακά εργαλεία επικοινωνίας με τους πελάτες τους.
Τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι ο καταναλωτής δεν αναζητεί απλώς προσωποποιημένη επικοινωνία από τις επιχειρήσεις. Περιμένει συγκεκριμένο και μετρήσιμο οικονομικό όφελος από τη χρήση των ψηφιακών υπηρεσιών τους.
Ενα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας BrandsMirror αφορά τις συνέπειες που έχει η έλλειψη διαθεσιμότητας ενός προϊόντος στο φυσικό κατάστημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία, όταν ο καταναλωτής δεν βρίσκει το προϊόν που αναζητεί, στο 42,9% των περιπτώσεων η πώληση χάνεται για τη συγκεκριμένη μάρκα. Σε επιπλέον 16,1% των περιπτώσεων η πώληση χάνεται συνολικά.
Τα δεδομένα αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της αποτελεσματικής τροφοδοσίας και της διαχείρισης των αποθεμάτων. Για τη βιομηχανία, η απουσία ενός προϊόντος από το ράφι μπορεί να σημαίνει απώλεια πελάτη προς ανταγωνιστικό brand. Για το σούπερ μάρκετ, υπάρχει επιπλέον ο κίνδυνος ο καταναλωτής να εγκαταλείψει την αγορά ή να αναζητήσει το προϊόν σε διαφορετικό κατάστημα.
«Η συγκεκριμένη διαπίστωση συνδέεται άμεσα με έναν από τους βασικούς στόχους του ECR Hellas, που είναι η βελτίωση των διαδικασιών της αλυσίδας αξίας, η καλύτερη πρόβλεψη της ζήτησης, ο αποτελεσματικότερος προγραμματισμός των παραδόσεων και η βελτιστοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας να μπορούν να συμβάλουν στη μείωση των ελλείψεων και στον περιορισμό των χαμένων πωλήσεων. Ειδικά σε μια περίοδο αυξημένων προκλήσεων για τις επιχειρήσεις, η ανταλλαγή γνώσης και εμπειριών σε μη ανταγωνιστικά πεδία μπορεί να συμβάλει στην ανάδειξη καλών πρακτικών και στη βελτίωση της λειτουργικής αποτελεσματικότητας σε όλο το εύρος της αλυσίδας αξίας», επισημαίνει ο Β. Κυπριώτης.
Μία ακόμη μεταβολή που εντοπίζουν οι δύο έρευνες αφορά την αυξανόμενη παρουσία της Τεχνητής Νοημοσύνης στην αγοραστική διαδικασία. «Ο καταναλωτής αρχίζει να αξιοποιεί εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης για να αναζητήσει πληροφορίες σχετικά με προϊόντα, να συγκρίνει χαρακτηριστικά και να αξιολογήσει διαφορετικές επιλογές πριν προχωρήσει στην αγορά. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες απαιτήσεις τόσο για τις βιομηχανίες καταναλωτικών προϊόντων όσο και για τις αλυσίδες λιανεμπορίου.
Μέχρι σήμερα η θέση ενός προϊόντος στο ράφι, οι εμπορικές προωθήσεις και η αναγνωρισιμότητα της μάρκας αποτελούσαν βασικούς παράγοντες που επηρέαζαν την τελική επιλογή. Πλέον στην εξίσωση προστίθενται τα ψηφιακά δεδομένα, η ποιότητα των πληροφοριών που διατίθενται διαδικτυακά και η δυνατότητα ενός προϊόντος να εμφανίζεται στις απαντήσεις που λαμβάνει ο καταναλωτής από τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης», συμπληρώνει ο αναπληρωτής CEO της Septona.
Προσθέτει, μάλιστα, ότι για τη βιομηχανία το παραπάνω εύρημα σημαίνει ότι η εμπορική στρατηγική δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στην παρουσία στο φυσικό κατάστημα. Αντίστοιχα, για το λιανεμπόριο δημιουργούνται νέες δυνατότητες αλληλεπίδρασης με τον πελάτη, αλλά και προκλήσεις ως προς τη διατήρηση της σχέσης του με την αλυσίδα.
Σύμφωνα με τον Βαγγέλη Κυπριώτη, η αξία του ECR Hellas έγκειται στη δυνατότητά του να δημιουργεί ένα ουδέτερο πλαίσιο διαλόγου και ανταλλαγής γνώσης μεταξύ επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε διαφορετικά στάδια της αλυσίδας αξίας, με επίκεντρο κοινές προκλήσεις του κλάδου και ζητήματα που δεν άπτονται του εμπορικού ανταγωνισμού. «Ο θεσμός λειτουργεί ως χώρος εθελοντικής συνεργασίας μεταξύ βιομηχανίας, λιανεμπορίου και παρόχων υπηρεσιών, με στόχο την ανάπτυξη κοινών εργαλείων και πρακτικών σε ζητήματα που δεν θίγουν τους κανόνες ανταγωνισμού. Η βασική επιδίωξη είναι να αντιμετωπίζονται κοινές προκλήσεις με επίκεντρο τον καταναλωτή, είτε πρόκειται για τη διαθεσιμότητα προϊόντων είτε για την αποτελεσματικότητα των διαδικασιών και την αξιοποίηση νέων τεχνολογιών».
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Septona θα συντόνισε την εναρκτήρια συζήτηση με τον Γιάννη Μασούτη, πρόεδρο της Διαμαντής Μασούτης και πρόεδρο της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας και πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Θεσσαλονίκη. Η συζήτηση, με θέμα «Retail σε Μετάβαση – Επιχειρείν σε μια Αγορά που Αλλάζει», εστίασε στην επιχειρηματικότητα, στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις λιανεμπορίου σε ένα περιβάλλον μεταβαλλόμενων καταναλωτικών προτύπων, στην αλλαγή κλίμακας της Μασούτης και στις ευκαιρίες συνεργασίας των δύο πλευρών σε μη ανταγωνιστικά θέματα με στόχο τη βελτίωση της εμπειρίας του shopper.
Πηγή: powergame.gr
