Παρά την πίεση που άσκησε ο πρώην υπουργός εργασίας Κωστής Χατζηδάκης να προχωρήσει με ταχείς ρυθμούς η 10ετής παραγραφή οφειλών, η διαδικασία δεν αποδίδει καρπούς.
Μόλις 1.450 οφειλέτες έχουν ήδη προχωρήσει στην παραγραφή ασφαλιστικών οφειλών του παρελθόντος, καθώς η διαδικασία υποβολής, αλλά και έγκρισης των σχετικών αιτήσεων προχωρά με αργούς και προσεκτικούς ρυθμούς.
Πρόκειται για οφειλές μετά το πέρας 10 ετών και υπό την προϋπόθεση ότι ο ΕΦΚΑ εντός αυτού του μεγάλου διαστήματος δεν έχει κινήσει καμία διαδικασία βεβαίωσης-διεκδίκησής τους.
Αναλυτικά, σύμφωνα με πληροφορίες, μόλις 1.450 οφειλέτες, μετά από την υποβολή της σχετικής αίτησης και τον εξονυχιστικό έλεγχο από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΕΦΚΑ, έχουν οδηγηθεί σε παραγραφή οφειλών.
Πρόκειται για το 37% των συνολικών αιτήσεων, οι οποίες ανέρχονται σε περίπου 3.900, καθώς όχι μόνο ο ΕΦΚΑ αλλά και οι ίδιοι οι ασφαλισμένοι είναι προσεκτικοί, με δεδομένο ότι η παραγραφή οφειλών οδηγεί και σε αντίστοιχη διαγραφή ασφαλιστικής ιστορίας.
Απαιτείται προσοχή
Σύμφωνα με την διοίκηση του Φορέα, πρόκειται για μια διαδικασία που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς οι υπηρεσίες οφείλουν να εφαρμόζουν το νόμο, έχοντας όμως ενημερώσει και τους ασφαλισμένους για το ακριβές περιεχόμενό του, ώστε να μην απωλέσουν ασφαλιστικό χρόνο, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις που είναι κρίσιμος για την συνταξιοδότησή τους.
Να σημειωθεί ότι η 10ετής παραγραφή θεσμοθετήθηκε μετά από σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και αφορά όλες τις κατηγορίες οφειλετών ασφαλιστικών εισφορών, εργοδότες, ελεύθερους επαγγελματίες, αυτοτελώς απασχολούμενους και αγρότες. Αρχίζει από την πρώτη ημέρα του επόμενου έτους από εκείνο εντός του οποίου παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία, ενώ για απαιτήσεις που προέρχονται από ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία που πρόκειται να παρασχεθεί μετά την 1/1/2026 η παραγραφή θα είναι πενταετής.
H δεκαετής παραγραφή αρχίζει από την πρώτη μέρα του επόμενου έτους εντός του οποίου παρασχέθηκε η ασφαλιστέα εργασία ή υπηρεσία, ανεξαρτήτως του χρόνου, κατά τον οποίο οι απαιτήσεις αυτές βεβαιώθηκαν.
Η παραγραφή δεν επηρεάζει την ασφαλιστική ενημερότητα η οποία χορηγείται κανονικά.
Οι οφειλές θεωρούνται παραγεγραμμένες, ακόμη κι αν έχει κοινοποιηθεί ατομική ειδοποίηση ή έχει γίνει καταβολή έναντι της βεβαιωθείσας οφειλής ή ρύθμιση μετά το πέρας του χρόνου παραγραφής. Ωστόσο, τα χρηματικά ποσά που έχουν καταβληθεί για την εξόφληση οφειλών που έχουν παραγραφεί δεν επιστρέφονται.
Μέσω πλατφόρμας η διαδικασία
Η διαδικασία γίνεται μέσω της ειδικής νέας εφαρμογής που έχει ενεργοποιήσει το Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) προκειμένου να απλουστευθεί και κατά συνέπεια να επισπευσθεί η ολοκλήρωση αιτημάτων διαγραφής λόγω παραγραφής οφειλών των μη μισθωτών ασφαλισμένων.
Στην πράξη, μέσω της πλατφόρμας στην οποία πλέον έχουν πρόσβαση όλοι οι υπάλληλοι του ΕΦΚΑ, πραγματοποιείται αυτοματοποιημένη η αναζήτηση των διακοπτικών γεγονότων που βάσει νόμου οδηγούν αυτόματα και στην απόρριψη της αίτησης, ήτοι στην διακοπή της παραγραφής. Εφόσον δηλαδή διαπιστωθεί ότι έχει συντελεστεί ένα από αυτά τα διακοπτικά γεγονότα, η διαγραφή καθίσταται ανενεργή.
Η παραγραφή αφορά χρέη που δεν έχουν βεβαιωθεί – αναζητηθεί μέσα στο χρονικό διάστημα της 10ετίας. Η αίτηση παραγραφής βέβαια, στην περίπτωση των μη μισθωτών, οδηγεί και στην αντίστοιχη διαγραφή του ασφαλιστικού χρόνου, από τον ασφαλιστικό τους βίο. Για τον λόγο αυτό άλλωστε, όπως επισημαίνουν και οι ειδικοί, θα πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στην όποια απόφασή τους.
Βάσει του νόμου άλλωστε, και της εγκυκλίου που ακολούθησε, οι αυτοαπασχολούμενοι μπορούν να καταβάλουν τις οφειλές τους παρά την παραγραφή, εφόσον το επιθυμούν, προκειμένου να αναγνωρίσουν ως ασφαλιστικό χρόνο το διάστημα που παραγράφηκε.
Επίσης, μπορούν να καταβάλλουν μόνο τις οφειλές των ετών που τους χρειάζονται. Τέλος, όπως ο νόμος ορίζει, οφειλέτες που ρύθμισαν χρέη πέραν της δεκαετίας, προκειμένου να μην αδικηθούν, με αίτησή τους μπορούν να ζητήσουν το παραγεγραμμένο ποσό να αφαιρεθεί από τη ρύθμιση και τα ποσά που έχουν καταβληθεί να καλύψουν την υπόλοιπη οφειλή.
