Η απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης για τις τρίτεκνες οικογένειες παραμένει ένα σημαντικό οικονομικό κίνητρο για την αγορά αυτοκινήτου, ωστόσο η αξιοποίησή της περνά πλέον μέσα από ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων και διαδικασιών. Η νέα απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων εξειδικεύει τον τρόπο εφαρμογής του μέτρου, καθορίζοντας αναλυτικά ποιοι είναι οι δικαιούχοι, ποια δικαιολογητικά απαιτούνται και πώς θα πραγματοποιούνται οι διασταυρώσεις πριν από τη χορήγηση της απαλλαγής.
Το οικονομικό όφελος παραμένει σημαντικό. Οι τρίτεκνοι δικαιούνται πλήρη απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης για επιβατικά αυτοκίνητα με κινητήρα έως 2.000 κυβικά εκατοστά, ενώ για οχήματα μεγαλύτερου κυβισμού η απαλλαγή περιορίζεται στο 50% του αναλογούντος τέλους. Σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των αυτοκινήτων παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η συγκεκριμένη ελάφρυνση μπορεί να μειώσει αισθητά το τελικό κόστος αγοράς.
Η διαδικασία θα γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του πληροφοριακού συστήματος ICISnet, όπου οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν το τελωνειακό παραστατικό μαζί με όλα τα απαιτούμενα δικαιολογητικά. Η ηλεκτρονική διαδικασία φιλοδοξεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία, όμως αυξάνει ταυτόχρονα τις δυνατότητες της φορολογικής διοίκησης να πραγματοποιεί αυτοματοποιημένους ελέγχους πριν από την έγκριση κάθε αίτησης
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις διαζευγμένων γονέων και οικογενειών με ειδικό καθεστώς επιμέλειας. Η απόφαση προβλέπει διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με το ποιος ασκεί τη γονική μέριμνα και την επιμέλεια των παιδιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις κάθε γονέας μπορεί να κάνει χρήση μέρους της απαλλαγής χωρίς τη συναίνεση του άλλου, ενώ όταν ζητείται πλήρης απαλλαγή απαιτείται ρητή συναίνεση του έτερου γονέα με υπεύθυνη δήλωση. Αντίστοιχες ρυθμίσεις ισχύουν και όταν τα παιδιά προέρχονται από διαφορετικές οικογενειακές σχέσεις.
Η λίστα των δικαιολογητικών είναι εκτενής. Εκτός από τα προβλεπόμενα τελωνειακά έγγραφα, απαιτούνται άδεια οδήγησης σε ισχύ, πρόσφατο πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης, έγγραφα που αποδεικνύουν τη μόνιμη κατοικία όπου απαιτείται, υπεύθυνες δηλώσεις ότι δεν έχει ήδη χρησιμοποιηθεί το συγκεκριμένο δικαίωμα, καθώς και δικαστικές αποφάσεις ή άλλα έγγραφα που αποδεικνύουν τη γονική μέριμνα στις περιπτώσεις που αυτή δεν είναι αυτονόητη.
Ξεχωριστές διαδικασίες προβλέπονται για τα προστατευόμενα τέκνα. Για φοιτητές έως 25 ετών απαιτείται βεβαίωση φοίτησης, για όσους υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία σχετική βεβαίωση από τις στρατιωτικές αρχές, ενώ για τέκνα με αναπηρία τουλάχιστον 67% απαιτούνται τα αντίστοιχα πιστοποιητικά, εφόσον δεν έχει ήδη χορηγηθεί απαλλαγή με βάση άλλη νομοθετική διάταξη.
Το βάρος, ωστόσο, πέφτει πλέον στους ελέγχους. Οι τελωνειακές υπηρεσίες θα διασταυρώνουν ηλεκτρονικά την οικογενειακή κατάσταση, τη μόνιμη κατοικία στην Ελλάδα, τη συνοίκηση όπου αυτή αποτελεί προϋπόθεση, τη γονική μέριμνα, την προηγούμενη χρήση του δικαιώματος απαλλαγής, αλλά και τα στοιχεία που αφορούν ενδεχόμενη αναπηρία. Μόνο μετά την ολοκλήρωση όλων των ελέγχων θα εκδίδεται το ψηφιακό πιστοποιητικό ταξινόμησης και θα ολοκληρώνεται η διαδικασία.
Η επιλογή της ΑΑΔΕ να ενισχύσει τους ελέγχους δείχνει ότι η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να περιορίσει τα περιθώρια καταστρατήγησης ενός μέτρου που συνεπάγεται σημαντική απώλεια φορολογικών εσόδων. Από την άλλη πλευρά, η αυξημένη απαίτηση για δικαιολογητικά και διασταυρώσεις δημιουργεί τον κίνδυνο μεγαλύτερων καθυστερήσεων για τους πραγματικούς δικαιούχους, ιδιαίτερα στις πιο σύνθετες οικογενειακές υποθέσεις.
Το ζητούμενο πλέον είναι αν η νέα διαδικασία θα πετύχει την ισορροπία ανάμεσα στην αποτελεσματική εξυπηρέτηση των τρίτεκνων οικογενειών και στην αποτροπή καταχρήσεων. Η εμπειρία δείχνει ότι όσο αυξάνονται οι έλεγχοι περιορίζονται τα περιθώρια παρατυπιών, αλλά συχνά αυξάνεται και η διοικητική επιβάρυνση για τους πολίτες που πληρούν όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις. Για τον λόγο αυτό, η ταχύτητα με την οποία θα εξετάζονται οι αιτήσεις από τις τελωνειακές υπηρεσίες θα αποτελέσει το πραγματικό τεστ για την αποτελεσματικότητα του νέου πλαισίου.
Πηγή: topontiki.gr
