Ολική ή μερική διαγραφή έξτρα φόρων, προσαυξήσεων και προστίμων που είχαν επιβληθεί από τις φοροελεγκτικές υπηρεσίες (τις Δ.Ο.Υ. και τα Ελεγκτικά Κέντρα) πέτυχαν τρεις στους δέκα φορολογούμενους που προσέφυγαν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ κατά το πρώτο τετράμηνο του τρέχοντος έτους.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΑΑΔΕ, το διάστημα Ιανουαρίου – Απριλίου 2023, υποβλήθηκαν από τους φορολογούμενους στη ΔΕΔ ενδικοφανείς προσφυγές για 3.553 υποθέσεις. Από αυτές εκδικάστηκαν οι 2.325 και εξ΄ αυτών στις 703, δηλαδή σε ποσοστό 30,24%, διαπιστώθηκε ότι οι φορολογούμενοι είχαν δίκιο που ζητούσαν ολική ή μερική διαγραφή καταλογισθέντων φόρων, προσαυξήσεων και προστίμων. Οι υπόλοιπες 1.557 προσφυγές απορρίφθηκαν από τη ΔΕΔ. Επίσης, 14 υποθέσεις τέθηκαν στο αρχείο λόγω παραίτησης των προσφυγόντων, ενώ 51 προσφυγές απορρίφθηκαν σιωπηρώς, επειδή εξέπνευσε το περιθώριο των 120 ημερών για την εξέτασή τους.
Πολλοί φορολογούμενοι και επιχειρήσεις που είδαν τις υποθέσεις τους να απορρίπτονται από την ΔΕΔ προσέφυγαν στη συνέχεια στα διοικητικά δικαστήρια. Σημειώνεται ότι οι φορολογικές υποθέσεις πριν φθάσουν στα δικαστήρια είναι υποχρεωτικό να «περάσουν» πρώτα από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών. Συγκεκριμένα 1.373 φορολογούμενοι αποφάσισαν να προσφύγουν στα δικαστήρια προκειμένου να διεκδικήσουν το δίκιο τους.
Συνολικά, από το 2013, που ξεκίνησε να λειτουργεί η ΔΕΔ, έχουν υποβληθεί 84.889 ενδικοφανείς προσφυγές, από τις οποίες εκδικάστηκαν οι 80.217. Σε 19.310 περιπτώσεις, η ΔΕΔ ακύρωσε στις αποφάσεις του φοροελεγκτικού μηχανισμού και δικαίωσε τους φορολογούμενους.
Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο η απόφαση επί της ενδικοφανούς προσφυγής εκδίδεται εντός αποκλειστικής προθεσμίας 120 ημερών από την ημερομηνία υποβολής της υπόθεσης στην αρμόδια φορολογική αρχή. Αν δεν εκδοθεί απόφαση και δεν ενημερωθεί σχετικά ο υπόχρεος ή δεν επιδοθεί η απόφαση, τότε θεωρείται ότι η ενδικοφανής προσφυγή έχει απορριφθεί από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών και ο υπόχρεος έχει λάβει γνώση αυτής της απόρριψης κατά την εκπνοή της ανωτέρω προθεσμίας.
Από την 1η Φεβρουαρίου 2023 η ενδικοφανής προσφυγή υποβάλλεται υποχρεωτικά ηλεκτρονικά. Η υποχρέωση υποβολής της ενδικοφανούς προσφυγής αποκλειστικά μέσω διαδικτύου, δεν ισχύει για τους φορολογούμενους κατοίκους εξωτερικού, στους οποίους παρέχεται εναλλακτικά η δυνατότητα χειρόγραφης υποβολής. Σε περίπτωση που υφίσταται αποδεδειγμένη αδυναμία ψηφιακής υποβολής, είναι δυνατή η χειρόγραφη υποβολή στην αρμόδια φορολογική αρχή.
Οδηγός ερωταπαντήσεων από την ΑΑΔΕ
Η ΑΑΔΕ έχει εκδώσει αναλυτικό οδηγό με τη μορφή 8 ερωτήσεων και απαντήσεων για τις διαδικασίες, τον τρόπο και το χρονοδιάγραμμα για τις ενδικοφανείς προσφυγές
1. Γιατί υποβάλλονται οι ενδικοφανείς προσφυγές;
Οι ενδικοφανείς προσφυγές υποβάλλονται για την επανεξέταση των πράξεων της φορολογικής διοίκησης στο πλαίσιο της διοικητικής διαδικασίας. Στόχος είναι η επίλυση των φορολογικών διαφορών σε σύντομες προθεσμίες, ώστε να επιτυγχάνεται η συντομότερη είσπραξη δημοσίων εσόδων και η αποσυμφόρηση των διοικητικών δικαστηρίων από υποθέσεις που μπορούν να επιλυθούν σε επίπεδο φορολογικής διοίκησης.
2. Σε ποιες περιπτώσεις και πώς μπορώ να υποβάλω ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών;
Ο υπόχρεος, εφόσον αμφισβητεί πράξεις, ρητές ή σιωπηρές, που εκδίδονται ή συντελούνται από 1/1/2014 και εφεξής σε βάρος του από τη Φορολογική Αρχή και εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν.4987/2022, εφεξής ΚΦΔ), οφείλει, πριν από την προσφυγή του στη Διοικητική Δικαιοσύνη, να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων με αίτημα επανεξέτασης στο πλαίσιο διοικητικής διαδικασίας. Η ενδικοφανής προσφυγή κατατίθεται στην αρμόδια φορολογική αρχή που εξέδωσε την προσβαλλόμενη πράξη. Σημειώνεται ότι για την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών δεν απαιτείται παράβολο.
3. Μπορώ να υποβάλω άλλου είδους διοικητική προσφυγή κατά των πράξεων που προσβάλλονται με την ενδικοφανή προσφυγή;
Όχι. Η άσκηση οποιασδήποτε άλλης διοικητικής προσφυγής κατά των υποκειμένων στην ενδικοφανή προσφυγή πράξεων των φορολογικών αρχών είναι απαράδεκτη.
4. Μπορώ να ασκήσω προσφυγή απευθείας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια κατά των πράξεων που υπόκεινται σε ενδικοφανή προσφυγή;
Όχι. Η άσκηση προσφυγής απευθείας στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια κατά των υποκειμένων στην ενδικοφανή προσφυγή πράξεων των φορολογικών αρχών είναι απαράδεκτη.
5. Μέσα σε ποια προθεσμία μπορώ να ασκήσω ενδικοφανή προσφυγή;
Η ενδικοφανής προσφυγή ασκείται κατά πράξεων των φορολογικών αρχών, εντός ανατρεπτικής προθεσμίας 30 ημερών που αρχίζει από τη συντέλεση της κοινοποίησης της πράξης ή τη συντέλεση της παράλειψης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του ΚΦΔ ή αντίστοιχα του άρθρου 63 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Ειδικά για τους κατοίκους εξωτερικού η σχετική προθεσμία ορίζεται σε εξήντα (60) ημέρες. Επισημαίνεται ότι η ως άνω προθεσμία για την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, αναστέλλεται για το χρονικό διάστημα από την 1η έως την 31η Αυγούστου.
6. Ποιος μπορεί να ασκήσει ενδικοφανή προσφυγή;
Η ενδικοφανής προσφυγή υποβάλλεται από τον υπόχρεο και εν γένει από κάθε πρόσωπο του άρθρου 64, παρ. 1, του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, καθώς και από όλα τα ευθυνόμενα φυσικά πρόσωπα για την καταβολή του φόρου εκ μέρους του νομικού προσώπου ή της νομικής οντότητας, σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 50 του ΚΦΔ.
Ειδικότερα, η ενδικοφανής προσφυγή ασκείται:
• για σχολάζουσα κληρονομιά από τον κηδεμόνα,
• για επιδικία από τον προσωρινό διαχειριστή,
• για μεσεγγύηση από τον μεσεγγυούχο,
• για πτωχεύσαντα από τον σύνδικο,
• για ανήλικο από τον ασκούντα τη γονική μέριμνα ή τον επίτροπο και επί πλειόνων από τον έναν από αυτούς,
• για πρόσωπο που τελεί σε δικαστική συμπαράσταση από τον δικαστικό συμπαραστάτη,
• για θανόντα φορολογούμενο από τους κληρονόμους του,
• για νομικά πρόσωπα ή νομικές οντότητες σε εκκαθάριση από τους εκκαθαριστές.
Για τις όλες τις ως άνω περιπτώσεις, υποχρεωτικώς με την άσκηση της ενδικοφανούς προσφυγής συνυποβάλλονται και τα νομιμοποιητικά έγγραφα από τα οποία προκύπτουν οι παραπάνω ιδιότητες.
7. Με ποιο τρόπο γίνεται η ψηφιακή υποβολή της ενδικοφανούς προσφυγής;
Η ψηφιακή υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής πραγματοποιείται μέσω του δικτυακού τόπου της ΑΑΔΕ, ήτοι www.aade.gr, με τη χρήση των προσωπικών κωδικών πρόσβασης του TAXISnet. Όταν ο υπόχρεος είναι νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, σε περίπτωση που η ενδικοφανής προσφυγή υποβάλλεται ψηφιακά από το νόμιμο εκπρόσωπό τους, τότε η υποβολή γίνεται με χρήση των προσωπικών κωδικών πρόσβασης του τελευταίου. Αντίστοιχα, στις περιπτώσεις της παρ. 4 του άρθρου 2 της ΠΟΛ 1064/2017 Απόφασης του Διοικητή της ΑΑΔΕ, η ενδικοφανής προσφυγή υποβάλλεται ψηφιακά από τα πρόσωπα που αναφέρονται στην ίδια παράγραφο, ομοίως η υποβολή γίνεται με χρήση των προσωπικών τους κωδικών (όπως κηδεμόνας, προσωρινός διαχειριστής, μεσεγγυούχος, σύνδικος, ασκών τη γονική μέριμνα ή επίτροπος, δικαστικός συμπαραστάτης, οι κληρονόμοι, οι εκκαθαριστές κλπ.).
8. Είναι υποχρεωτική η ψηφιακή υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής;
Από 01/02/2023, είναι υποχρεωτική η ψηφιακή υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής μέσω διαδικτύου εντός της προθεσμίας που ορίζουν οι οικείες διατάξεις, για τις πράξεις όλων των ΔΟΥ και Ελεγκτικών Κέντρων. Η υποχρέωση υποβολής αποκλειστικά, μέσω διαδικτύου, της ενδικοφανούς προσφυγής δεν θα ισχύει για τους φορολογούμενους κατοίκους εξωτερικού, στους οποίους θα παρέχεται εναλλακτικά η δυνατότητα χειρόγραφης υποβολής. Σε περίπτωση που υφίσταται αποδεδειγμένη αδυναμία ψηφιακής υποβολής, θα είναι δυνατή η χειρόγραφη υποβολή στην αρμόδια φορολογική αρχή.
