Για πρώτη φορά το ελληνικό Δημόσιο θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί την εξέλιξη και τη διαχείριση του υπέρογκου ιδιωτικού χρέους, με την ενεργοποίηση του Μητρώου Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους.
Στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα τράπεζες, εφορία, ΕΦΚΑ, ΔΕΚΟ, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, OTA και άλλοι δημόσιοι και ιδιωτικοί οργανισμοί θα διαβιβάζουν στοιχεία των οφειλών φυσικών και νομικών προσώπων, με απώτερο στόχο την αντιμετώπισή τους. Η νέα ψηφιακή πλατφόρμα που τίθεται σε λειτουργία από τις 20 Μαΐου στοχεύει στην πλήρη αποτύπωση των οικονομικών υποχρεώσεων πολιτών και επιχειρήσεων.
Βασικός σκοπός του Μητρώου είναι η συστηματική συγκέντρωση επεξεργασία και ανάλυση στοιχείων για το ιδιωτικό χρέος φυσικών και νομικών προσώπων υπό καθεστώς ανωνυμίας ώστε να είναι δυνατή η παρακολούθηση της εξέλιξης του χωρίς να ταυτοποιούνται οι οφειλέτες.
Η κοινή υπουργική απόφαση που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και υπογράφουν οι Κυριάκος Πιερρακάκης, και Δημήτρης Παπαστεργίου, καθορίζει το πλαίσιο λειτουργίας του νέου μηχανισμού, καθώς και τα δεδομένα που θα αποστέλλονται υποχρεωτικά από τους πιστωτές. Ως πιστωτές θεωρούνται τόσο φορείς του δημόσιου τομέα όσο και νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένων χρηματοπιστωτικών φορέων, ΟΤΑ, επιχειρήσεων κοινής ωφέλειας και λοιπών οργανισμών προς τους οποίους υπάρχουν οφειλές. Ως οφειλέτες νοούνται φυσικά και νομικά πρόσωπα, είτε είναι πρωτοφειλέτες είτε συνοφειλέτες είτε εγγυητές. Στα στοιχεία οφειλών περιλαμβάνονται όχι μόνο ληξιπρόθεσμες αλλά και μη ληξιπρόθεσμες οφειλές, καθώς και πληροφορίες για το ύψος, την φύση, τις εξασφαλίσεις, τις καταβολές, τις ρυθμίσεις και την πορεία τυχόν δικαστικών ή διοικητικών διαδικασιών.
Ποια στοιχεία περιλαμβάνει το Μητρώο
Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρος των δεδομένων που θα τηρούνται. Για κάθε οφειλή προβλέπονται μεταξύ άλλων στοιχεία όπως η ταυτότητα της οφειλής, ο πιστωτής, ο οφειλέτης, η σχέση του προσώπου με την οφειλή, το είδος και η κατηγορία της οφειλής, η κατάσταση της, το αρχικό και τρέχον ποσό, το ληξιπρόθεσμο ποσό, οι τόκοι, οι προσαυξήσεις, οι εξασφαλίσεις, οι ρυθμίσεις, οι καταβολές, η πιθανότης μη εξοφλήσεως και η ημερομηνία αναφοράς,ποσό από κοινού ευθύνης, ποσό προσαυξήσεων, δεδουλευμένοι τόκοι, που επιβαρύνουν την αρχική οφειλή, συνολικό ποσό των καταβολών που έγιναν για την οφειλή στο εξάμηνο αναφοράς,ημερομηνία στην οποία έγινε η τελευταία καταβολή, στοιχεία Δικαστικών ή Διοικητικών μέτρων που έχουν ληφθεί για την οφειλή, αθέτησης της οφειλής, όπως δίνεται από τον Πιστωτή, ημερομηνία στην οποία αναφέρεται η έκδοση των στοιχείων όπως στάλθηκε από τον Πιστωτή.
Για τους οφειλέτες τηρούνται γενικές πληροφορίες, όπως η ιδιότητά τους, η νομική μορφή, ο τόπος κατοικίας ή έδρας, η χώρα, ο ΚΑΔ, το μέγεθος επιχειρήσεως, η ανεργία και η κατάσταση πτώχευσης,τόπος εργασίας, χώρα διαμονής, εάν είναι άνεργοι ή όχι, ο κύριος ΚΑΔ του οφειλέτη, το μέγεθος της επιχείρησης (Πολύ Μικρή, Μικρή, Μεσαία κλπ.).
Οι προθεσμίες διαβίβασης δεδομένων
Η υποβολή των δεδομένων γίνεται από συγκεκριμένους φορείς: ΑΑΔΕ, ΚΕΑΟ, Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων της Τράπεζας της Ελλάδος, ΟΤΑ, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και λοιπά νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου. Η απόφαση περιλαμβάνει αναλυτική αντιστοίχιση των πεδίων που κάθε φορέας πρέπει να αποστέλλει στο Μητρώο. Η διαβίβαση γίνεται σε εξαμηνιαία βάση, με προθεσμίες έως την 1η Νοεμβρίου για το πρώτο εξάμηνο και έως την 1η Μαΐου για το δεύτερο εξάμηνο του προηγούμενου έτους. Ειδικά για την πρώτη αποστολή δεδομένων που αφορούν το δεύτερο εξάμηνο του 2025, η προθεσμία παρατείνεται έως τις 20 Μαΐου 2026.
Κρίσιμο σημείο της απόφασης είναι η προστασία των προσωπικών δεδομένων. Τα δεδομένα υποβάλλονται αποκλειστικά ανώνυμα, ώστε να μην είναι δυνατός ο άμεσος ή έμμεσος προσδιορισμός της ταυτότητας των προσώπων. Ειδικά για το ΑΦΜ προβλέπεται διαδικασία ψευδωνυμοποίησης μέσω της ΓΓΠΣΨΔ, με χρήση αλγορίθμου ανά φορέα. Με τον τρόπο αυτό κάθε φορέας αποστέλλει κρυπτογραφημένα ΑΦΜ, ενώ το Μητρώο μπορεί να συσχετίζει οφειλές του ίδιου οφειλέτη από διαφορετικούς πιστωτές χωρίς να γνωρίζει την πραγματική του ταυτότητα.
Ως προς την τεχνική λειτουργία, το Μητρώο φιλοξενείται στο Δημόσιο Υπολογιστικό Νέφος G-Cloud και διαθέτει υποδομές ασφαλείας, διαλειτουργικότητα μέσω API και SFTP, σύστημα υποβολής CSV αρχείων, μηχανισμούς επικύρωσης δεδομένων και υποσυστήματα ανάλυσης. Προβλέπονται ρόλοι χρηστών, όπως διαχειριστής συστήματος, διαχειριστής χρηστών, διαχειριστής αναφορών, εσωτερικοί και εξωτερικοί χρήστες. Οι πιστωτές, μπορούν να μεταφορτώνουν τα απαιτούμενα αρχεία, τα οποία ελέγχονται ως προς τη δομή, την πληρότητα, τη συμβατότητα, την ανωνυμοποίηση και τους επιχειρηματικούς κανόνες.
Τα δεδομένα θα τηρούνται για όσο απαιτείται για την εκπλήρωση του σκοπού του Μητρώου και πάντως όχι πέραν των είκοσι ετών. Προβλέπεται επίσης η χρήση ιστορικών δεδομένων για στατιστική ανάλυση και μοντέλα πρόβλεψης.
Πλήρης παρακολούθηση ιδιωτικού χρέους
Το Μητρώο θα παράγει αναφορές, δείκτες, πίνακες και διαγράμματα για την πορεία του ιδιωτικού χρέους. Θα παρακολουθούνται, μεταξύ άλλων, το συνολικό και ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος, η σχέση τους με το ΑΕΠ και το διαθέσιμο εισόδημα, η κατανομή ανά πιστωτή, περιφέρεια, κατηγορία οφειλέτη, ΚΑΔ,μέγεθος επιχείρησης και κατάσταση εξυπηρέτησης. Παράλληλα, προβλέπεται αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης και μοντέλων πρόβλεψης για την εκτίμηση της μελλοντικής πορείας βασικών δεικτών του ιδιωτικού χρέους.
