Προς τα κάτω αναθεωρεί την πρόβλεψή του για την ανάπτυξη στη χώρα το 2026, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή (ΓΠΚΒ), ενώ προβλέπει σημαντική αύξηση στον πληθωρισμό, λόγω των επιπτώσεων στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, από την νέα ενεργειακή κρίση που προκαλεί ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Μέση Ανατολή.
Στην τριμηνιαία Έκθεση που παρουσιάστηκε σήμερα από τον επικεφαλής του Γραφείου καθηγητή Γιάννη Τσουκαλά, ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ το 2026 τοποθετείται στο 2% (με εύρος πρόβλεψης 1,7% έως 2,4%), έναντι 2,1% που ήταν η εκτίμηση στην Έκθεση του Δεκεμβρίου 2025.
Ολόκληρο το εύρος της αναθεωρημένης πρόβλεψης ενσωματώνει την υπόθεση της διατήρησης της τιμής πετρελαίου τύπου Brent στα 90 δολάρια το βαρέλι, κατά μέσο όρο, για όλο το 2026. Οι εκτιμήσεις του ρυθμού μεγέθυνσης του ΑΕΠ ως προς το κάτω μέρος του εύρους από 1,9% έως 1,7%, αντανακλούν κυρίως την διατήρηση της τιμής του πετρελαίου τύπου Brent σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα (άνω των 90 έως και 100 δολαρίων το βαρέλι) για όλο το 2026 καθώς και ενδεχόμενη περιορισμένη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής (αύξηση επιτοκίων) της ΕΚΤ λόγω των πληθωριστικών πιέσεων στην οικονομία της Ευρωζώνης.
Σημειωτέον ότι οι αναθεωρημένες προβλέψεις του Γραφείου ενσωματώνουν και τα μέτρα στήριξης ύψους 300 εκατ. ευρώ που ανακοινώθηκαν στις 23 Μαρτίου 2026.
Όπως σημείωσε ο κ. Τσουκαλάς «η όξυνση της σύγκρουσης επιδρά αρνητικά στις διεθνείς μακροοικονομικές προοπτικές, ενισχύοντας τους κινδύνους για τις αγορές ενέργειας, το διεθνές εμπόριο, την οικονομική ανάπτυξη και τον πληθωρισμό. Η έκταση των επιπτώσεων για την ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία θα εξαρτηθεί πρωτίστως από τη διάρκεια της σύγκρουσης και από το εάν οι διαταραχές στις ροές ενέργειας αποκτήσουν πιο μόνιμα χαρακτηριστικά».
Πληθωριστική «έκρηξη»
Για τον πληθωρισμό σημείωσε ότι με βάση το κακό σενάριο θα ξεπεράσει φέτος το 3,5%-4%, με την προηγούμενη εκτίμηση να αναφέρει πληθωρισμό κάτω από 3%.
Είπε ακόμα ότι ο πληθωρισμός σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ ανήλθε τον Φεβρουάριο του 2026 στο 3,1% και εξακολουθεί να βρίσκεται αρκετά πάνω από τον μέσο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη (1,9%), γεγονός που δυσχεραίνει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα έναντι των εταίρων μας. Επομένως, προκειμένου να μετριασθούν και οι δευτερογενείς επιπτώσεις του νέου ενεργειακού σοκ, είναι κρίσιμης σημασίας η ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των μέτρων συγκράτησης των τιμών με την χρήση ψηφιακής τεχνολογίας για την άμεση ενημέρωση από τις επιχειρήσεις προς την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή των παραμέτρων κόστους και τιμών σε κάθε στάδιο της (εφοδιαστικής) αλυσίδας των προϊόντων.
Με αυτό τον τρόπο ενισχύεται η άμεση παρακολούθηση του μεικτού περιθωρίου κέρδους σε κάθε στάδιο, επιτυγχάνεται ο γρήγορος εντοπισμός φαινομένων αύξησης τιμών μη-αιτιολογημένων από ανάλογη αύξηση του κόστους, τόσο σε ενδιάμεσα στάδια όσο και στο τελικό στάδιο.
Η ψηφιακή συλλογή των παραμέτρων κόστους και τιμών διευκολύνει την επεξεργασία τους με εφαρμογή στατιστικών μεθόδων και μεθόδων μηχανικής μάθησης «εντάσεως δεδομένων» (data-driven methods), και έχουν χρησιμοποιηθεί για τον εντοπισμό πραγματικών περιπτώσεων τέτοιων φαινομένων. Ενώ, η αυστηρή εφαρμογή της ψηφιακής ενημέρωσης των παραμέτρων κόστους και τιμών ενδεχόμενα να λειτουργήσει και αποτρεπτικά στην επιβολή μη-αιτιολογημένα αυξημένων τιμών.
Παρατεταμένες αναταράξεις
Αναφορικά με το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, η Έκθεση του ΓΠΚΒ, σημειώνει ότι:
*Η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον κίνδυνο παρατεταμένων αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας και εντείνει την αβεβαιότητα ως προς τις παγκόσμιες μακροοικονομικές προοπτικές. Οι διαταραχές στις ροές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Κόλπο οδηγούν σε άνοδο του ενεργειακού κόστους, αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Αρνητικές επιπτώσεις, επίσης, αναμένονται στο κόστος γεωργικής παραγωγής λόγω πιέσεων στις διεθνείς αγορές λιπασμάτων.
*Παρότι η διεθνής οικονομία εμφανίζεται σήμερα πιο ανθεκτική απέναντι σε ενεργειακές διαταραχές σε σύγκριση με το παρελθόν, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη σημασία της ενεργειακής διαφοροποίησης, της αποτροπής δευτερογενών πληθωριστικών επιδράσεων και της παροχής στοχευμένης στήριξης των νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πλήττονται περισσότερο.
*Οι πρόσφατες εξελίξεις στην αγορά κρατικών ομολόγων της Ευρωζώνης αναδεικνύουν με σαφήνεια τη σημασία της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Τις τελευταίες εβδομάδες, μετά την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, παρατηρείται αύξηση των αποδόσεων και διεύρυνση των spreads, καθώς οι επενδυτές ζητούν υψηλότερο risk premium για να διακρατήσουν κρατικό χρέος, ιδίως χωρών με αυξημένες δημοσιονομικές ευπάθειες.
Είναι εύλογο ότι κράτη με συγκριτικά υψηλότερο λόγο χρέους ως προς το ΑΕΠ, όπως είναι η Ελλάδα, παραμένουν περισσότερο εκτεθειμένα σε ένα τέτοιο περιβάλλον αυξημένης διεθνούς αβεβαιότητας. Για τον λόγο αυτόν, σε σχέση με την ελληνική οικονομία, η σταθερή και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους πρέπει να αποτελεί κεντρική προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής, ώστε η χώρα να απομακρυνθεί σταδιακά από τη θέση της ως η πλέον επιβαρυμένη οικονομία της Ευρωζώνης.
Συμπερασματικά, πάντως, το ΓΠΚΒ τονίζει ότι: «η Ελληνική οικονομία εξακολουθεί να καταγράφει ανθεκτικές μακροοικονομικές επιδόσεις, παρά το γεγονός ότι το διεθνές περιβάλλον καθίσταται ολοένα πιο αβέβαιο λόγω της γεωπολιτικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή.
H σταθερή και διατηρήσιμη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους, ως κεντρική προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση ενισχυμένης αναπτυξιακής δυναμικής της οικονομίας».
